Part II: Arzunun Boşluğunda Bir Divan ve Kesişen Hayaletler

Merkezi bir nesne olarak koltuk, “psikanaliz koltuğunu” akla getirir, ancak orada oturan kim? Psikanaliz koltuğu, hem psikanalistin koltuğunu hem analizanın divanını temsil eden çoklu bir kimlik taşır; o halde bu koltukta gerçekten kim oturur?

Koltuk boş ve bu bize psikanalist veya analizanı orada otururken hayal edebilme imkanı verir. Koltuğun varlığı, her iki varlığı - analizanın oturup kendi bilinçdışıyla etkileşime giren varlığını ve psikanalistin istikrarlı bir şekilde sunduğu varlığını- resimde cisimleştirir. Bu ikilik, her iki tarafın da keşfe katıldığı psikanalizdeki özneler-arası alanı yansıtır.

Koltuk (2023)

Davetkar ancak boş varlığıyla koltuk, sembolik bir mekan yaratır. Koltuk, sessizlik anlarında bile, bir mevcudiyet taahhüdünün bir kanıtı gibi orada durur ve dinleyeceğini hatırlatır.

Boş koltuk, hem analistin hem de analizanın hayaletvari varlığını barındıran bir temsile dönüşür. Bir yandan psikanalistin sabit mevcudiyetini, diğer yandan analizanın yüzleşmeye hazır kırılgan açıklığını hissettirir.

Koltuk, bir bedeni tuttuğu gibi, ruhun ağırlıklarını da taşır, analitik sürecin yüklerini sırtlanır ve sessizce onları taşır.

Kesikler Arası Bir Mekân — Koltuk üzerinde asılı duran giyotin, dilin “kesik” doğasını ve öznedeki kaçınılmaz yarılmayı; bilinçli ve bilinçdışı arasındaki o derin çatlağı imler. Dilin kesikliği, arzunun ve anlamın eksik oluşuna sessiz bir tanıklık sunar.

Ayrıca, Lacancı "hadım edilme" kavramını, öznelliği ve arzuyu yapılandıran sembolik bir sınırlama olarak temsil eder: burada özne, tam tatmin veya bütünlüğün imkansızlığıyla hesaplaşmak zorundadır.

Psikanaliz, bilinçdışı ortaya çıktığında ortaya çıkabilecek kastrasyon korkusunu, kimlik kaybını veya egonun sembolik "ölümünü" sıklıkla tartışır.

Analizan için, kendi sembolik "ölümüyle" yüzleşme eylemidir koltuğa oturmak.

Önceki kimliklerinden kopma ve bastırmanın rahat(sız)lığını kaybetme korkusu, analizdeki kaygının merkezi bir parçasıdır.

Giyotin, psikanalizde ortaya çıkacak olanın korkusunun temsiline dönüşür: kontrolü kaybetme korkusu, bilinçdışı gerçeklerin farkına vararak mecazi olarak "kesilme" korkusu.

Bu "kesik" dönüşüm için gereklidir ancak analizan bilinçdışıyla yüzleşmenin kendi benlik duygusuna tahmin edemeyeceği şekillerde kesikler atabileceğini kabul etmelidir.

Psikanalist açısından giyotin, yanlış bir yoruma ya da aceleye kapılmanın taşıdığı riskleri simgeler; bu türden bir hata, analizanı keskin bir bıçak gibi kesebilir, yaralayabilir ya da süreci onarılamaz biçimde zedeleyebilir.

Dil, Kesik ve Çerçeve– Anlam ve öznelliğin Sembolik düzen içinde oluşturulduğu yapılandırılmış bir alanın temsili olarak çerçeve, bilinçdışı materyalin çerçevelendiği ve dil aracılığıyla anlamlandırıldığı bir alan olarak psikanalitik karşılaşmanın doğasını düşündürür.

Bu çerçevenin içinde oturmak, bilinmeyenin uçurumuna gönüllü bir adım atmak, kendini sembolik bir boşluğa bırakmayı göze alan cesur bir inanç sıçramasıdır.

