OKB: Yanlış Algıların Ötesinde Bir Gerçek

Kaynak

OKB dendiğinde aklımıza gelen ilk şey genellikle abartılı düzen ya da temizlik takıntısı oluyor. Bunun sebebi ise sosyal medyada, televizyonda ya da her hangi bir iletişim kanalında yaratılan yanlış algı. Bu bozukluk aslında sadece düzen ya da titizlikle ilgili değil; aksine, insanların kafasında istemsizce dönen düşüncelerin yarattığı ciddi bir endişe, rahatlama veya kaçış arayışıyla ilgili. Bazen zihnimizin en karanlık köşelerinden gelen bu düşüncelerin peşine takılıp gitmek yorucu ve yıpratıcı bir döngü yaratabiliyor. Bazen ise sadece o döngünün içinde yuvarlanıp gitmek sanki tek çözümmüş gibi geliyor. Ben de zaman zaman bu karmaşanın içindeyken kendimi, ‘Tek yapman gereken düşünmemek!’ diyerek telkin etmeye çalışsam da bunu yapmaya çalışırken daha da derine battığımı fark ettim. OKB, kişinin kendisiyle verdiği sessiz ama yorucu bir savaş. Bu savaştan galip çıkabilmek ise ciddi bir emek istiyor.

Kaynak

OKB ile ilgili sıkça karşılaştığımız yanlış anlamalar ve mitler, bu bozukluğu yaşayan bireylerin yaşadığı zorlukları daha da derinleştirirken, doğru bilgilere ulaşmanın önündeki engelleri de giderek arttıyor. Maalesef hala kulaktan dolma bilgiler ile bu gibi ciddi konulara yorum yapma yetkisine sahip insanlarla aynı hayatı paylaşmak zorunda kalıyoruz. Bu da başka bir hayatımızın başka bi mücadele konusu.

Şu yorumu yapmam sanırım yersiz olmayacak; özellikle Z ve Y kuşağının yaşadığı aile hayatında tanık olduğu bazı durumlar, OKB ile ilgili bilgi dağarcığımızı oluşturmak için ilk adımı atmıştır. Çok sevmesem de genelleme yaparak konuşacağım; özellikle kadının çalışma hayatında yer bulması ya da yer bulsa bile tutunması konusundaki zorluklarının sonucunda ev hayatına hapsolan kadınların hazin sonu, maalesef, OKB olmuş gibi görünüyor. Z ve Y kuşaklarının annelerinin yaşadığı bu problemin karşısına eklenen bir de toplumsal baskı, durumu içinden çıkılması hayli zor bir hale getiriyor. İş hayatına tutunamayan kadın, ailesi veya bulunduğu sosyal ortamdan gördüğü baskı sonucu kendini çoğunlukla “evinin kadını, çocuklarının annesi” pozisyonunda buluyor. Kendisini farklı bir pozisyonda hayal etmesi için elinde yeterli veri olmayan kadın, iyi ebeveynliği, temiz bir evi ve lezzetli yemekleri takıntı haline getiriyor. Maalesef, dışarıdan bakıldığında sadece bu saydıklarımı takıntı haline getirmiş sıradan bir insan görmenin ötesinde, çok daha fazla şey olduğunu biliyoruz. Yaşanılan dönem, elde edilmeye çalışılan haklar, aile ve toplum baskısı harmanlanınca, X ve Y kuşaklarının anneleri, altından kitap yazmaya yetecek kadar hikaye çıkarabileceğimiz derin anksiyete, OKB ve depresyon yaşamış gibi görünüyor.

Kaynak

Çevrenizde kendiniz dahil ebeveynlerinde bu duruma tanık olup üzerine bir de OKB sahibi olan onlarca kişi olduğuna eminim. Henüz düşüncelerini nasıl kontrol altına alacağını bilmeyen bir çocuğa onlarca obsesif öğreti sunulunca zihninde neyi nereye koyacağını bilememesi o kadar normal ki. Düşüncelerini, dürtülerini nasıl yönlendireceğini bilemedikçe ve öğrenemedikçe bu kontrol altına alması gittikçe güçleşen bir durum olabiliyor. Yaşadığımız travmalar, sevdiğimiz birini kaybetme ya da ondan uzaklaşmak zorunda kalmak, mükemmelliyetçilik, aile dinamikleri ve tüm bunların birleşimi kadar önemli olan bireyin serotonin düzeyindeki dengesizlikler sonucu karşımıza çıkan OKB ismi kadar korkutucu olmak zorunda değil.

