3 สิ่งที่คนเข้าใจผิดเกี่ยวกับ Open source

การใช้ Opensource มีมานานกว่า 20 ปีแล้ว อย่างไรก็ตามในบริบทของการทำธุรกิจนั้น อาจจะยังมีความเข้าใจผิดเกี่ยวกับตัว Opensource อยู่ ผู้เขียนได้เจอปัญหาที่คล้ายๆ กันมาหลายหนจากกลุ่มคนที่แตกต่างกัน จึงได้ทำการแชร์ทัศนะที่เกี่ยวข้องกันครับ

3 open-source myths

บทความนี้จะนำเสนอการใช้ Software ในแง่มุมที่น่าจะเป็นประโยชน์กับ ทั้งผู้ให้บริการและผู้รับบริการ Software องค์กรครับ

Myth ข้อที่ 1 Open source = Free software?

ในส่วนของ Software ที่สามารถใช้ฟรีนั้น จะมีหลายแบบเช่น Public-Domain ที่ใครก็ใช้ได้ หรือ Freeware ที่ส่วนใหญ่จะเอาไว้เหมือนเป็น Product พื้นฐานที่ผู้ผลิตให้ใช้ฟรีเพื่อที่จะได้ขายอันที่ Feature ดีกว่า ซึ่งไม่จำเป็นต้องเปิดเผย Source code แต่อย่างใด เราเรียกโปรแกรมพวกนี้ว่า Freeware

การใช้งาน Open source นั้น จะต้องอยู่ในเงื่อนไขของผู้พัฒนา หรือพูดง่ายๆ ว่า เจ้าของที่แท้จริงของ Open-source software ก็ยังเป็นของผู้พัฒนาอยู่ดี เพียงแต่เราสามารถเข้าถึง source code ทำการ compile โปรแกรม, และเอาโปรแกรมมาใช้ได้ รามเงื่อนไขต่างๆ ตาม License ของมัน เช่น GPL v3 หรือ MIT ตัวอย่างข้อจำกัด ต่างๆ เช่น เราสามารถใช้โปรแกรมได้ แก้ไขโปรแกรมได้ แต่เราต้องเผยแพร่โปรแกรมต่อด้วย หรือเราไม่สามารถใช้งานโดยที่ไม่ให้ Credit เจ้าของผลงานได้ เป็นต้น ดังนั้น การเป็น Open source ไม่ได้เกี่ยวข้องกับการเป็น Freeware แต่อย่างใด

Myth ข้อที่ 2 ใช้ Open source แล้วไม่มีค่าใช้จ่าย

Software องค์กรนั้น เป็นส่วนหนึ่งของระบบสารสนเทศ ซึ่งจำเป็นต้องใช้ Knowledge และ Know-how ในการใช้งานร่วมกับบุคลากรและ Procedure ขององค์กร การนำระบบมาใช้นั้นจะมีค่าใช้จ่ายอื่นๆ เช่น ระบบ Hardware คนที่มีความรู้ในการ Implementation นักวิเคราะห์ระบบ ดังนั้นการใช้ Software องค์กรไม่ว่าจะเป็น Open source หรือไม่ก็ตาม ก็จะต้องมีค่าใช้จ่ายอยู่ดี มีเพียงกรณีเดียวที่การใช้ Open source จะไม่มีค่าใช้จ่ายคือ องค์กรนั้นๆ มีระบบและบุคลากรพร้อมอยู่แล้วสำหรับ Software ตัวนั้น ซึ่งในความเป็นจริงเป็นไปได้ยากมาก เพราะองค์กรแต่ละแห่งมีหน้าที่หลักของตนเองอยู่

ดังนั้นการคำนวณค่าใช้จ่ายจะต้องมองในทุกมิติทั้งงานระบบ ค่าความรู้ ค่าจ้างคนดูแลระบบตลอดอายุการใช้งาน ดังนั้นผู้ประกอบการให้บริการ Software ต้องมีบุคลากรที่พร้อม มีความรู้เชิงเทคนิค มีประสบการณ์ในการแก้ปัญหา เราไม่สามารถให้ Programmer หรือคนที่จบ IT มานั่งเรียนการใช้โปรแกรมชั้นสูงใน YouTube หรือแก้ปัญหาโดยการ Search Google แล้วหวังว่าจะแก้ได้ทุกปัญหา ประสบการณ์และความสามารถนั้นใช้เวลาฝึกฝน และต้องมีการ Update ความรู้เรื่อยๆ ผ่านการ Training เทคนิคใหม่ๆ อยู่เรื่อยๆ ทั้งหมดนี้เป็นการลงทุน สิ่งที่ตอบแทนผู้รับบริการที่จ่ายค่าใช้จ่ายแพงๆ คือค่าความรู้ที่แก้ปัญหาได้จริงนั่นเอง ไม่ใช่ค่าโปรแกรม

Myth ข้อที่ 3 Open-source software คุณภาพสู้ Software ที่มีค่าใช้จ่ายไม่ได้

เหตุผลง่ายๆ ที่ Software ที่มีค่าใช้จ่าย (Proprietary Software) นั้นมีแนวโน้มว่าจะตอบสนองความต้องการเชิงพาณิชย์ได้ดีกว่านั้นเป็นเพราะว่าการที่ บ. ผู้ผลิตนั้นมีเงินเข้ามาเรื่อยๆ เค้าก็ต้องทำงานที่ตอบสนองตลาดคนมีเงิน(ซึ่งส่วนใหญ่จะทำธุรกิจ) เรื่อยๆ ในขณะที่ Open source นั้นส่วนใหญ่จะเริ่มมาจากภาค Academic โดยคนที่เริ่มทำนั้นอาจจะเป็น อาจารย์ นักเรียน หรือนักวิจัย ทำให้ Feature ดีดีของ Open source จะไปทางนั้น อย่างไรก็ตามจำนวน Software ในโลกนั้นมีมากเหลือเกิน Open sourceโปรแกรมที่ใช้ทำธุรกิจมีเป็นร้อยเป็นพันเช่นเดียวกับโปรแกรมเชิงพาณิชย์ที่เป็น Academic ก็มีไม่น้อย

ดังนั้นการเปรียบเทียบในภาพรวมว่า Open source กับ Proprietary software ว่าใครมี Feature และประสิทธิภาพมากกว่ากันนั้นจึงไม่ Make sense อย่างยิ่ง การเปรียบเทียบที่ถูกต้องนั้น ควรจะเริ่มที่การทำ Analysis ระบบในภาพรวม แล้วหา Features ต่างๆ ที่ต้องการ จนากนั้นก็เอา Software ที่มี Feature ที่ต้องการมาเปรียบเทียบเป็น ตัวๆ ไปเลยแล้วเลือก Solution ที่มีทรัพยากรรองรับในราคาที่เหมาะสมกับผู้รับบริการ

หวังว่าทัศนะที่ได้แบ่งปันจะเป็นประโยชน์แก่ผู้อ่านบ้าง สุดท้ายนี้ขอให้มีความสุขกับการเขียนโปรแกรมครับ สวัสดีครับ