Doğaya Karşı İnsanlık

İçimizdeki plastik atıkları yok etmenin zamanı gelmedi mi?

Nüfus artışı, iklim krizi ve çevre kirliliği, gezegenimizi tehdit eden en büyük sorunlar arasında. Ancak sadece çevre kirliliğinden değil, doğanın sistemli bir şekilde yok edilişinden de bahsetmeliyiz. Bu tahribatın en büyük suçlusu ise plastikler. Plastik ambalajlar hayatımızı kolaylaştırsa da dünyamızı yavaş yavaş istila eden bir uzaylı gibi

Doğa plastikleri maalesef yok edemiyor. Geri dönüşüm ise bir umut ışığı gibi görülse de her plastiğin geri dönüşümü mümkün değil. Mümkün olan plastiklerin ise tamamı geri dönüşmeye uygun değil. Geri dönüştürebildiklerimizin miktarı okyanusta bir damla kadar. Geri dönüşüm ile kazandığımız plastikler o kadar az ki, plastik sorunumuzu kesin bir şekilde çözmüyor. Bir plastik geri dönüşse bile aynı kalitede olmuyor ve sonrasında ise ikinci kez dönüşümü neredeyse imkânsız. Eninde sonunda plastik doğaya zarar verecek şekilde doğaya terk ediliyor.

Peki, bu plastik sorunuyla nasıl mücadele edebiliriz? Geri dönüşüm ne kadar çare? Oraya gelmeden önce yapmamız gereken 8 işlem var:

1. Rethink (Yeniden Düşün)

Plastiğin iklim krizine etkisinin farkına varın. Bu konuda bireysel olarak neler yapacağınızı yeniden değerlendirin. Kullandığınız plastik miktarını hesaplayın ve çevreye verdiğiniz zararı yeniden düşünün. Üç sorunun cevabın yeninden düşünün: a) Hayatımdaki plastikler neler? b) Bunlara gerçekten ihtiyacım var mı? c) Gerçekten ihtiyacım varsa alternatifler neler?

2. Rally (Aktivizme Katılın)

Plastik tüketime karşı tek başınıza mücadele etmeniz imkânsız. Tek başınıza yapacaklarınızı elbette yapın, ancak bunları çevrenize yayarak topluca bir mücadele yürütelim. Toplu bir şekilde hareket edersek daha başarılı olabiliriz.

3.Refuse (Reddet)

Plastik kullanımını bırakmayla işe başlayabiliriz. Hayatınızda kullandığınız plastikleri düşünün: poşetler, PET şişeler, satın aldığımız ürünlerin ambalajları, kullandığımız ürünlerin üzerindeki plastikler vb. Bunlardan hangilerinden nasıl vazgeçebileceğinizi yeniden değerlendirin. PET şişeden su içmek yerine yanımızda taşıyacağımız matara geçmek çok büyük katkı sağlayacaktır. Eskiden ne güzeldi. Belli yerlerde suyu içilebilir çeşmeler vardı.

4. Reduce (Azalt)

Plastik kullanımını reddetmek kolay değil. Bu yüzden plastikleri hayatımızda yavaş yavaş azaltmamız gerekiyor. Bir plastik malzeme kullanırken kendimize sormamız gerekiyor: Gerçekten buna ihtiyacım var mı? Plastik yerine başka alternatiflerim neler? Örneğin, evlerde kullandığımız plastik ürünleri yeniden düşünün. Onların yerine metal veya ahşap kullanarak evdeki plastikleri azaltabiliriz.

5. Repair (Tamir Et)

Plastiklerimi tamir edeceğiz? Bir şey bozuldu diye hemen yenisini almak gerekmiyor. Onu tamir etme yoluna gitmek en doğrusu. Günümüz teknolojisi o kadar gelişti ki, çoğu zaman yeniden almak tamir etmekten daha ucuza geliyor. Hatta üretmek bile tamirden daha ucuz olabiliyor. Bu maliyetlerden ötürü eskisi kadar tamir işlerine yönelmiyoruz, ama bunu bir kez daha düşünmek ve çözüm bulmak gerekiyor. Plastik kullanımını sıfıra yaklaştırırsak, en azından plastik ürünlerin tamiri konusunda endişe etmemize gerek kalmayabilir.

6. Reuse (Yeniden Kullan)

Pazar ve marketlerde kullandığımız poşetleri tekrar tekrar kullanmamız gerekiyor. Ancak plastik ve kağıt poşetler kısa sürede parçalanacaktır. Bunun yerine bez torbalar kullanmak iyi bir çözüm olabilir. Bez torbalar da tamamen masum değil. Ancak marketten veya pazardan aldıklarımızı taşımak için illaki bir şeyler kullanmamız gerekiyor. Bez torbaları çok uzun süre kullanabilir ve tamir edebiliriz. Hatta evimizde çeşitli kumaşlardan kendimiz bile yapabiliriz.

Yeniden kullanımı sadece market poşetleriyle sınırlandırmayalım. Bu sadece bir örnekti. Hemen hemen kullandığımız tüm plastik ürünler için geçerli.

7. Remove (Dolaşımdan Kaldır)

Plastiğin dolaşımın son noktası eninde sonunda doğa olacaktır. Bunun için var olan plastikleri çöpe atmak yerine başka amaçlarda kullanmalıyız. Ancak bunun sürdürülebilir olması için plastik tüketiminin azalması gerekiyor. Şimdiye kadar aldığınız ve evinizde duran plastikleri farklı amaçlarla kullanarak doğaya verdiği zararı en aza indirebilirsiniz.

8. Recycle (Geri Dönüşüm)

Üretilmiş bir plastiği tekrar geri dönüşüme kazandırmak güzel bir çaba. Yapabildiğimiz kadar geri dönüşüme katkı vermeliyiz. Ancak şunu unutmayın: Şimdiye kadar saydığım şeylerin hiçbirini yapmayıp “nasılsa geri dönüşüme gider” demek en büyük hata olur. Ürettiğimiz ve tükettiğimiz plastik, geri dönüşümden çok daha fazla olursa geri dönüşümün bir anlamı olmayacaktır. Zaten şuan durum bundan ibaret. Geri dönüşüme giren plastik miktarı o kadar az ki, insan hiç geri dönüşme ihtiyaç yok diyesi geliyor. Durum tam olara şöyle; geri dönüşümün anlamlı olması, yukarıda saydığımız 7 maddenin etkili bir şekilde uygulanmasına bağlıdır.

Her ne kadar konumuz plastikte olsa, bu 8 maddeyi her türlü malzeme ve ürün kullanımında tekrar tekrar uygulamamız gerekiyor. Plastik doğaya en çok zararı verene madde. Unutmayın ki alternatifleri de tamamen masum değildir. Bir malzemenin tekrar tekrar kullanımı ve kullanımında sonra tekrar tekrar geri dönüşmesi daha çevreci bir yaklaşım olacaktır.

Her gün plastik kaşıkla yemek yediğinizi düşünün. Her gün bir plastik kaşığı çöpe attığınız anlamına gelir. Yılda 365 plastiği çöpe atmış olursunuz. Bunun yerine metal veya ahşap bir kaşık kullanırsanız. Bunlarda yıllarca kullanabilirsiniz.

Üretilen plastiklerden daha zararlısı da içimizdeki plastiklerdir. Daha güzel ve yaşanabilir bir dünya için önce içimizdeki plastiklerden kurtulmaya başlayalım.