Node as a Service (NaaS) Nedir? Türkiye’de Kripto Sektöründeki Durum ve Gereklilikler

Bu yazıda teknik bilgi ve yüksek maliyet gerektiren node operasyonlarını ortadan kaldıran, bulut tabanlı bir hizmet modeli olan NaaS hakkında sizlere bilgi vereceğim.

Blockchain teknolojisi, internetin geleceği olarak anılan merkeziyetsiz Web3 ekosisteminin temelini oluşturduğunu biliyoruz. Bu teknoloji sayesinde bir farklı iş modeli hayata geçti: DeFi, kripto varlık hizmet sağlayıcılar, kripto varlık saklama hizmetleri, network free charge, P2P blok zinciri iş modelleri, tokenizasyon…

Ancak bu devrim niteliğindeki potansiyele rağmen, geliştiriciler ve kurumlar için en büyük engellerden biri, ağın omurgasını oluşturan node’ları (düğümleri) kurmak ve yönetmektir.

Kendi düğümlerinizi yönetmeye çalıştırmak, özellikle firmanız yeni yeni sektöre adapte olmaya çalışıyor veya hızla ölçekleniyorken, bir çok açıdan sizi zorlayıcı olabilir. Sizin için optimize edilmiş düğüm altyapıları çalıştıran bir dizi hizmet bulunmaktadır, böylece bunun yerine uygulamanızı veya ürününüzü geliştirmeye odaklanabilirsiniz. İşte bu noktada Node-as-a-Service (NaaS), bu karmaşık süreci basitleştirerek blockchain ekosistemine erişimi kökten değiştiriyor.

Blok-zinciri teknolojisi alanındaki en önemli aktörlerden **Alchemy tarafından belirlenen liste için 👉 [The 12 Best Blockchain Node Providers](https://www.alchemy.com/overviews/blockchain-node-providers)**

https://101blockchains.com/blockchain-node-providers-in-web3/

Node Nedir ve Neden Hayati Önem Taşır?

Öncelik kısaca node kavramına değinelim. Her blok-zinciri ağı, “node” adı verilen birbiriyle bağlantılı bilgisayarlardan oluşur. Bu nodelar, ağın bir kopyasını saklar ve tüm işlemlerin şeffaf ve güvenilir bir şekilde kaydedilmesini sağlar.

★ Node’lar olmadan bir blockchain ağı çalışamaz…

Nodeların, her biri bir kütüphanenin tam kataloğuna sahip olan ve her yeni kitabın (yani bir işlemin) kataloğa girişini titizlikle doğrulayıp kaydeden birer dijital kütüphaneci gibi düşünebiliriz.

Bu sistemde, herhangi bir bilginin güvenli bir şekilde saklandığından ve asla değiştirilemeyeceğinden emin olursunuz.

https://www.researchgate.net/figure/Service-nodes-are-abstract-network-nodes-that-do-not-run-a-real-software-stack-They-are_fig2_224637942

Farklı işlevlere sahip birden fazla node türü vardır:

• Full Node (Tam Düğüm): Blok zincirinin tüm geçmiş verilerini depolar ve tüm işlemlerin ağ kurallarına uygunluğunu doğrular. Bir blockchain’in güvenilirliği ve bütünlüğü için hayati öneme sahiptir.
• Archive Node (Arşiv Düğümü): Bir Full Node’un tüm verisine ek olarak, zincirin ilk bloğuna kadar tüm geçmiş verilerini saklar. Bu node’lar, blockchain kaşifleri ve analitik platformları için paha biçilmezdir.
• Light Node (Hafif Düğüm): Sınırlı depolama ve işlem gücüne sahip cihazlar için tasarlanmıştır. Bu node’lar, işlemleri doğrulamak için Full Node’lara güvenir ve yalnızca blok başlıklarını saklar.
• Mining/Validator Node (Madenci/Doğrulayıcı Düğüm): Ağın konsensüs mekanizmasına katılarak yeni blokların oluşturulmasına ve zincire eklenmesine yardımcı olur.

Node Yönetimi Kolay Bir İş mi?

Web3 uygulamalarına olan talebin artması, yasa koyucuların sıkılaştırılmış kontrol beklentileri bu sistemi daha da kritik hale getiriyor. Örnek olarak Ethereum gibi popüler blok zincirlerindeki günlük işlem sayısı 875.000'i aşıyor. Böyle bir işlem kapasitesi için hızlı, verimli, güvenli ve uygun maliyetli bir blokzinciri alt yapısına ihtiyaç var. Bu noktada iki sorum olacak. Sizce işlerini büyütmek ve rekabetçi ortamda ayakta kalmak isteyen firmalar:

Gerekli teknoloji altyapısına sahip mi?