Hem analizan hem de psikanalist, bastırılmış materyal, duygusal hamlık ve Gerçek ile yüzleşmek için dış dünyadan ayrılmış, bu tanımlanmış ancak rahatsız edici alana adım atmalıdır. Ancak bu alan aynı zamanda bilinçdışının uçurumuna açılan bir pencere. Burada, tanıdık savunmalara veya yorumlara çekilmeden ortaya çıkan her şeyle başa çıkmak gerekli.

Analizanın Divanı Olarak Koltuk

Analizanın divanına dönüşen üç ayaklı bu koltuk, psişik bir çözülme mekanına, kesikler arası bir mekana dönüşür böylece.

Koltuğun altındaki iki küçük form, öznenin bilinçdışının parçalarını temsil eder. Lacancı terimlerle, sembolleştirmeden kaçan "Gerçek" parçalarını çağrıştırır- dilin dışında kalan ve tam olarak bilinmeye direnen şeyler. Özneyi rahatsız eden ve "semptomlar" olarak ortaya çıkan kalıntılar.

Koltuğun gerçeküstü doğası, bunun sıradan bir koltuk olmadığını, günlük yaşamın, akılcılığın ve kontrolün olağan kurallarının artık geçerli olmadığı bir mekan oluşunu vurgular.

Koltuğun altındaki kırmızı, şeffaf sıvı, analizanın seanslar sırasında ortaya çıkan hisleri, arzuları ve travmalarını temsil eder, ve analizan serbest çağrışım yaparken veya yoğun duygular deneyimlerken kontrolsüz bir şekilde dışarı sızar.

Bu mercekten, yerdeki sıvı analizanın ruhsal tahliyesinin ve salışının sembolüne dönüşür - analitik ortamda ortaya çıkan filtrelenmemiş, ham duygularının.

Bu bilinçdışı unsurları kusması, bunların yüzeye çıkışına izin verme eylemi, analizanın başlangıçta bunları işlemesi veya tanıması ne kadar zor olursa olsun, psikanalizin kaçınılmazlarından.

Analizan bu tekinsiz koltukta otururken, açığa çıkan şeylerin getirdiği rahatsızlıktan kurtulma güdüsüne direnmek zorunda. Bu durumda el imgesi de yeni bir anlam kazanır: analizanın çalkantıların ortasında istikrar bulma teşebbüsünü sembolleştirir, bunaltıcı ve zor anlarda kendisini demirlemek için sağlam bir şeye tutunma gayretini düşündürür.

Tutunma jesti, bilinçdışı gerçekliğin daha derin kısımlarıyla bağlantı kurma arzusunu da temsil eder. Ve el, analizanın alandaki varlığının bir tezahürüne dönüşür.

Aktarım Sınırı Olarak Çerçeve- Analizan psikanalist etrafında bilinçsizce bir anlatı yaratır ve onu içsel dünyasının çerçevesine yerleştirir.Psikanalist, analizanın geçmiş ilişkileri (ve nesneleri), arzuları ve bilinçdışı dürtüleri tarafından şekillenen referans çerçevesi içinde bir figür haline gelir.

Çerçeve böylece, analizanın yansıtmalarının çerçevesi olarak işlev görür; burada, analizanın bilinçdışı devreye girerek psikanalist ile olan ilişkisini çarpıtır ve yeniden yapılandırır.

Analizan bu çerçeveyi yansıtmalarla doldurdukça, aktarım süreci ortaya çıkar ve analizan psikanalisti hem nesneleştirir hem de anlamla doldurur, bazen tıka basa.

Ancak, aktarım, tıpkı bu çerçevenin koltuğu “kutulaması” gibi, klostrofobik veya rahatsız edici olarak deneyimlenebilir. Çerçevenin bir parçası gibi görünen giyotin de aktarımın taşıdığı tehdidi vurgular- hem analizanı hem psikanalisti bunaltma, boğma tehlikesi. Bu keskin kenar, yansıtmaların sadece analizan için değil, psikanalist için de bir "kesik" gibi hissedilebileceğine gönderme yapan bir hatırlatıcıya benzer.

