December is voor melancholie en ochtenden in bed

Terugkijken en vooruitdenken

Het is maandagochtend, de maand december is net begonnen. Ik was het eigenlijk vergeten, dat dat betekent dat het jaar tot een einde gaat komen. Dan ga ik zoals ik daar de rest van h​​et jaar geen reden voor had nu ineens wel nadenken over wat ik met alle twaalf de maanden, alle driehonderdzessenzestig dagen, nu eigenlijk heb gedaan. Het is niet heel gek dat dit telkens in december gebeurt, het past bij december. Denkuurtjes gevuld met melancholie zijn ervoor gemaakt, met weemoed terugkijken op zomerliefdes, fouten en heel veel gemis. Lekker in mijn gevoel blijven hangen terwijl ik traditiegetrouw Love Actually aanzet, de enige kerstfilm die zichzelf met dank aan een nog jonge, dansende Hugh Grant het kijken waard mag noemen. Net zoals ieder jaar moet ik huilen als die ene acteur die Snape speelt in Harry Potter vreemd gaat op Emma Thompson en ze met rode ogen Joni Mitchells ‘Both Sides now’ aanzet. Hoewel mijn tranen misschien ook vooral komen door het gevoel waar ik dan zo lekker in hang.

Nog even wachten en we hebben weer een kans, maak ik mezelf wijs. Haasten hoeft nu niet, deze maand telt niet meer mee. Ik kan niet anders dan naar mijn natuur luisteren en vroeg onder de wol duiken, mijn ochtenden beginnen met het vroege licht dat de grote hoge ramen van mijn kersverse studentenkamer in schijnt omdat ik geen gordijnen wil. Behalve de kanten, met bloemen bedekte, doorschijnende stukken stof, die al het licht toch wel doorlaten.

De verwarming staat in de nacht uit waardoor ik elke ochtend als ik me uitrek om mijn wekker uit te zetten schrik van de koude lucht die me omarmt. Dan reik ik in mijn kast naar een dikke gebreide trui en loop ik in elkaar gedoken naar de keuken, waar de verwarming nog nooit aan heeft gestaan sinds ik hier woon. Ik draai het mokkapotje open. Koud water uit de kraan spoelt restjes zwarte drap van het ijzer, en ik vul het potje tot aan het ventieltje met heet water. Ik gebruik exact drie schepjes gemalen bonen. Mijn trui voelt zwaar, alsof ik door een zeil met een gat erin in het diepe deel van het bad heb moeten zwemmen, en mijn kleding zich vol heeft gezogen met water. Mijn neus vult zich alleen nu met tonen van noten en chocolade in plaats van met chloor. Ik moet mezelf er desondanks aan herinneren dat ik hier op het droge gewoon naar adem kan happen wanneer ik wil.

Het is wennen om op gas te koken, ook al lijkt koffie zetten juist op deze manier te horen, een beetje kamperen in mijn eigen huis, iedere ochtend weer. Het aanrecht met aangekoekte restjes spaghetti bolognese en lege keukenrollen dragen bij aan deze ervaring. Ik ren op blote voeten terug naar mijn kamer. Ondanks de okergele wollen trui, staat het kippenvel op mijn armen en benen. De tijd die de koffie neemt om op te borrelen uit het ingenieuze systeem is precies de tijd die ik nodig heb om mijn afwas van de avond ervoor op te ruimen, mijn gordijnen open te trekken en de afspeellijst ‘ontbijtje op bed’ aan te zetten op spotify.

Dan drink ik de hete koffie vanuit mijn bed en stel ik me voor dat terwijl ik een boek opensla, jij naast me ligt. Dat je pas net je ogen open hebt gedaan omdat je standaard tien minuten langer wil blijven liggen en me aankijkt terwijl ik goedemorgen zeg. Er zit nog slaap in je ooghoek, een restje zandbak dat past bij de blik van een kind, een blik die jij soms hebt als je zelf niet meer zo goed weet waar je bent. Als een man dit had gedacht was het een beetje goor geweest, kindereigenschappen toekennen aan iemand die je ‘je meisje’ noemt. Gelukkig ben ik jong en een vrouw, en zal ik nooit in mijn leven iemand ‘mijn mannetje’ noemen, — een woord dat thuispast in het misselijkmakende rijtje korst, brokken en slipje — al is het alleen al omdat ik volgens mijn psycholoog hechtingsproblemen heb.