Ve bu karmaşık teknolojinin işletilmesi için gerekli süreç, insan ve organizasyon yapılarını yönetmeyi ister mi?

Bu sorulara cevapları aşağıdaki başlıklar altında ayrıntılı şekilde inceleyelim beraber.

⏏ Yüksek Donanım ve İşletme Maliyetleri

Blokzinciri ağındaki bir node’u çalıştırmak, sıradan bir sunucunun ötesinde ciddi donanım yatırımı gerektirir. Özellikle, uygulamaların geçmiş işlemlere erişmesini sağlayan bir Archive Node işletmek, terabaytlarca depolama alanına ihtiyaç duyar.

Örneğin, bir Ethereum Archive Node’u çalıştırmak için 12 TB’tan fazla disk alanı gerekir. Benzer şekilde, Solana’nın RPC node’ları, 16 çekirdekli bir CPU ve 256 GB’tan fazla RAM gibi yüksek özellikli donanımlar gerektirir. Bu teknik gereksinimler, yalnızca yüksek bir başlangıç maliyeti yaratmakla kalmaz, aynı zamanda bu altyapının sürekli güç, soğutma ve bant genişliği giderlerini de beraberinde getirir.

⏏ Teknik Karmaşıklık ve Zaman Kaybı

Bir node’un kurulumu, senkronizasyonu ve bakımı, bir defaya mahsus bir görev değildir; sürekli teknik uzmanlık ve operasyonel dikkat gerektirir. Bir node’u ağ ile senkronize etmek, düzenli olarak güncellemeler ve güvenlik yamaları uygulamak zorunluluktur.

Avrupa Birliği’nin EBSI ağı için hazırladığı operasyonel kılavuz bile, bir node operatörünün güvenlik açığı yönetimi ve konfigürasyon yönetimi gibi süreçleri standart protokollere göre yürütmesini şart koşar.

Bu karmaşıklık, geliştirme ekiplerinin temel ürünlerinin geliştirilmesinden uzaklaşmasına neden olur. Bir platform kullanıcısı, kendi node’unu kurmak yerine bir NaaS platformu kullandığında, “3 tam zamanlı mühendise eşdeğer bir tasarruf” sağladığını belirtmiştir.

⏏ Güvenilirlik ve Ölçeklenebilirlik Sorunları

Uygulamanız popülerlik kazandıkça, mevcut altyapıyı artan talebi karşılayacak şekilde hızla ölçeklendirmek neredeyse imkansızdır. Kendi kendine yönetilen node’larda yüzde 99.9'un üzerinde bir kesintisizlik (uptime) oranını sürekli garanti etmek zordur. Oysa profesyonel NaaS sağlayıcıları, bu konuda somut taahhütler sunar:

• Chainstack, %99.9+ kesintisizlik SLA’sı (Hizmet Seviyesi Anlaşması) sağlar.
• QuickNode ve Noodle gibi lider platformlar ise %99.99 ve %99.95 gibi daha da yüksek kesintisizlik oranları garantiler.

Ayrıca, bu platformlar performansı optimize ederek rekabet avantajı sunar. QuickNode, rakiplerine kıyasla %2.5 daha hızlı API yanıt süreleri sunduğunu iddia eder. Bu istatistikler, Node-as-a-Service modelinin, geliştiriciler için yalnızca maliyetleri azaltmakla kalmayıp, aynı zamanda daha yüksek bir güvenilirlik ve performans standardı sağladığını gösterir.

Photo by Shubham Dhage on Unsplash

NaaS: Neden Tercih Edilmeli? Faydaları ve Sunduğu Çözümler

NaaS’ı tercih etmenin arkasında yatan en önemli sebep, kendi node’larınızı yönetmenin getirdiği bu zorluklardır. NaaS, bu zorluklara karşı bir dizi önemli avantaj sunar:

• Maliyet ve Zaman Tasarrufu: NaaS, donanım, yazılım ve sürekli bakım gibi yüksek sermaye gereksinimlerini ortadan kaldırır. Geliştiriciler, haftalar sürebilecek kurulum ve senkronizasyon süreçlerini beklemeden node’lara anında erişebilir.
• Düşük Karmaşıklık ve Kolay Yönetim: NaaS sağlayıcıları, node’ların teknik konfigürasyonlarını, yazılım güncellemelerini ve güvenlik yamalarını yönetir. Bu sayede geliştiriciler, operasyonel süreçlerle değil, inovasyonla ilgilenebilir.
• Ölçeklenebilirlik ve Güvenilirlik: Uygulama talepleri arttığında, NaaS hizmetleri node kaynaklarını kolayca ölçeklendirme imkanı sunar. NaaS sağlayıcıları, genellikle yüksek bir kesintisiz çalışma süresi (uptime) garantisi vererek ağın her zaman erişilebilir olmasını sağlar.
• Gelişmiş Güvenlik: Profesyonel NaaS sağlayıcıları, node’ları olası siber tehditlere karşı korumak için ileri düzey güvenlik önlemleri uygular.
• Entegrasyon Kolaylığı: NaaS sağlayıcılarının sunduğu tek satırlık entegrasyonlar ve çeşitli API’ler, geliştiricilerin farklı blockchain ağlarına veya hizmet sağlayıcılarına kolayca geçiş yapmasını mümkün kılar.

