Biri Bizi Gözetliyor

Biri Bizi Gözetliyor

Photo by 🇨🇭 Claudio Schwarz | @purzlbaum on Unsplash

Arşiv | 2 Kasım 2012

Devlet vatandaşlarını uzun zamandır farklı yollarla gözetliyor. Teknoloji bu kadar ilerlemişken ve interneti aktif olarak kullanan kişi sayısı sürekli artış gösterirken, neden devlet “iletişim tekeli” TTNet’i de yanına alıp gözetleme alanındaki Phorm’unu korumaya devam etmesin? Hepimiz “teröristliğin” sınırlarında dolaşmıyor muyuz? Ya korkuyoruz ya da korkutuluyoruz fakat ne olursa olsun izleniyoruz! Gözetleniyor oluşumuzun farkında olmayıp sorgulamadan sörf yapmaya, evde olmadığımız zamanlar AVM’lerde, evde olduğumuzda ise internet sitelerinde alışverişimize devam ediyoruz. Phorm gibi iyi niyetli firmalar da gelip, tüketimimizi daha etkin kılmak için yardımını bizden esirgemiyor.

Phorm kısaca, gezdiğimiz internet sayfalarından, izlediğimiz videolardan, baktığımız reklamlardan, doldurduğumuz formlardan internet deneyimlerimizi kişiselleştirip davranış kalıplarımızı izlerken, kullanıcılara uygun reklam ve içerik sunmayı amaçlıyor. Kişisel bilgilerimizin ve internetteki eğilimlerimizin ekonomik değer kazanması üzerine şirketler bu tarz uygulamalara gidiyor. Ne kadar güzel değil mi? Benim doğum veya okul bilgilerimin nasıl bir ekonomik değeri olur? Reklam sektörü ve internet kelimeleri bir araya geldiğinde her şey değerli olur.

İnternetteki İzlerimiz

Şirketler ürünlerini daha iyi pazarlayabilmek ve daha fazla tüketici kitlesine ulaşabilmek için kullanıcıların kişisel bilgilerini elde edip sınıflandırmaktadır. Bu tarz şirketler internette gezinirken bıraktığımız ayak izleri –birçoğu da kalıcı olan izler- dışında hangi tür sitelere girdiğimizi, hangi konularda araştırma yaptığımızı, sosyal ağlarda neler paylaştığımızı izlemekten keyif duyarlar ve bu bilgileri başka şirketlere satmaktan da geri durmazlar. Ne de olsa her şey satılıktır! İşte Phorm şirketi tüm bu takibi, reklamcıların çok sevdiği “davranışsal hedefleme” için yapıyor. Yani her şey yine bizim kolaylıkla tüketebilmemiz için! Şirket diyor ki; biz kimsenin bilgisini depolamıyoruz, siliyoruz. Peki bilgileri depolamıyorsan veri bankasını nasıl oluşturuyor ve milyonlarca kullanıcının davranışlarını neye göre sınıflandırıyorsun? Hele ki sen, hakkında onca soruşturma açılmış, zaman içinde ABD ve AB’den, sonrasında Romanya’dan kovulmuş ekonomik zarar içinde bir firmayken, kişisel verilerimin güvenliği insan hakları belgeleri tarafından korunuyorken ve sen, TCK’nun ilgili maddelerini hiçe sayıp faaliyetine devam ederken sana nasıl güvenelim?

Nasıl İzleniyoruz

En pahalı ve en yavaş interneti kullanan bizler tüm bunlar yetmiyormuş gibi TTNet tarafından yeterince bilgilendirilmeden bu sisteme dahil ediliyoruz. Evet, hepimiz Phormlanmış olabiliriz. İnternete girdiğimizde birden ortaya çıkıveren –birçok kişinin başına gelen ve herkesin virüs zannettiği- “gezinti.com” servisi, en geleneksel yöntem olan “x” butonuna bastığımızda kapanmıyor bilakis bizleri sisteme dahil ediyor. Yani sistemden çıkmaya çalıştığımızda ters etki ile sorgusuz sualsiz bir şekilde sisteme dahil oluyoruz.(http://bit.ly/QXZvRa adresinde sistemden çıkma yolları mevcut)

Teknik detaylardan fazla bahsetmeden, Derin Veri Analizi (DPI) yönteminin bu sistem içerisinde kullanıldığını, aslında büyük ağ yapılarını yönetmek için tercih edilen bu sistemin kötü niyetli kullanıma açık olduğunu ve devletlerin gizli bir şekilde bunu kullandığını bilmemiz gerektiğini düşünüyorum. Hatırlamamız gereken bir başka konu da şu ki, zamanında İngiltere’de yaklaşık 21 bin kişinin bu şirketin incelenmesi için dilekçe verdiği, bizde ise Alternatif Bilişim Derneği’nin yakın zaman içinde suç duyurusunda bulunduğu ve mecliste bu konu hakkında bir soru önergesi verildiğidir. (Ayrıca **http://enphormasyon.org/ **adrsinden imza kampanyasına katılabilirsiniz.)

Geleneksel Medya Nerede

Bu konunun geleneksel medya tarafından neden yok sayıldığına dair Bilgi Üniversitesi öğretim üyesi Özgür Uçkan, IMC Tv’de katıldığı bir programda durumu şöyle özetliyor; “…birçok kanala davet ediliyorum. Ama programdan önce ‘aman hocam şu konudan bahsetme’ diyorlar.” Durum oldukça açık değil mi? Devletin, şirketlerin, kurumların bizi izlemesi, internetin ve daha birçok yayının sansürlenmesi yetmiyormuş gibi, görüşlerine değer verilen konuşmacıların söyleyecekleri de rica minnet sansürleniyor.

Phorm şirketi bundan sonra faaliyetlerini sürdürür mü yoksa diğer ülkelerdeki gibi faaliyetlerine son verilir mi bilemiyorum ama biz vatandaş olarak her an “teröristleşme” eğilimi taşıdığımız için izlenmeye devam edileceğiz. İktidarlar refleks olarak izleme dürtüsü içindedir ama birileri bunların farkına varana dek; bilişim hukuku, fikri mülkiyet hakları, insan hakları, internet teknolojileri vb. gibi durumlar ülkede tam anlamıyla anlaşılana dek bu böyle devam edecek mi? Ya da…

Güncel: Phorm CEO’su Kent Ertuğrul, Phorm hakkında yeni bir basın açıklaması yaptı. http://www.teknokulis.com/Haberler/Internet/2012/12/10/phormdan-basin-aciklamasi-geldi adresinden bu açıklamayı okuyabilirsiniz. Bakalım bu açıklama sizi tatmin edecek mi?

*Bu yazı ilk olarak https://yasasaydim.blogspot.com/2012/11/biri-bizi-gozetliyor.html ‘da yayınlanmıştır.