Geçti Bor’un Pazarı, Sür Eşeğini NTE’ye

Siz de benim gibi senelerce “bor” terörüne maruz kaldınız mı? Anamdan babamdan çok “bor” paylaşımı çıkıyordu sosyal medyada önüme. Çocukken “ülkemizde neden petrol çıkmıyor” diye üzülüp duran bana ilaç gibi geliyordu bu paylaşımlar. Bor’dan olmadı, şimdi yeni bir umut kapısı var: Nadir Toprak Elementleri (NTE). Mısır’daki akrabalarımızdan gelen miras haberi gibi.

Bu NTE konusu Bor’a göre anlaşılması daha zor bir kavram, İngilizcesi Rare Earth Elements (REE). Bor, periyodik cetveldeki tek bir element, simgesi B atom numarası 5. NTE ise benzer kimyasal özelliklere sahip 17 elemente verilen ad. İlişkili kavramlar var, onlarla farkını iyi anlamak ve karıştırmamak lazım:

⚛️ Nadir Toprak Elementleri ⚛️ Nadir Elementler ⚛️ Kritik Mineraller ⚛️ Stratejik Elementler/Mineraller

Hepsi tanımına ve bağlamına göre farklı kavramlar.

Tıpkı Bor’da olduğu gibi, bu NTE’de yüksek teknoloji (çip üretimi mesela) ve savunma sanayinde kritik öneme sahip. Zaten bu NTE olayını ABD ile Çin arasındaki ambargo savaşından dolayı çok duyarsınız. Türkiye dünyanın en önemli bor üreticisi ve ihracatçısı. Şimdi de Eskişehir’deki muhteşem NTE rezerv alanımız tartışılmaya başlandı. “Verirsin veremezsin” kavgası.

Bu madenlerle ilgili temel sorunu yazayım da, kim ne kavga ederse etsin. Bunları çıkarması, rafine etmesi, ilgili endüstrilerde kullanılabilecek katma değerli ürünlere dönüştürmesi çok zor, pahalı ve know-how gerektiriyor. Ve bu bizde şimdilik sınırlı.

Bor’umuz var ama araştırın bakalım ne satıyoruz, ne satamıyoruz.

“Çalışmadan, yorulmadan ve üretmeden, rahat yaşamak isteyen toplumlar; evvela “borlarını”, sonra “NTE’lerini” daha sonra da istiklal ve istikballerini kaybetmeye mahkumdurlar.”

Bu tabi kaynakar işinde anlamam, benim ilgim sadece yüksek teknoloji ile ilgili olan kısmıdır. Hatam, eksiğim varsa lütfen düzeltin, gocunmam.

Bu arada, 2021 yılında yazdığım NTE yazıma da göz atarsanız sevinirim, çok kısa.

https://lnkd.in/epsS53Ei