Biyomühendisler Neden Ayrı Bir Oda Kurmamalıdır? Henüz.

Tarih: 29 Şubat 2004.

Yer: Türk Mimar ve Mühendis Odaları Birliği (TMMOB)

Konu: 37. Dönem Yönetim Kurulu 32. Toplantısı

Karar No 362: TMMOB Yönetim Kurulunun 07.06.2003 tarih ve 254 No’lu kararı gereğince Biyomühendislerin Odalarımızdan hangisine kaydının yapılacağı konusunda çalışmalar yapmak üzere oluşturulan komisyonun değerlendirmeleri doğrultusunda, Biyomühendis unvanı alanların Kimya Mühendisleri Odasına (KMO) kaydolmalarına ve bu kararın TMMOB Genel Kuruluna sunulmasına oybirliğiyle karar verildi.

27–30 Mayıs 2004’te ise TMMOB 38. Olağan Genel Kurulunda Biyomühendislerin KMO’ya kayıt olmalarına ilişkin durum Genel Kurul kararı ile kesinleştirildi.

Biyomühendisler ilk mezunlarını 2004 yılında Ege Üniversitesinde verdi. 2008 yılında KMO Ege Bölgesi yönetiminde temsil edilmeye başladılar. Aynı şubede 2009 yılında Biyomühendislik Çalışma Grubu ve 2010 yılında Biyomühendislik Komisyonu ile temelleri atılan mesleki örgütlenmenin düzeyi, 14–15 Nisan 2012 tarihlerinde düzenlenen KMO 43. Olağan Genel Kurulunda alınan kararla kurulan Biyomühendislik Meslek Dalı Ana Komisyonu (BİYO-MEDAK) ile en üst seviyeye çıktı.

2012’den bu yana zaman zaman kesintilere uğrayarak üç ana hedef çerçevesinde çeşitli Şubelerde çalışmalarını sürdüren BİYO-MEDAK, biyomühendis örgütlenmesinin güçlendirilmesi, mesleğin bilinirliğinin arttırılması ve meslek alanlarının düzenlenmesi konularında değer yaratmaya devam ediyor.

Biyo-Medak 2012.

TMMOB bünyesindeki Meslek Dalı Ana Komisyonu (MEDAK) yapılanmaları, Odaların ve üyelerin karşılaştığı zorluklara ve ihtiyaçlara yönelik olarak tam bir mühendis bakış açısı ile tasarlanmış organizasyonel bir modeldir. Bu model, her meslek disiplininin TMMOB’nin bütün kademelerinde temsil edilmesini sağlar ve aynı zamanda farklı meslek alanlarından üyeler arasında dayanışmayı ve iş birliğini teşvik eder. Her mesleki disiplinin Oda kurması gerekli, mümkün ve sürdürülebilir olmadığı için MEDAK organizasyonları son derece akılcıdır.

Bugün TMMOB’a bağlı Odalarda temsil edilen meslek disiplinlerine TMMOB 46. Dönem Çalışma Raporundan birkaç örnek verecek olursak;

Kimya Mühendisleri Odasında (1954) temsil edilen meslek disiplinleri:

Kimya Mühendisliği Polimer Mühendisliği Kimya ve Süreç Mühendisliği Biyomühendislik Biyoproses Mühendisliği Kimya ve Biyoloji Mühendisliği Genetik ve Biyomühendislik

Makina Mühendisleri Odasında (1954) temsil edilen meslek disiplinleri:

Makina Mühendisliği Endüstri Mühendisliği Enerji Sistemleri Mühendisliği İşletme Mühendisliği Uçak Mühendisliği Uzay Bilimleri Mühendisliği Mekanik Mühendisliği İmalat Mühendisliği İmalat Sistemleri Mühendisliği Üretim Tekniği Mühendisliği Üretim Sistemleri ve Endüstri Mühendisliği Makina Teknik Metod Mühendisliği Sistem Mühendisliği Mekatronik Mühendisliği Otomotiv Mühendisliği Makina ve Üretim Mühendisliği Tesisat Tekniği Mühendisliği Otomobil Mühendisliği ve Teknolojileri Makina ve İmalat Mühendisliği Endüstri Sistemleri Mühendisliği Endüstri ve Sistem Mühendisliği Üretim Mühendisliği ve Yönetimi Endüstriyel Tasarım Mühendisliği Raylı Sistemler Mühendisliği Endüstri Yönetimi Mühendisliği Uçak Makinaları Mühendisliği Uçak ve Uzay Mühendisliği Enerji Mühendisliği

