İş Modeli Kanvasınızı Doğru Sırayla Nasıl Doldurabilirsiniz?

İş Modeli Kanvası Nedir?

İş modeli kanvası bir girişimin, yapısını, iş modelini görsel ve net bir şekilde tanımlamak için kullanılan stratejik bir tablodur. İsviçreli iş teorisyeni Alexander Osterwalder tarafından geliştirilmiş. İş modeli kanvası bir girişimin nasıl değer yarattığını ve sunduğuna ve yakaladığına ilişkin mantığı açıklar.

İş Modeli Kanvası Neden Önemlidir?

Girişimler yapıları gereği kıt kaynaklarla belirsizlik içinde ürün veya hizmet geliştirmeye çalışan kuruluşlardır. İş modeli kanvası girişimlerin belirsizlik içerisinde geliştirdikleri ürün veya hizmetin ayrıntılarını görsel olarak görebilmelerini sağlarken, karar almada, ekip iletişiminde yardımcı olmaktadır.

İş Modeli Kanvası Sıralamalar:

Eğer ilk defa iş modeli kanvası dolduracaksanız veya herhangi bir teknokentin hızlandırma programından böyle bir ödev aldıysanız, iş modelinizi doğru sıralamayla doldurmak biraz daha profesyonelliğinizi göstermenin yanında konuya ilginiz olduğunu vurgular, diğer girişimlerden sizi sıyrıltır. Bu konuya da değindiğimize göre sıralamadan aşağıda bahsedebiliriz.

1. Müşteri Segmenti:

İlk olarak müşteri segmenti kutucuğunu doldurmamız gerekir ve müşteri segmentlerinin yapı taşı, bir kuruluşun ulaşmayı ve hizmet vermeyi hedeflediği farklı kişi veya kuruluş gruplarını tanımlar.

2. Değer Önerisi:

Değer önerisi kutucuğunun yapı taşı belirli bir müşteri segmenti için değer yaratan ürün veya hizmeti tanımlar. Değer önerisini bir girişimin kullanıcılarına veya müşterilerine sunduğu fayda olarak tanımlayabiliriz. Örnek olarak Getir’in dakikalar içinde siz evdeyken market ihtiyaçlarını getirmesi gibi, Martı’nın hızlıca ulaşım ihtiyacını karşılaması gibi. Değer önerisinde kritik nokta insanların ürünümüze değil problemlerinin çözümlerine odaklanmalardır.

3. Kanallar:

Fark ettiyseniz kutucuklarımız daha öncekilerle bağlantılı şekilde ilerliyor, kanal kutucuğunda ise müşterilerimize değer önerilerimizi nasıl ulaştıracağımızı ele alacağız. Müşteri veya kullanıcımızla temas noktası olarak tanımladığımız kanal kutucuğunu iletişim, dağıtım ve satış olarak üç parçaya ayırabiliriz. Örnek olarak ise kendi web sitemizi veya sosyal medya hesaplarımızı kullanıcılara ulaşmak için kullanacağımız kanallar olarak açıklayabiliriz.

4. Müşteri İlişkileri:

Müşteri ilişkilerinde girişimin belirli müşteri segmentleri ile kurduğu ilişkiyi tanımlar, ilişkiler kişisel veya otomatik şekilde olabilir. Müşteri ilişkileri en çok kanallar ile karıştırılır fakat kanallar sunduğumuz değer önerisini müşteriye ulaştırmakla alakalıyken müşteri ilişkileri ise müşterilerimizle nasıl iletişim kurduğumuzu temel alır. En yaygın kullanılan müşteri ilişkileri yöntemleri ise self service, automated service, community ve co creation şeklindedir.

5. Gelir Modelleri:

Gelir modellerimiz bir girişimin her bir müşteri segmentinden elde ettiği nakti temsil etmektedir. Müşterilerimiz farklı değer önerilerimiz için farklı ödemeler yapmak isteyebilir. En yaygın gelir modeleri ise aylık abonelik paketleri, lisanslama, tek seferlik ödeme, kullanım ücreti, kiralama şeklinde sıralanabilir.

6. Temel Kaynaklar:

Bu kutucukta da bir iş modelinin çalışması için en önemli varlıklar nelerdiri sıralıyoruz. Girişimlerin yapılarına göre farklı temel kaynaklar gerekli olabilir. Örneğin kimyasal ürünler geliştiren bir girişimin laboratuvar’a ihtiyacı varken, bir yapay zeka girişiminin veri setlerine ve mühendislere ihtiyacı vardır.

7. Temel Faaliyetler:

Temel faliyetleri işimizi gerçekleştirebilmemiz için yapmak zorunda olduğumuz temel faaliyetler olarak tanımlayabiliriz. Yani girişimimizin ortaya çıkabilmesi, iş modelimizin çalışabilmesi için yapılması gereken en kilit, en temel faaliyetler olarak sıralayabiliriz.

8. Temel Ortaklıklar:

Temel ortaklıklar kısmında girişimimizin iş modelinin çalışabilmesi için kurulan partnerlikleri ve iş birliklerini tanımlar. Örnek olarak Spotify’ın müzik şirketleri arasındaki ortaklıkları, Getir’in Unilever ile ortaklığını, Martı gibi girişimlerin Turkcell ile olan iletişim ortaklığını örnek olarak verebiliriz.

9. Maliyet Yapısı:

Son kutucuğumuz ise iş modelini işletmek için katlanılan tüm maliyetleri ve giderleri kapsar. Örnek olarak çalışan giderleri, servis giderleri, pazarlama giderleri şeklinde sunulabilir.

Sonuç:

İş modeli kanvası aktif bir yapıda olmalıdır ve düzenli olarak güncellenmelidir. Dikkat edilmesi gereken husus ise eski kanvasların muhafaza edilmesi üzerine değil yeni kanvaslar şeklinde ilerlenmesi gerekmektedir. Varsayımlarımızın değişmesine, müşteri görüşmelerimize göre iş modeli kanvası düzenli olarak güncellenmelidir. İş modellerimizde kullandığımız teknolojilerden, ürünlerden çok çözdüğümüz probleme odaklanmalıyız ve esnek olmalıyız.

Bu yazımda size iş modeli kanvasının hangi sıralama ile doldurulması gerektiğinden bahsettim. Yazımı beğenmeyi ve abone olmayı unutmayın, görüşmek üzere.

Kaynak: Business Model Generation Books