Çerçeve ayrıca analitik alanı tanımlayan bir sınıra işaret eder ve psikanalistin aktarımın duygusal yoğunluğunu bu güvenli, yapılandırılmış ortamda içermesini sembolize eder.

Psikanalist, çerçeveyi (seansın yapısı ve analitik sınırlar) korurken, aktarımın yükünü taşımanın, süreci yönetmenin ve sürece katlanmanın kendi sorumluluğu olduğunu bilir.

Aktarımın merceğinden izlendiğinin farkındadır psikanalist ve bu sorumluluğu bilinçli ve gönüllü olarak taşıyarak, analizana bu dinamikte görüldüğünü, duyulduğunu ve kapsandığını hissettirir.

Psikanalistin Sabır Düğümü – Böylece çerçeve hem analizanın yansıyan içeriklerinin bir kapsamı, hem de psikanalisti kesilmekten ya da boğulmaktan koruyan bir sınır haline gelir.

Aktarım sırasında, psikanalist analizanın bilinçdışının hedefindeki bir nesne haline gelir ve onun sorumluluğu atfedilenleri fark etmek, ancak onlara göre hareket etmemektir, yani hem tarafsız ve mesafeli kalmalı, hem de yapıyı bir arada tutmalıdır. Rehberlik etmeli ancak ne zaman geri çekileceğini de bilmelidir.

Psikanalistin cesareti, analizan tarafından sembolik olarak "kavransa, sımsıkı tutulsa" bile, hatta analizan ona “saldırsa” bile analizin yapısı içinde sağlam durmakta yatar.

Psikanalistin gücü metanetinden gelir.

Psikanalist her zaman oradadır, sessiz olsa veya resimde görünmese bile, alenen meşgul olmasa bile, etkisi derinlere sızar ve seansa nüfuz eder. Ve görünmez eliyle o görünmez ama güvenilir yapıyı tutar.

Analizan için, onun adına tutar. İşte bu sayede analizan, yüzme bilmese bile, bilinçdışının bazen hiç de kadife olmayan denizinde yüzmeye cesaret gösterir.

Psikanalist, görünmez bir varlık olarak kalmalı, hem de kendi anlatısını veya yorumunu dayatmadan bilinçdışının karmaşık sularında gezinebilmelidir.

Psikanalistin gücü, analizana kendi ruhunu keşfetme özgürlüğü verirken bir yandan istikrar ve destek sağlamasından gelir.

Koltuğu işgal etme eylemi, sanki örtük bir anlaşma yaratır aralarında: analizan, zayıflıklarını, korkularını vesaire -hatta bazen mutluluklarını bile- getirir ve psikanalistin deneyimlerine şahitlik etmek ve onları kapsamak için orada olacağını bilir, ona güvenir.

Aktarımın Gölgesinde Sızan Gerçek — Koltuğun altındaki geçirgen zemin genellikle aktarıma eşlik eden duygusal yoğunluğu, psikanaliste yansıtılan bilinçdışının taşmasını ima eder: bu materyal belirsiz, tanımsız, yoğun, ve bazen çiğ denecek kadar mantıksız.

Bu psikananalistin tutması gereken bir taşma’dır. Özne bazen, çözülmemiş çatışma, arzu veya travmalarını bu analitik alana bir sel gibi dökebilir.

Aktarımda, şeyler, bu kırmızı sıvı gibi taşıp analizanın algılarını bulandırır. Analizan onu geçmişin bulanıklaşmış merceğinden görür veya duyar.

Kırmızı sıvı, psikanalistin çerçevenin sınırları dahilinde tuttuğu yoğun duyguların bir yansımasıdır.

Psikanalist, bu taşan materyali kucaklar, onu reddetmez ya da dizginlemeye çalışmaz; aksine, onun var olmasına izin verir ve anlamlandırılacak doğru anı bekler.