Elektrik Mühendisleri Odasında (1954) temsil edilen meslek disiplinleri:

Elektrik Mühendisliği Elektronik Mühendisliği Elektrik Elektronik Mühendisliği Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Elektroteknik Mühendisliği Elektronik ve İnformatik Mühendisliği Enformasyon ve Sistem Mühendisliği Elektromekanik Mühendisliği Biyomedikal Mühendisliği Otomasyon ve Kontrol Mühendisliği Kontrol Mühendisliği Kontrol Sistemleri Mühendisliği Radyoelektronik Mühendisliği Telekominikasyon Mühendisliği Elektronik ve İletişim Mühendisliği Elektronik ve Yazılım Mühendisliği Enerji Teknolojisi Mühendisliği Tıp Mühendisliği

Bilgisayar Mühendisleri Odasında (2012) temsil edilen meslek disiplinleri:

Bilgisayar Mühendisliği Bilgisayar Bilimleri Mühendisliği Bilgisayar ve Enformasyon Mühendisliği Bilişim Sistemleri Mühendisliği Kontrol ve Bilgisayar Mühendisliği Yazılım Mühendisliği Yazılım ve Bilişim Mühendisliği Adli Bilişim Mühendisliği Bilgisayar Sistemleri Mühendisliği

Mühendislik eğitiminde bu kadar farklılaşmaya gerek var mı? Bu ayrı bir tartışma konusu olduğu için bunu hızlıca geçiyorum. Yukarıdaki örneklerden yola çıkarsak, örneğin, endüstri mühendisleri, işletme mühendisleri, uçak-havacılık ve uzay mühendisleri Makina Mühendisleri Odası bünyesindeki MEDAK ile elektronik mühendisleri Elektrik Mühendisleri Odası bünyesindeki MEDAK ile temsil edilmektedir. Bilgisayar mühendisleri ise Elektrik Mühendisleri Odası bünyesindeki MEDAK ile temsil edilmekteyken ayrı bir Oda kurmak için gerekli örgütlenmeyi sağlayarak 2012 yılında TMMOB’un son kurulan Odası olan Bilgisayar Mühendisleri Odasını kurmuşlardır.

Konumuza gelirsek; Biyomühendisler neden ayrı bir Oda kurmamalıdır? Cevabı basit, çünkü henüz sürdürülebilir değil. Buradaki sihirli kelime henüzdür. 20 yıldır mezunlar veren ve 12 yıldır KMO gibi TMMOB’un kurucu ve köklü Odalarından birinde Medak düzeyinde temsil edilen ve içinden Gıda Mühendisleri Odası’nı çıkarmış bir Odaya mensup biyomühendisler çok daha fazlasını yapabilir miydi? Evet yapabilirdi. Ancak biyomühendisler için “henüz” tünelin sonu aydınlığa çıkmıyor. Her şeye rağmen tünelin içinde olmak da kötü bir şey değil, aslolan yolda olmak.

Biyomühendislik meslek örgütlenmesinin temel amacı üyelerinin ve mesleğin sorunlarını aşmak için bilimsel düşünceyi kılavuz edinerek çağın gereksinimlerine uygun şekilde yapılması gerekenleri tespit etmek ve hayata geçirmektir. Temel amacı bu şekilde belirledikten sonra bu amaca nerede, nasıl ve hangi organizasyonel model aracılığıyla ulaşılacağının bir önemi var mıdır?

Biyomühendislerin “henüz” ayrı bir Oda kurmamaları yönündeki temel akılcı gerekçeleri şu şekilde sıralayabiliriz:

1.Kaynakların Verimli Kullanımı:

Mevcut Yapı İçinde Entegrasyon: Biyomühendislerin, KMO gibi köklü ve birikimli bir Odaya entegre olması, yeni bir Oda kurmanın getireceği maliyet, zaman ve kaynak ihtiyacını en aza indirir. Mühendis bakış açısı da bunu gerektirir.

Ortak Hedefler ve İlgi Alanları: Kimya mühendisliği ve biyomühendislik arasındaki yakın ilişkiler göz önüne alındığında, ortak hedefler, tecrübe aktarımı ve iş birlikleri üzerinde çalışmak için bir arada bulunmak daha verimlidir.

