Karabatak Kuşu

“Bütün savaşlar aldatmaya dayanır.” / Sun Tzu (Savaş Sanatı)

Sömürge tarihi boyunca insanlığı zincirlerle köleleştirmeye çalışanlar, bugün yapay zekâ algoritmaları ve dijital illüzyonlarla insan zihnini görünmez prangalar altına almayı büyük oranda başardılar ve bu alandaki çalışmalarını korkunç boyutlara taşımaya azmetmiş görünüyorlar… Hani Beethoven filminde “Tanrı sizin kulağınıza fısıldıyor ama benimkine bağırıyor; işte bu yüzden sağır oldum” diyor ya… Küresel algı mühendisleri bugün kitlelerin kulağına öyle yüksek sesle bağırıyor ki insanlık, kendi iç sesine, fıtratına ve hakikate karşı sağırlaşıyor… Çünkü artık en büyük savaş cephede değil, insan bilincinin sınırlarında yaşanıyor. O sınırların aşılmasına ne kadar müsaade edilirse, o derece vatanlar işgal ediliyor… Benim “bilinç vatan” dediğim sahalar korkunç işgallere uğramış ya da işgale açık hâle gelmiş durumda!

1991’deki birinci Körfez Savaşı, kitlelerin ekran başından canlı yayınlarla manipüle edildiği ilk büyük kırılma noktasıydı; askeri müdahaleyi meşrulaştırmak isteyen batı medyası şeytani bir akılla petrole bulanmış “karabatak kuşu” görselini küresel bir propaganda aracı olarak kullanmıştı. Başka bir kazaya ait olduğu sonradan anlaşılan bu dramatik kayıt, kitlelerin duygularını yönlendirmek için kullanılan “görsel güç” örneği olarak tarihe geçmiştir… “Dijital korku ve panik” silahının etkisi, 11 Eylül 2001 illüzyonları ve korona pandemisinde küresel çapta başarıyla test edildi… Bugün ise kitleleri istenilen yöne yönlendirme sanatı, yani “optik aldatma”, yapay zekâ teknolojileri ve doğrudan doğruya küresel ağalara bağlı çalışan “küresel ağlar” sayesinde olağanüstü bir seviye kazandı… Sadece televizyon ekranları değil; ceplerimize kadar giren kişiselleştirilmiş algoritmalar, derin sahtekârlık (deepfake) teknolojileri ve “veri odaklı kampanyalar” doğrudan insan iradesini hedef alıyor… Bir kısım insanlar yasaklı maddelerle esir alınırken, bir kısmı şiddet odaklı bir yaşam tarzıyla, bir kısmı cinsel saplantılarla, bir kısmı dijital kumarla, büyük bir kısmı ise “online alışveriş bağımlılığı” ile ele geçiriliyor.

Photo by Rapha Wilde on Unsplash

İnsanların belirli bir algıyla güdülenmesi için eldeki tüm teknolojik imkânlar, algoritmik manipülasyonlar ve psikolojik operasyon kampları planlı bir acımasızlıkla kullanılıyor. Öyle ki kitleler, yakın gelecekte hayret etme yetisini bile kaybederek, herhangi bir direnç gösteremeden teslim olacak bir kıvama getiriliyor… Dünya, George Orwell’ın 1984 romanındaki gibi distopik, gri, tek tipleşmiş ve sürekli gözetlenen ve kontrol altında tutulan bir hâl almaya başlıyor. Bu yeni düzende hakikat, algoritmaların sunduğu gölgelerden ibaret kalıyor.

Yeni nesil savaşlar artık sadece toprak kazanmak için değil, insan zihnini ve veriyi ele geçirmek için yapılıyor. Bu savaşlarda ihtiyaç duyulan en kıymetli cevher “nadir dikkat elementi”dir! “Dikkat dünyası” ve onun merkezindeki “dikkat ekonomisi” kavramları üzerine derin çalışmalar yapmak gerekiyor… Küresel sistem, saniyelerle ölçülen insan dikkatini sömürerek onu ticari ve siyasi bir metaya dönüştürüyor… Bu kuşatma, hayatımıza sinsice ve en mahrem alanlarımızdan sızıyor. Dijital dikkat dağıtıcılar bizi en sevdiklerimizden, insani ve toplumsal ödevlerimizden koparıyor. Meşru amaçlara ve makul faydaya ulaşmak için iradî bir zihinsel çaba gerekirken, dikkat denilen bu paha biçilemez cevher, güzergâh üzerinde planlı “dikkat dağıtıcı haramilerin” saldırılarına maruz kalıyor. Odaklanamama sorunu küresel bir pandemi gibi toplumların sinelerine nüfuz ediyor.

