Python’da Kullanılan Bazı Terimler 7-)

25-)Python’da help() ve dir() işlevinin kullanımı nedir?

1. dir() Fonksiyonu: "İçinde Ne Var?"

dir() (directory) fonksiyonu, bir nesnenin sahip olduğu tüm nitelikleri (attributes) ve metotları bir liste halinde döner. Yani o nesneyle hangi işlemleri yapabileceğinizi size bir katalog gibi sunar.

Örnek: Bir string (metin) üzerinde hangi metotları kullanabilirim?

metin = "Python"
print(dir(metin))

Bu komutu çalıştırdığınızda; upper, lower, split, replace gibi onlarca metodu bir liste içinde kullanırız.

2. help() Fonksiyonu: "Nasıl Kullanılır?"

dir() size sadece isimleri verirken, help() size o metodun veya modülün kullanım kılavuzunu açar. Fonksiyonun hangi parametreleri aldığını ve ne işe yaradığını detaylıca (docstring üzerinden) açıklar.

Örnek: Listelerdeki append metodunun tam olarak ne yaptığı:

liste = [1, 2, 3]
help(liste.append)

Bu komut size şu açıklamayı döner: “L.append(object) -> None — append object to end” (Nesneyi listenin sonuna ekler).

26-)Python’da Pratik Metin ve Liste Manipülasyonları

Python’da en sık kullanılan fonksiyonlar ve kısa yollar şunlardır:

1. [::-1] Nedir ve Ne Yapar?

Bu ifade Python’ın Slicing (Dilimleme) özelliğinin en güçlü kısa yollarından biridir. Bir diziyi veya listeyi tamamen tersine çevirmek için kullanılır.

• İlk iki parametre boş bırakıldığı için “baştan sona kadar git” anlamına gelir.
• Sondaki -1 ise "tersten birer birer ilerle" der.

metin = "Python"
print(metin[::-1]) 
# Çıktı: nohtyP

2. Python’da Yorum (Comment) Nasıl Yapılır?

Kodunuzun ne işe yaradığını açıklamak için yorum satırlarını kullanırsınız. Python yorum satırlarını çalıştırmaz.

• Tek Satır: # işaretiyle başlar.
• Çok Satırlı Yorumlar: Genellikle üç tırnak (""" ... """) içine alınır.

# Bu tek satırlık bir yorumdur
print("Merhaba")
"""
Bu blok
birden fazla satır içeren
bir yorumdur.
"""

3. Dizenin İlk Harfini Büyük Yazmak (capitalize())

Bir metnin sadece ilk harfini büyük, geri kalanını küçük yapmak istiyorsanız capitalize() metodunu kullanırsınız.

metin = "python öğreniyorum"
print(metin.capitalize()) 
# Çıktı: Python öğreniyorum

4. Dizeyi Tamamen Küçük Harfe Dönüştürmek (lower())

Kullanıcıdan gelen verileri standartlaştırmak için metnin tamamını küçük harfe çevirmek çok yaygındır. Bunun için lower() metodu kullanılır.

metin = "PYTHoN"
print(metin.lower()) 
# Çıktı: python

27-)Python’da Temel Veri ve Dosya Operasyonları

Python’da koleksiyonlar (listeler, diziler) ve dosyalar üzerinde işlem yapmak için kullanılan en yaygın yöntemler şunlardır:

1. len() Fonksiyonu: "Kaç Tane Var?"

len() (length) fonksiyonu, bir objenin içindeki eleman sayısını döndürür. Stringlerde karakter sayısını, listelerde ise eleman sayısını verir.

liste = [10, 20, 30, 40]
print(len(liste)) # Çıktı: 4

metin = "Python"
print(len(metin)) # Çıktı: 6

2. Python’da Dosyalar Nasıl Silinir?

Dosya silme işlemi Python’ın çekirdek fonksiyonlarında değil, işletim sistemiyle haberleşen os modülünde yer alır. os.remove() fonksiyonu ile dosyaları kalıcı olarak silebilirsiniz.

import os
if os.path.exists("dosya.txt"): # Önce dosya var mı kontrol et
    os.remove("dosya.txt")
    print("Dosya başarıyla silindi.")
else:
    print("Dosya bulunamadı.")

3. Listeye/Diziye Eleman Ekleme

Python listelerine yeni bir veri eklemek için en çok kullanılan iki yöntem vardır:

• **append()**: Elemanı listenin en sonuna ekler.
• **insert()**: Elemanı listenin istediğiniz bir indeksine (araya) ekler.

meyveler = ["elma", "armut"]
meyveler.append("muz")         # En sona ekler
meyveler.insert(1, "çilek")    # 1. indekse (araya) ekler
# Sonuç: ["elma", "çilek", "armut", "muz"]

4. Listeden/Diziden Eleman Kaldırma

Verileri temizlemek veya silmek için şu metotları kullanırız:

• **remove(): Belirlediğiniz değeri** (içeriği) listeden siler.
• **pop(): Belirli bir indeksteki** elemanı siler (indeks yazmazsanız en sondakini siler).
• **clear()**: Listenin tüm içeriğini boşaltır.

sayilar = [10, 20, 30, 40, 50]
sayilar.remove(20) # 20 değerini bulur ve siler
sayilar.pop(0)    # 0. indeksteki (ilk) elemanı siler
# Sonuç: [30, 40, 50]

28-)Python’da Metin Parçalama, Modül Yönetimi ve Dinamik Değişimler

1. Python split() Metodu: Metni Parçalara Ayırmak

split() metodu, bir stringi belirli bir ayırıcıya (seperator) göre parçalara böler ve sonuç olarak bir liste döndürür. Varsayılan ayırıcı boşluktur.

veri = "Python,Java,C++,Ruby"
diller = veri.split(",") # Virgülü baz alarak ayır
print(diller) 
# Çıktı: ['Python', 'Java', 'C++', 'Ruby']
cumle = "Merhaba dünya Python öğreniyorum"
kelimeler = cumle.split() # Boşluktan ayırır
print(kelimeler[0]) # Çıktı: Merhaba

2. Python’da Modüller İçe Nasıl Aktarılır?

Modülleri projeye dahil etmek için import anahtar kelimesini kullanırız. Yaygın 3 yöntem vardır:

• Tüm Modülü Almak: import math -> Kullanım: math.sqrt(16)
• Belirli Bir Parçayı Almak: from os import path -> Kullanım: path.exists("test.txt")
• Takma İsim (Alias) Kullanmak: import numpy as np -> Kullanım: np.array([1, 2, 3])

3. Monkey Patching Nedir?

Monkey Patching, bir kodun çalışma zamanında (runtime) dinamik olarak değiştirilmesi işlemidir. Yani bir sınıfın veya modülün davranışını, kaynak koduna dokunmadan dışarıdan müdahale ederek değiştirmektir.

Genellikle test aşamalarında veya kütüphanelerdeki hataları geçici olarak düzeltmek (“hotfix”) için kullanılır.

Örnek:

# Bir kütüphanedeki fonksiyonu düşünelim
class EskiYapi:
    def selamla(self):
        print("Eski selam!")

# Çalışma anında bu fonksiyonu değiştirelim (Monkey Patch)
def yeni_selamla(self):
    print("Yeni ve modern selam!")
EskiYapi.selamla = yeni_selamla
obje = EskiYapi()
obje.selamla() # Çıktı: Yeni ve modern selam!

Buraya kadar okuduğunuz için teşekkürler :)

dxtaner (Taner Özer) https://medium.com/@dxtaner Taner Özer | LinkedIn