Geen tijd voor verveling aan het Tsjechische Lipnomeer

Tsjechië bezit geen meter eigen kustlijn, maar kan met het Lipnomeer toch een verrassend alternatief voor een strandvakantie voorschotelen. In onze zoektocht naar natuur, cultuur en avontuur botsten we er pardoes op de ‘Zuid-Boheemse zee’. Deze prachtige plek bewijst dat je voor waterpret niet per se naar de kust moet reizen.

De ‘Zuid-Boheemse Zee’ is natuurlijk geen echte zee, maar een uitgestrekt stuwmeer op de Moldau. Smetana bezong deze nationale rivier al op luisterrijke wijze in zijn beroemde symfonieën. Vandaag is die grote waterplas nabij de grens met zuiderbuur Oostenrijk — goed 42 kilometer lang en 5 op zijn breedst — een van de favoriete vakantiebestemmingen van de Tsjechen. Met in hun kielzog ook steeds meer buitenlandse bezoekers.

Het Lipnomeer, zoals de grote plas echt heet, heeft oevers die zacht aflopen in het water en een gemiddelde diepte van slechts 6,5 meter. Dat maakt het uiterst geschikt voor zachte waterrecreatie en geliefd bij surfers, zeilers en suppers. En bij gezinnen met kinderen die, zoals in Lipno nad Vltavou, op de met gras begroeide oevers kunnen zonnekloppen met uitzicht op de heuveltoppen van het omringende middengebergte. Het is er daarom in de zomer aangenaam druk, maar nog verre van supertoeristisch.

Recreatieve herbestemming aan het IJzeren Gordijn

De kleine stuw op de Moldau bij Lipno werd onder communistische bewind om pragmatische redenen aangelegd: voor energiewinning en om het hinterland voor overstromingen te behoeden. De zuidzijde van het meer, die overloopt in de ongeschonden natuurpracht van Šumava, het Boheemse woud, was ruw, onbewoond en ontoegankelijk. Behalve dan voor de Tsjechische legermacht die er aan het IJzeren Gordijn de grens met het decadente Westen streng bewaakte.

Na de val van het Gordijn werd het Boheemse Woud beschermd als nationaal park en Unesco biosfeergebied, en kreeg de regio eromheen een voornamelijk recreatieve invulling. Trekkers, wandelaars, fietsers kunnen er zich naar believen uitleven. Onooglijke plekjes als Horní Planá, Černá v Pošumaví, Lipno en Frymburk verwierven een nieuwe status als sfeervolle bad- en verblijfplaats. Niet slecht, als je weet dat het stadje Frymburk bij de creatie van het Lipnomeer in 1958 nog voor de helft onder de waterspiegel wegzonk. De ligging op een heuvelrug betekende echter de redding voor de gezellige dorspkern, waar toeristen vandaag graag een terrasje komen doen.

Fietsen langs water, bossen en kastelen

Frymburk is ook de aanlegplaats voor één van de drie veerponten over het meer, die in de zomer vooral fietsers van de ene naar de andere oever loodsen. En daarmee hebben we een van de topactiviteiten in deze regio vernoemd. Het is immers zalig fietsen en uitwaaien langs de rustige oevers van het Lipnomeer, op merendeels vrij liggende, goed onderhouden en bewegwijzerde paden. Zeker aan de afgelegen zuidzijde van het meer, waar je helemaal opgaat in de stilte van de natuur.

Voor meer fietsplezier, kan je de meanderende Moldau noordwaarts volgen, en er het historisch en cultureel erfgoed van Zuid-Bohemen gaan ontdekken. In Vyšší Brod, bijvoorbeeld, een slaperig stapje met opvallend cisterciënzerklooster uit de 13 de eeuw. Of in Rožmberk met zijn kleurrijke gevels, gelegen in een parel van een vallei tussen dichtbeboste heuvels. Trekpleister is er het middeleeuwse kasteel met zijn toegankelijke Jakobínka-toren, die een weidse uitkijk over de regio geeft. Wie weet bespeur je er ook Perchta, de ‘kasteelvrouw in het wit’, die sinds haar dood in 1476 regelmatig nog komt rondspoken…

Historische parel aan de kroon

Een absolute must-see is het bruisende Český Krumlov, goed 30 km verderop, dat met zijn middeleeuwse stadskern omsloten ligt in een cirkelende bocht van de rivier. Een stad die zó uit een sprookjesverhaal lijkt te komen! Behalve de authentieke renaissance- en barokgevels, de souvenirshops en terrasjes in het centrum, is ook hier een imposant kasteel de blikvanger. Reden genoeg voor een plekje op de UNESCO Werelderfgoedlijst en een toppositie bij Tsjechiës absolute trekpleisters.