Je haar zit aan één kant plat, je linkerkant, omdat je altijd aan de rechterkant van het bed wil liggen. Nog nooit ben ik zo gelukkig geweest dat ik het liefst aan de andere kant lig. Het klopt precies, en ik houd niet van veranderingen. Jij drinkt geen koffie, ook al ben je ouder dan dat ik ben en zou het goed passen bij je slapeloze nachten, al heb je die sinds je met mij slaapt steeds minder. Met de koffie in één hand en het boek op mijn schoot buig ik dan vervolgens naar je toe om je een kus te geven op je krullen. Mijn ogen blijven op de bladzijde gericht waar ik normaal zinnen zou onderstrepen om ze later aan je te kunnen voorlezen, ‘Zo vreemd, zegt ze, dat wij hier nu samen zijn, onbegrijpelijk. Ik denk dikwijls dat er eigenlijk niet veel verschil is tussen leven en dromen. Het verschil is maar schijnbaar, doordat we, als we wakker zijn, alles veel te bevooroordeeld bekijken om te zien dat het leven ook een droom is’ Nu doorbreek ik het zwijgen als ik aan jou moet denken.

Uit het boxje klinkt Beautiful Boy van John Lennon. De dunne muren van mijn kamer doen hun werk nét iets te goed. Behalve een nachtelijke kennismaking met de vriendin van mijn huisgenoot door de wanden heen, zijn we er inmiddels ook aan gewend dat ons achterhoofd mijn huisgenoot hoort lepelen in zijn kom met Kellogg’s ontbijtgranen. De precieze inhoud van zijn ontbijt hebben we kunnen identificeren omdat de ramen naast licht ook het geluid van de vuilniswagen doorlaten. Dan ren ik in jouw slaapshirt op mijn sloffen over de steile trap om het oud papier aan de straat te zetten, waar naast lege pizzadozen en ongelezen Volkskranten (behalve de weekendeditie die ik altijd bewaar, wat jij een beetje elitair vindt) ook verpakkingen kinder-cruesli bijzitten. Je gaat rechtop zitten en strekt je uit, ik vraag of ik je wakker heb gemaakt en je zegt dat dat niet uit zou maken. Je trekt het laken over mijn blote knieën heen. De stof is kobaltblauw, ik las ooit het boek ‘Bluets’ van Maggie Nelson en sindsdien leek niets me fijner dan zwemmen in een oneindig diep blauw dekbed. Je gaf het me voor kerst, een feestdag die ik altijd oversla omdat ik liever alleen thuis blijf dan het gevoel van thuiskomen te moeten zoeken bij een kerstdiner met oudtantes en aanhang. Onder het genot van Van der Valk appelmoes doen alsof ik geen mening heb over Vandaag Inside en vaccinaties lukt zelfs niet na de nodige lauwe wijn, juist dan niet eigenlijk.

Met kerst voel ik me dan altijd een beetje Emma Thomson in Love actually, en dan kies ik toch liever voor Home Alone. Het dekbed was het eerste cadeau dat je me ooit gaf, we kenden elkaar nog niet zo lang. Een dekbed waar nog niemand anders onder heeft geslapen, dat leek je te willen zeggen.

Je hebt je eigen boek op het kastje ernaast gelegd, wat nu eigenlijk jouw kastje is, maar dat durf ik nooit te denken. Ook al is het glas water dat erop staat alleen door jouw lippen aangeraakt drie maanden geleden. ‘Ik kan hier wel aan wennen’ Ik zei het toen je sliep, maar je bekende maanden later dat je het had gehoord. Dat het hetzelfde betekende als, ik hou van je naar andrélon-ruikende haren, je ongeschoren wang tegen mijn vingers, dat het niet verkeerd voelt als je me vasthoudt, dat ik dat zelfs heel graag wil, je fluisterstem, je vergeetachtigheid, maar dat je elke pagina uit elk boek dat je leest juist lijkt te onthouden, dat je het Vlaamse ‘Ik zie u graag’ veel beter de lading vindt dekken dan het Nederlandse ik hou van je, dat je tandpasta altijd — altijd — op is, dat je iets zei als ‘we hebben geen haast’ en ‘naast elkaar op de bank een film kijken in stilte is ook goed, fijner misschien nog zelfs’ en dat ik van binnen alleen maar dacht,

hoe weet je zo goed te belichamen waar ik zo erg naar verlang.

Dat is waar ik aan denk als ik in melancholie op een maandag in mijn bed lig, de koffie is koud geworden en het boek heb ik nog niet opengeslagen, ik ben alleen.