NaaS Hangi Hizmetleri Sunar ve Türkiye İçin Önemi

NaaS sağlayıcıları, Web3 geliştiricilerinin tüm ihtiyaçlarını karşılamak üzere geniş bir hizmet yelpazesi sunar:

• RPC (Remote Procedure Call) Node Erişimi: Uygulamalarınızın blockchain ağı ile iletişim kurmasını sağlayan temel protokoldür. Node’ları kendiniz kurma zahmetini ortadan kaldırarak, uygulamalarınızın zincire güvenli ve hızlı bir şekilde bağlanmasını sağlar.
• Gelişmiş Node API’leri: Blockchain verilerine karmaşık sorgular yapmanızı ve akıllı sözleşmelerle etkileşim kurmanızı kolaylaştıran özel API’ler sunulur. Örneğin, NFT’ler, token’lar ve geçmiş işlem verileri için özel API’ler mevcuttur.
• İşlem Yönetimi ve Hata Ayıklama Araçları: Akıllı cüzdanlar ve işlem simülasyonları gibi özelliklerle zincir içi işlemleri kolaylaştırır. Ayrıca, hata ayıklama ve kapsamlı analizler için Archive Node’lara hızlı erişim sağlar.
• Gerçek Zamanlı Veri Akışı ve Bildirimler: Webhooks ve Websockets gibi teknolojilerle, blockchain’deki önemli olaylardan anında haberdar olmanızı sağlar. Bu, kullanıcı deneyimini zenginleştiren dinamik uygulamalar oluşturmak için hayati önem taşır.
• Farklı Node Türleri: Paylaşımlı (shared), özel (dedicated) ve elastic (esnek) gibi farklı node türleri sunulur. Paylaşımlı node’lar daha uygun maliyetliyken, özel node’lar yüksek performans ve veri gizliliği arayan kurumlar için idealdir.
• Kapsamlı Geliştirici Araçları ve Destek: Popüler programlama dilleri için hazır SDK’lar ve kod örnekleri, detaylı dokümantasyon ve özel bir teknik destek ekibi sunularak geliştirme süreci hızlandırılır.

Ve Noode Sahnede…

SPK ve MASAK tarafından yayınlanan yeni düzenlemelerle birlikte Türkiye’de kripto varlık hizmet sağlayıcıları için güvenilir node altyapısı artık kritik bir gereklilik haline geldi. Artık uyumlu, kesintisiz ve güvenilir bir blok zinciri altyapısı hem yasa koyucu hem de müşteriler tarafından aranılan bir gereklilik. Türkiye’de henüz bu hizmeti sağlayan yerli bir aktör bulunmuyor. Ancak size güzel bir haberimiz var ❤️‍🔥

Teknoloji ve iş stratejileri konusunda uzman ekiplerin bir araya gelip geliştirdiği yerli NaaS çözümü Noode yakında hizmete giriyor. Türkiye’nin ilk NaaS (Node-as-a-Service) platformu olarak bu alandaki boşluğu doldurmaya ve sektöre öncülük etmeye kararlıyız. Blok zinciri temelli teknoloji kullanan iş modelleri için artık Noode ile hem mevzuat uyumlu hem de operasyonel olarak güvenilir bir teknoloji alt yapıları olacak.

Gökhan Polat, Noode Kurucu Ortak

Diğer Yazılar…

[embed]Kripto Varlık Çekim Sürecinin Anatomisi: Güvenlik, Doğrulama ve Risk Yönetimi Bu yazıda KVHS’lerde çekim işlem sürecini risk temelli bir bakış açısıyla ele alıyorum.medium.com

[embed]Veri Analizi: Eğlence mi, İşkence mi? Denetim sürecimizin hem en eğlenceli hem de en ızdıraplı konusu veri ile çalışmak. Eğlenceli; eğer istediğiniz veriye…medium.com

[embed]Yapay Sinir Ağlarında Aktivasyon Fonksiyonları Herkese merhaba 🖖,medium.com