Hep birlikte seyrine daldığımız küresel güç mücadelesinde artık maskeler tamamen düşmüştür. Uluslararası hukuk, devletlerin egemenliğine saygı, milletlerin hürriyetine sadakat ve yüzyıllardır süregelen diplomatik teamüller artık sadece kâğıt üzerinde birer temenniden ibarettir. Güçlü olanın kendi hukukunu dayattığı bu yeni çağda, yapılan anlaşmalara sadık kalmak gibi ahlaki veya hukuki mecburiyetler ortadan kalkmış görünüyor. Sakın yeni sürüm “çok kutuplu dünya” masalları bizi aldatmasın. Dünya topyekûn olarak bir güçlüler bölgesi haline getirilmeye çalışılıyor… Artık sadık olunan tek şey güçlüler bölgesinde yeni sömürü anlaşmaları olacaktır.

Photo by Soheb Zaidi on Unsplash

Rahmetli filozofumuz Teoman Duralı’nın kavramsallaştırdığı o “Çağdaş Küresel İngiliz-Yahudi Medeniyeti”, bugün algoritmik kuşatmayla insanlığın samimiyetini, sahiciliğini, güven duygusunu ve en önemlisi “utanma” duygusunu yok etmekte büyük oranda başarılı olmadı mı? Haklının değil, dijital uyarıcılarla “algıyı yöneten güçlü”nün kazandığı karanlık bir dönemin içinden geçiyoruz. Zihinlerimizin asıl odaklanması gereken bölgeleri kirletildikçe insanlık, zihinsel ve ruhsal bir yorgunluğa sürükleniyor… Bu yorgunluk ise kitleleri sorgulamayan, kolay yönetilen ve hür düşünmeden mahrum bırakılan topluluklara dönüştürüyor.

Kişisel Tercihlerden Kolektif Akla: Sarrafların Direnişi

Bu dijital kuşatma, global hipnoz veya küresel optik aldatma aşılabilir mi? Asil amaçlara sahip olması istenmeyen insanlar saman alevi gibi geçici kısa vadeli, haz odaklı konfor alanlarına hapsediliyor… Her zaman hatırlattığım “insan bir anlam varlığıdır” sözü üzerinden bir düşünme iklimi oluşturulabilirse “güçlü irade sahipleri” için iyi bir başlangıç olabilir… Kendimize, çevremize, kişilere ve olaylara yüklediğimiz anlamlar ve konumlanmalar, istikametimizi belirler. Her insanda keşfedilmeyi bekleyen bir maden, bir cevher vardır. Ancak dijital gürültünün bu kadar yüksek bir etkiye sahip olduğu bir çağda, ham hâldeki bu madeni fark etmek her zaman kolay olmuyor. Kritik düşünebilenler, bireysel tercihlerin tek başına yeterli olmadığını görebiliyor… Toplumsal kaygısı olan, anlam dünyası zengin insan sarrafı ustaların, hocaların, akil insanların, bilgelerin; bireyleri, etkili kişileri ve yönlendiricileri uyanık tutmak üzerine “dikkat gayreti” için uzun soluklu özel çalışmalar yapmaları gerekiyor.

Kişisel uyanışları aklın ortak paydasında birleştirerek bir “kolektif akıl” inşası ile organize Edebilmek önemlidir. Yanımızda yöremizde duran iyi niyetlilerin cevherini fark edip ona sahici ve samimi bir istikamet kazandırmak; toplumun geleceğine yapılan muazzam bir yatırım olacaktır. Bilgi çağının en büyük meydan okuması, “dikkat çekici çalışmalar” ile “dikkati dağıtılamayan genç” bireylere sahip olup dağınık zihinleri kolektif bir şuur etrafında toplayabilmektir. Bu, anaların hür olarak doğurduğu insanları, algoritmaların labirentlerinde köle yapmak isteyenlere karşı verilecek en asil ve en sağlam cevaptır.

Bu yazıyı beğenip faydalı bulduysanız dilediğiniz kadar alkışlayıp sosyal medya hesaplarınızda paylaşarak daha çok kişiye ulaşmasına destek olabilirsiniz… İlginize teşekkür ederim.