Olmayacağın günler gelecek…

DeepSeek-V4 tüm görkemiyle yayınlandı.

Zamanında açık kaynak ekosistemini derinden sarsan DeepSeek kardeşimiz 4. versiyonu yayınlamakta aceleci davranmıyordu. Büyük beklentilerin ardından sonunda yayınlamayı başardılar. Yayınlamadan önce sorulan sorulara verilen bazı değişik cevaplar A/B testi yaptıklarına yönelik spekülasyonları doğrumuştu (Mobil ve internet sitelerinden Anlık ve Uzman modları da yakında yayınlanacağını bizlere gösteriyordu). 1 milyon bağlam yeteneği sayesinde yaklaşık 1200 sayfadan oluşan Dostoyevski kitabının ortasındaki bir alıntıyı birebir şekilde verebiliyor. 1200 sayfanın %80 civarını okuyabilse de bunu başarabiliyor.

Bugün değil yarın değil ama hiçbir şey bunu değiştiremeyecek

ChatGPT tarafından oluşturulan sansasyon sanırım hiçbir dil modeli tarafından bir daha oluşturulamayacak. Bazıları için yapay zeka denilince akla gelen ChatGPT, artık yapay zeka kelimesinin anlam derinliğini kendiyle bütünleştirmiş bir halde idi. Selpak, Vilada gibi markaların küçük şekilde yaptığını ChatGPT çok daha büyük şekilde yapmıştı. ChatGPT eşittir yapay zeka demek markanın kendisinin sektöre yön vermesine de izin veriyor gibi göründü. Baksana şu soruya takıldım, yardımcı olur musun? ChatGPT’ye sordun mu? Ah, doğru dedin. İlk başlarda gerçekten rakipsiz gibi duruyordu. Rakip olarak karşısına Bard (Sonrasında adı Gemini oldu tabii) çıkmıştı. Fakat kabul edelim Bard çıkış yaptığında berbat halde idi. Sanki bir şeylere yetişme çabası içerisindeki Google, piyasayı boş bırakmak istememişti. ChatGPT koltuğunu sıkı sıkıya koruyor ve tarihin en kısa zamanda en fazla kullanıcıya sahip uygulaması oluyordu. Aslında OpenAI gayet güzel bir vizyona sahipti. Herkes için yapay zeka sloganıyla çıktıkları yolda sonrasında ortaya çıkan kapalı bir şirket oldu. Bir dönemin yapay zeka terimini karşılayan, her ürünüyle dominasyon sağlayan şirket son günlerde eleştirilerin ana odağı oluyor.

Kurallar yok, kaybolduk!

Yapay zeka dünyasında sorgulanması gereken ama gündeme getirilmekten çekinilen konulardan biri sonuçların kara kutu olması. Hiçbir yapay zeka uygulaması bak oğlum bunlar sadece referans ha, teyit etmeden inanma demeden size bilgi vermez. Sayfanın bir noktasında bunu kabul ettiğinizi beyan edersiniz. Fakat ben zaten verimli ve hızlı bir sonuç almak istediğim bir aracın verdiği bilgiyi dahi teyit edeceksem ne anlamı kalır ki? O yüzden aslında her daim yapay zekanın bir asistan olduğu vurgusu yapılır. Hatta Baidu tarafından yeni çıkarılan Ernie 5.1 modeli internet sitesinde bunu özellikle vurguluyor. Modelin kendisini deneyimlediğiniz ortam bir bot olarak tanımlanıyor. Tarihin derinliklerine müthiş bir sansasyon yaratmış büyük dil modelleri gibi bir olayı internette trol amaçlı kullanımları ile anılan “bot” kelimesi ile açıklamak insana “yaratık” demek gibi bir şey oluyor herhalde.

Yapay zeka kullanımını sınırlandırmak belki de onu net bir kullanım alanı için özelleştirmek son zamanlarda daha revaçta gibi duruyor. Özellikle ajan tabanlı kullanımlar; sunum, görsel, yazı, doküman, çeviri gibi özel konulara odaklandırmak daha çok tercih ediliyor. İnsanların probleminin bilgi değil ona erişim yolu olduğunu fark etmek çokta zor olmuyor.

Biliyorum, Hepimiz Değişebiliriz

Deepseek-V4 üzerinden bir müddet geçtikten sonra onu bir taksonomi testine sokmam gerektiğini düşündüm. Var olan bilgileri getirmek zeka ürünü bir davranış olarak görülmemeli. Hoş, insan bu konuda iyi değil ama onu zeki yapan şey de bu değil zaten. Var olan bilgiyi getirebileceksem ya da en azından getirebilecek bir yol bulabileceksem onu körlemesine bilen birinden daha iyiyimdir. İşte burada Yapay Zeka sistemlerinin yardımcı rolü veya aktif rolü daha iyi anlaşılıyor. Eğer bir sistem var olmayan bir şekilde karar verebiliyorsa ya da henüz hiç yaşanmamış ama muhtelem bir durum üzerine mantık kurallarını kullanarak cevap verebiliyor ise bu konuda artık benle kapışır. Bu onu artık yardımcı değil aktör yapar.

Not: Deneyler DeepSeek orijinal sitesinin sohbet kısmındaki “Instant” kısmında yapılmıştır. Derin düşünme ve arama kapalı şekilde yapılmıştır.