2.Mesleki Etkinlik ve Görünürlük

Güçlü Birlikten Faydalanma: KMO’nun sağladığı altyapı ve etkinlik platformlarından yararlanmak biyomühendislerin mesleki gelişimleri destekler ve mesleki görünürlüklerini artırır.

Etkili Temsil ve Savunuculuk: KMO bünyesindeki bir meslek dalı ana komisyonu olan BİYO-MEDAK sayesinde, biyomühendislerin üye ve meslek sorunlarıyla ilgili daha güçlü bir temsil ve savunuculuk kapasitesine sahip olmaları mümkündür.

3.Mesleki Standartlar ve Eğitim

Standartların Belirlenmesi ve Uygulanması: Biyomühendislik alanındaki mesleki standartlar ve eğitim içerikleri, KMO içerisindeki organizasyonlar aracılığıyla daha kolay belirlenip uygulanabilir.

Mesleki Gelişim Fırsatları: Biyomühendisler, KMO’nun sunduğu eğitim programları, seminerler ve diğer mesleki gelişim fırsatlarından yararlanabilirler.

4.İş Birliği ve Ağ Oluşturma

Disiplinler arası iş birliği: Biyomühendislik gibi multidisipliner bir mühendislik dalı için KMO bünyesindeki bir yapılanma ufuk açıcı olup birçok fırsatı içinde barındırır.

Profesyonel Ağların Genişletilmesi: Mevcut yapının sunduğu geniş profesyonel ağ ve iş birliği olanakları, biyomühendislerin kariyer ve mesleki gelişimleri için önemli avantajlar sağlar.

TMMOB Üye Sayıları

**31 Aralık 2023 itibariyle TMMOB’a bağlı 24 Oda ve 677 bin 242 üye** bulunmaktadır. Bu Odaların kuruluş yılları, üye sayıları ve toplam içinde üye oranları yukarıdaki tabloda verilmiştir. Buradan da görüleceği üzere, üye sayısı Oda kurmak için önemli bir parametre olsa da tek geçerli kıstas değildir. TMMOB’a bağlı Odaların kuruluşu, sadece üye sayısına bağlı olmayıp, bir dizi kriter ve prensibe dayanan örgütlenme seviyesi ile ilişkili bir süreçtir.

Bu süreçte Biyomühendisler aşağıdaki adımları atmalıdır:

• TMMOB’un temel ilkeleri ve çalışma anlayışını benimsemiş üyelerin varlığı,
• Merkez yönetime bağlı MEDAK ve Şube Yönetimlerine bağlı Meslek Dalı Komisyonlarının (MDK) oluşturulması,
• “Sen Ne Önerirsin?” sorusunun en çok sorulduğu ve kesin kararlarla ilerleyen katılımcı ve kararlı bir yönetim felsefesi geliştirilmesi,
• Şube Yönetim Kurularının hepsi ile dirsek temasının kurulması, yönetimlerde ve komisyonlarda aktif görev alınması, ilgili tüm delege listelerinde yer alınması,
• TMMOB’a bağlı Odalar arasındaki en az üye sayısının altında olmamak üzere ve Biyomühendislik bölümlerinin ve ilgili meslek disiplinlerinin yıllık kontenjanlarını da dikkate alarak bir üye sayısı hedefinin belirlenmesi,
• Biyomühendis ve Biyomühendisliğin tanımlarının oluşturulması, Biyomühendisliğin ilgili olduğu meslek disiplinlerinin belirlenmesi, Biyomühendislerin potansiyel çalışma alanlarının belirlenmesi, Biyomühendislik ile ilgili gelecek vizyonunun oluşturulması,
• İlgili tüm lisans bölümleriyle ilişkilerin güçlendirilmesi,
• Üniversite, sektör ve il temsilciliği yapılarının oluşturulması,
• Gerekli örgütlenme düzeyine ulaşıldığının değerlendirilmesini takip eden en az 2 dönem (4 yıl) Oda gibi çalışılması, idari ve mali sürdürülebilirliğin test edilmesi,
• Mali sürdürülebilirlik için eğitim planlarının, sertifika programlarının, belgelendirme faaliyetlerinin, düzenli olarak organize edilebilecek kongre ve sempozyumların belirlenmesi, gelir ve gider dengesinin çalışılması,
• İdari ve mali sürdürülebilirliğin test edilmesinin ardından burada elde edilen verileri de içeren “Oda Kuruluş ve Sürdürülebilirlik Raporu” hazırlanması,
• Bu raporun tüm KMO Şube Genel Kurullarında sunulması, görüşülmesi ve üyelerin olumlu görüşleri ile Oda kuruluşu için tavsiye kararlarının alınması,
• KMO Genel Kurulunda bu raporun sunulması, görüşülmesi ve delegelerin olumlu görüşleri ile Oda kuruluşu için tavsiye kararının alınması,
• TMMOB Genel Kurulunda bu raporun sunulması, görüşülmesi ve delegelerin olumlu görüşleri ile Oda kuruluşu için kesin kararın alınması!