Yukarıda bahsettiğim gibi benim de OKB ile tanışmam annem sebebiyle oldu. Yaşımın kaç olduğunu hatırlamıyorum ama bu terimin ne olduğunu bilmem gereken yaştan küçük olduğumu biliyorum. Annemde zaman zaman anksiyete, zaman zaman depresyon ve çoğu zaman OKB belirtileri olduğu su götürmez bir gerçekti. Onun anlattığına göre ise halamın yanında onun takıntıları bir hiçmiş. Bir süre beraber yaşadıkları sürede, halamın temizlik ve düzene olan tutkusuna ayak uydurmak zorunda kalan annem, bu davranışı edinmek durumunda kalmış. Zaman geçtikçe üzerine kendinden bir şeyler ekleyerek kendi obsesyonunu yaratmış. Destek ve tedavi süreci, benim 18–19 yaşımda yaşadığım anksiyete krizlerine tanık olup bu durumun böyle gitmemesine karar vermesiyle başladı. Tahmin ettiğinden çok daha hızlı çözüme koşan bu süreç, çekirdek ailemizde küçük çaplı bir bayram havası yarattı. Bunu gören babam ise, kendimi bildim bileli öfke problemiyle baş etmesi gerektiğini söylememize rağmen kabul etmeyerek süreci uzatmaya kararlı olmasına rağmen, bir anda benim anksiyete krizlerimin çözüme kavuştuğunu görünce kendini psikiyatri kliniğinde buldu. Beş haneli anksiyete ailemizde, psikolojinin gücü benim anksiyete ve OKB sahibi olmamla fark edildi. Geç ya da erken fark etmemekle birlikte, hepimizin benzer süreçlerden geçmesinin çok önemli bir sebebi vardı ki o da beraber yaşıyor olmamız.

Kaynak

Kendi OKB deneyimimle beraber, bu bozuklukla başa çıkmanın yollarını keşfetmek hayatımda büyük bir dönüm noktası oldu. Öncelikle tanımlara takılı kalmamayı öğrenmek en önemlisi; kendimizi belki de sadece dönemsel olabilecek bir bozukluğun sonucu olarak tanımlamamalıyız. Evet, bu dönem 3 ay da sürebilir, 3 yıl da; ama kendimizi nasıl tanımlamak istediğimiz buradaki en önemli nokta. Aşmayı, aşma yolunda olmayı kafaya koyduysak, bunun sonuçlanacağına inancım tam. O yüzden OKB’yi kişisel bir özellik gibi görmekten vazgeçebiliriz; bu bizi baya bir rahatlatacak.

Derin düşünceler ya da bu düşünceler sonucu oluşan dürtülerden uzaklaşmanın kendi deneyimimde en etkili yolu, bambaşka bir şeyi kendime, deyim yerindeyse, zorla yaptırmak oldu. Gerçekten, sadece durup bir şeyleri düşünmek istediğim bir anda kalkıp kendimi spor yapmaya zorladığım için kendime ettiğim teşekkürlerin haddi hesabı yok. Ya da günlerdir ertelediğim o arkadaşımla görüşmeye gittiğim için eve dönerken kendi kendime kaç defa “İyi ki, iyi ki!” diye sayıkladım, bilmiyorum. Sevdiğimiz, yapmaktan haz duyduğumuz herhangi bir şeyi, işte tam da hiç yapmak istemediğimiz o anda yaptığımızda, bir süre sonra OKB sizi değil, siz OKB’yi kontrol altına almış oluyorsunuz ve zamanla aslında içine girmek üzere olduğunuz bataklığı görüp koşa koşa kaçmaya başlıyorsunuz. Kendinizden korkmayın. Bazen yanlış sulara kapılabiliriz ama durgun sular çok yakında.

Kaynak

Bu bahsettiklerimin hepsi tamamen kendi deneyimlerim ve gözlemlerim sonucu vardığım şeyler. Ama bunun ötesinde tartışmaya kapalı bir gerçek var ki, o da profesyonel bir desteğe başvurmanın gerekliliği. Kendi deneyimlerinizi, Google’da çözdüğünüz o psikoloji testini ve sosyal medya akışında çıkan “Siz de […] sahipseniz […] olabilirsiniz” başlıklı içeriği bir kenara bırakın ve bir şeylerin ters gittiğini düşünüyorsanız profesyonel bir destek almaktan asla çekinmeyin. Bir doktora danışmanın size yaşatacağı aydınlanmanın küçük bir kısmını gösterme kabiliyetim olsaydı, bunu hemen yapmak isterdim. OKB ya da ismi lazım olmayan her ne varsa hepsini aşabiliriz. Bunu defalarca tekrarlamak zorunda da kalabiliriz. Hiç önemli değil. Ne de olsa hayat bir şekilde akmaya devam ediyor. Yakalayabildiğimiz noktadan dahil olur, oradan mutlu oluruz.

Yaşaması kadar yazması da kolay olmayan bu yazımı okuduğunuz için en içten dileklerimi sunuyorum. :)

Kaynak