Dışarıya dökülüyor gibi görünse de, alanın tanımlı sınırlarının ötesine yayılmaz.

Psikanalist yorumlamaktan fazlasını yapar, aktarımın yükünü kendi içinde barındırır ve taşır:

Bu taşmayı veya sızıntıyı tıkamaya, boşaltmaya veya temizlemeye çalışmaz, bunun yerine sürecin bir parçası olarak birikmesine izin verir.

Psişik içeriğin bu şekilde tutulması, anında müdahale olmaksızın var olmaya devam etmesine izin verilmesi, aktarımın taşınmasında, dolayısıyla sürecin ilerlemesinde mühim bir rol oynar.

Arzunun Boşluğu

Manzaranın boşluğu, arzunun boşluğunu yansıtır: psikanalizde sıklıkla deneyimlenen ve analizanın psikanaliste yaptığı yansıtmalar, bu içsel boşluğu doldurma girişimidir bir bakıma.

Analizan için aktarım alanı hem baştan çıkarıcı hem de yabancılaştırıcıdır, bağlantı yanılsaması ile doludur aynı zamanda bu temel boşluğu da gün yüzüne çıkarır.

Bu boşluk ve yansıtma alanı, aktarım dramasının ortaya çıktığı sahnedir. Lacan için arzu her zaman bir eksiklik etrafında yapılanmıştır - asla tam olarak elde edilemeyen bir şeyin yokluğu.

Koltuğun etrafını saran manzara(sızlık), hem psikanalistin hem de analizanın göğüs germesi gereken, Lacan’ın öznenin arzusuyla ilişkilendirdiği bu boşluğu temsil eder işte. Analizan bu boşlukla boğuşmalı, psikanalist ise boşluğun eziciliği karşısında sahte güvenceler vermemeye direnecek güçte olmalıdır.

Arka plandaki ıssızlık, öznenin tatmin arayışının merkezinde yer alan eksikliğin asla doldurulamayacağını fark ettiği andaki o rahatsız edici ıssızlığı çağrıştırır. Psikanalist burada bir kurtarıcı değil, yalnızca analizanın bu boşlukla yüzleşmesine bir rehberdir.

Analizanın, psikanalistten (bir aktarım figürü olarak) arzuladığı şey nihayetinde kendi iç boşluğunun bir yansımasıdır, manzaranın boşluğu arzunun da boşluğudur.

Psikanaliz, bir boşluğun içinden anlam üretme girişimidir. Koltuğun sessiz varlığı, analizanın dile dökülen arzularının, çatışmalarının ve korkularının taşıyıcısıdır.

Analitik alanın yarattığı çerçeve, hem psikanalistin hem analizanın dayanıklılığını test eden bir sahnedir.

Burada tüm hikâye, cesaretle ve korkuya inat, yüzleşmekten geçer: bilinçdışının akışkan, kırılgan ve bazen yıkıcı gerçekliğiyle.

Bu boşluğa oturmayı kabul eden, kaybetmekten korktuğu anlam dünyasını yeniden inşa etmek için de bir yol bulabilir

Analitik süreç, arzunun boşluğunu taşımak ve o boşluktan yaşamın kendisini yeniden canlandırmakla ilgilidir.

Süreç, bilinçdışının karmaşıklıklarıyla yüzleşmeyi gerektirir - bu hem analizan hem de psikanalist için bir cesaret sınavıdır. Koltuk, bu süreçte her iki tarafın da varlığını, duygusal ve zihinsel yüklerini taşır ve bu dönüşüm yolculuğuna eşlik eder.

Bu boşluk, arzunun ve eksikliğin apaçık ortaya serildiği,her şeyin yeniden anlamlandırılabileceği bir potansiyel alanı yaratır.

Psikanaliz, koltukta oturmayı göze alabilenler için yalnızca bir yüzleşme değil, aynı zamanda bir yeniden doğuştur.

Part I