Soru-1: “Yeni bir alfabe kuralımız var. Bu alfabede tüm harfler İngilizce alfabesiyle aynı sırada, ancak ‘S’ ve ‘B’ harfleri yer değiştirdi. Yani ‘B’ artık ‘R’den sonra geliyor, ‘S’ ise ‘A’dan sonra. Bu kurala göre şu kelimeleri alfabetik sıraya diz: Sabun, Balık, Araba, Deniz.”

Cevap-1:

Soru-2: Aşağıdaki mantıksal ifadenin sonucunu (Doğru/Yanlış) bul:

(Türkiye’nin başkenti İstanbul’dur) OR (Değil (5, 2'den küçüktür)) AND (Güneş batıdan doğar)

Adım adım çözerek sadece nihai sonucu söyle.

Cevap-2:

Soru-3: Soru: Bir bilim insanı arpanın ısı stresine tepkisini incelerken hücre membranını stabilize eden bir protein buluyor. Bu proteinin homologunu diploid buğdayda analiz ettiğinde, proteinin buğdayda sentezlenmediğini fark ediyor. Bu durumun nedeni aşağıdakilerden hangisi olamaz?

(A) Bir miRNA’nın proteini hedeflemesi ve ekzonükleazların translasyon biter bitmez proteini kesmesi.

(B) Hedef proteini kodlayan genin promotör bölgesindeki H3 histonunun 27. pozisyonundaki lizinin trimetilasyonu.

(C) Hedef proteini kodlayan genin 5’-UTR bölgesinde bir durdurma kodonunun (stop-codon) oluşması.

(D) Proteoliz sürecinin proteinin sadece tersiyer yapısını koruyup kuaterner yapısını bozması.

Seçenekleri akademik bir yaklaşımla değerlendir ve hangisinin bu biyolojik senaryoya uygun bir açıklama olmadığını belirt. Format: Cevabının sonunda ‘Cevap: [Seçenek Harfi]’ ifadesini kullan.

Cevap-3:

Soru-4: Aşağıdaki diyalogdaki Brandon karakterinin muhtemel duygusal tepkilerini tahmin et:

Cecilia: ‘Biliyor musun, sözlerinin bir gücü var Brandon. Sandığından daha fazla.’

Brandon: ‘Farkındayım Cecilia. Bunları kullanmak bir eleştirmenin işidir.’ Cecilia: ‘Peki ama o sözlerin ağırlığını anlıyor musun? Parçalayabileceği hayatları?’ Brandon: ‘Sanat korkaklara göre değildir. Eğer eleştiriyle başa çıkamıyorsan yanlış sektördesin demektir.’ Cecilia: ‘Mesele eleştiriyle başa çıkmak değil Brandon. Sanatın ruhunu anlamakla ilgili. Sen onu otopsi masasındaki soğuk, cansız bir ceset gibi parçalarına ayırıyorsun.’

Soru: Diyaloğun sonunda Brandon ne hisseder?

Aşağıdaki dört duygunun her birine, Brandon’ın hissetme yoğunluğuna göre 0 ile 10 arasında bir puan ver:

Gücenmiş (Offended):

Empatik (Empathetic):

Kendinden Emin (Confident):

Küçümseyici/Umursamaz (Dismissive):

İşlem Adımları:

Önce ‘İlk Puanlarım’ (First pass scores) başlığıyla puanlarını ver.

Sonra ‘Eleştiri’ (Critique) başlığıyla cevabını adım adım düşünerek analiz et.

En son ‘Revize Puanlar’ (Revised scores) başlığıyla nihai puanlarını yaz.

Format: Cevabının sonunda ‘Cevabım: [Revize Puanların]’ ifadesini kullan.

Cevap-3:

Soru-4: “Soru: İngiliz dilbilimci Bernard Comrie’nin 1985 yılında evlendiği kadının tam adı nedir?

Format: Cevabının sonunda ‘Cevap: [Tam İsim]’ ifadesini kullan.”

Cevap-4:

Kıyaslama

Birazdaha hali hazırda yapılmış YZ kıyaslama tablolarına bakalım.

Livebench.ai sitesinde yapılan sonuçlar aşağıdaki gibi.

DeepSeek modelinin Flash ve Pro versiyonu önceki 3.2 modeline göre ciddi bir sıçrama gösteriyor. Ayrıca şu anda popüler olan modellerin sonuçlarını aşağıda görebilirsiniz.

Deepseek kendi sitesinde yaptığı kıyaslama tablosu ise şu sonuçları gösteriyor:

Deepseek her seferinde yeni modelleriyle YZ dünyasında yeni bir kapının yolunu aralıyor ve sonraki seviyede ne yapacağı merak konusu oluyor.

Okuduğunuz için teşekkürler.

Müşerref Selçuk Özdemir

Kaynakça:

https://arxiv.org/pdf/2312.06281 https://arxiv.org/pdf/2502.19187 https://arxiv.org/pdf/2311.12022 https://arxiv.org/pdf/2411.04368 https://huggingface.co/deepseek-ai/DeepSeek-V4-Pro/blob/main/DeepSeek_V4.pdf https://api-docs.deepseek.com/news/news260424