Dat kasteel ging doorheen de eeuwen van de ene invloedrijke familie over in handen de andere, die er elk op hun beurt extra cachet aan gaven. Je kan het uitgebreid bezoeken, of slenteren door de binnenplaatsen en de aanpalende kasteeltuin in Italiaanse stijl, waarbij je over de statige, hoog oprijzende Mantelbrug heen moet. Kunstliefhebbers willen in de binnenstad mogelijk ook het fotoatelier van de broers Seidel, het Art Centre van de Oostenrijkse expressionist Egon Schiele of het marionettenmuseum wel meepikken. En wie in Rožmberk dame Perchta heeft misgelopen, die kan in Český Krumlov op zoek naar een andere adellijke dame van verdacht allooi: Eleonore Schwarzenberg, ook wel bekend als de Vampierenprinses.

Kanotocht met feestelijk oponthoud

Als fietsen niet je ding is, kan je het traject tussen Vyšší Brod en Rožmberk of Český Krumlov ook per kano, raft of kayak afleggen. Zoals, op een mooie zomerdag, vele tientallen uitgelaten Tsjechische families en vriendenteams samen met jou zullen doen. Voorwaar een belevenis, niet zozeer omwille van een uitdagend parcours, want je komt onderweg hooguit enkele (artificiële) stroomversnellingen tegen. Maar des te meer om de uitgelaten sfeer. Om de haverklap passeer je wel een drijvend barretje in het midden van de rivier, waar grappig uitgedoste, luid zingende roeiers even aanleggen voor een schnapps of een biertje onderweg. Je wordt er vanzelf vrolijk van.

Aan activiteiten geen gebrek

Terug naar Lipno aan de Moldau. De bescheiden houthakkersvesting, vanwaaruit gevelde naaldbomen lang geleden langs het Moldauwater weggevoerd werden, is vandaag een cosy toeristenoord aan het meer met comfortabele hotels, appartementen, campings en resorts, waar je zowel ‘s zomers als in de winter verpozing vindt. Ook de Nederlandse Landal-groep baat er een gezellig vakantiedorp-met-plezierhaven uit, populair bij bezoekers uit de Lage Landen.

De Kramolínheuvel in de achtergrond van Lipno — te voet of per kabelbaan bereikbaar vanuit het dal — herbergt een bescheiden, gezinsvriendelijk skigebied, dat zich ’s zomers bovendien focust op andere vormen van sportief vertier: je kan er hiken in de groene bossen, je uitleven met de kinderen in een grote natuurspeeltuin of een touwenparcours, of lekker downhill sjezen met de mountainbike of duwscooter.

Op wandel boven de toppen van de bomen

In 2012 werd boven op de heuvel een indrukwekkend boomkruinpad aangelegd. Terwijl je over houten vlonders geleidelijk aan omhoog wandelt en je op gelijke voet hijst met de omgevende boomtoppen, steek je onderweg wat op over de natuur en meet je hier en daar eventueel je hoogtevrees. Het uitzicht over het Lipnomeer en wijde omgeving wordt nog adembenemender als je verderop het uitkijkplatform beklimt, dat 40 meter boven de heuveltop uitstijgt. In het midden van de uitkijktoren biedt een steile glijbaan de snelste weg weer naar beneden. Voor durvers.

Voor een strandvakantie ga je misschien toch maar beter naar zee. Voor een actieve doe- en ontdekvakantie in een ongeschonden natuurlijke omgeving, ben je aan het Lipnomeer op je plaats. De strand- en waterrecreatie krijg je er op de koop toe.

PRAKTISCHE INFO Algemeen Tsjechische Dienst voor Toerisme | www.visitczechia.com Regio Lipensko | www.lipensko.cz

Hoe geraak je er? Met de wagen: 920 km vanuit Brussel naar het Lipnomeer Met het vliegtuig: meest nabije luchthaven (op 60 km) is Linz, Oostenrijk (via Brussels Airlines)

Zien en beleven Boomkruinpad Lipno nad Vltavou | www.stezkakorunamistromu.cz Cisterciënzerklooster van Vyšší Brod | www.klastervyssibrod.cz Kasteel van Rožmberk | www.hrad-rozmberk.cz Český Krumlov en omgeving | www.ckrumlov.info; whc.unesco.org Boheemse Woud — Nationaal Park Šumava | www.npsumava.cz Fietsroutes in Zuid-Bohemen | www.jiznicechy.cz Kanotochten en rafting op de Moldau | www.vltava-river.com