Bu sürecin her adımı bir Odanın kuruluşu ve sürdürülebilirliği için kritik öneme sahiptir. Odaların sadece üye sayısıyla değil, aynı zamanda organizasyonel, ekonomik ve toplumsal etki kapasiteleriyle de değerlendirilmesi gerekir. TMMOB ve bağlı Odalarının etkinliği, bu çok boyutlu yaklaşımın bir sonucu olarak görülebilir. Bu yaklaşım, Odaların sadece mesleki dayanışmayı değil, aynı zamanda mesleki gelişimi, etik değerleri ve toplumsal sorumluluğu da ön planda tutmalarını sağlar.

Tüm bunlar sağlandıktan sonra Biyomühendisler Odası (BİMO)’nı kurmak sadece ilgili mevzuatın ilgili maddesinin yerine getirilmesi ile atılacak basit bir adımdır:

TÜRK MÜHENDİS VE MİMAR ODALARI BİRLİĞİ ANA YÖNETMELİĞİ MADDE 47: Bir Odanın Genel Kurulunda, Odaya bağlı olan bir meslek kolu mensuplarının ayrı bir Oda kurmalarının önerilmesine karar verilmesi ya da herhangi bir Odaya bağlı bir meslek kolu mensuplarının en az üçte ikisinin ayrı bir Oda kurmak istemesi halinde, bu isteklerinin ilk toplanacak Birlik Genel Kurulunun kararına sunulmak üzere, Oda Yönetim Kurulunca Birlik Yönetim Kuruluna gönderilmesi zorunludur.

Instragram: @visualhustles

Oda kuruluş süreci, bugünden başlarsak en iyimser tahminle 6–8 yıllık bir süreçtir ve toplamda 30 yıla yakın bir mezun verme süresini kapsar ki ideal bir süre olarak değerlendirilebilir. Bununla birlikte, istemek hiçbir zaman tek başına yeterli bir güç değildir. Bir amaca veya hedefe ulaşmak için, isteğin yanı sıra planlama, çaba, zaman yönetimi ve sıklıkla belirli beceri veya bilgi setlerini geliştirmek gibi çeşitli faktörlerin bir araya gelmesi gerekmektedir. İstemek, sürecin başlangıç noktası olarak sadece motivasyon sağlar; ancak, gerçekleştirme sürecinde kararlılık, disiplin, ve uygulama gibi adımlar da önemlidir. Hedeflere ulaşmak için, öncelikle net bir vizyon ve hedef belirlemek, ardından bu hedefe ulaşmak için gereken adımları planlamak ve bu planı ısrarla ve ısrarla takip etmek şarttır. Önümüze yuvarlanan kütükleri ancak bu şekilde aşabiliriz: Güçlü KMO, Etkili BİYO-MEDAK.

Not: Daha güncel veriye halka açık kaynaklardan ulaşamadım ki son veri şu şekilde: 04.01.2021 itibariyle 3178 mezun sayısına ulaşılmasına rağmen KMO’ya kayıtlı üye sayısı “henüz” 145'tir. Bu da Biyomühendislerin potansiyelinin %4,5'i ile bugünlere ulaştığını gösteriyor. %50 kapasite ile neler başarılabileceğini düşünmek için bolca vaktimiz var sanırım.

TMMOB’a Bağlı 24 Meslek Odası

Bazı bağlantılar:

• *Biyo-Medak*
• *Biyo-Medak Yönetmeliği*
• *Biyomühendislik Bülteni*