Amazon Mechanical Turk İsmi Nereden Geliyor?

Amazon’un 3 Kasım 2005 tarihinden bu yana kullanıcılarına sunmuş olduğu soru-cevap hizmetine Mekanik Türk ismini vermişti.

Peki neden bu hizmete bu ismi layık gördü biliyor musunuz?

Gelin öğrenelim.

Bir soruya cevap talep eden kullanıcılar Mekanik Türk’e bilgisayarlar için zor, ama insanlar için kolay olan görevler yolluyor.

Kullanıcıların erişebildikleri bir alanda listelenen bu görevlere başarabileceğine inanan kişiler talip oluyor ve görevi tamamlıyor.

Sonuç, görevi talep eden kullanıcıya yollanıyor ve bunun karşılığında görevi tamamlamış kullanıcının Amazon hesabına belli bir miktar para yatıyor.

Oldukça akıllı bir şekilde sistemi kuran Amazon ekibi bunu esasında bir otomattan modelleyerek kendilerine uyarlamıştır.

Mechanical Turk Nedir?

120 cm uzunluğa, 105 cm genişliğe ve 60 cm yüksekliğe sahip bir otomattan bahsediyoruz. Tekerlekli bir platform üzerinde bir satranç tahtası ve pelerinli, sarıklı ve bıyıklı bir Türk figürü oturtulmuş haldeydi.

Bu otomatın çalışma prensibi ise kurmalı aletlerde olduğu gibiydi. Kurulduktan sonra karşısına oturan gönüllü ile satranç oynayan Türk, arada kafasını hareket ettiriyor, gözleri ile de satranç tahtasını tarıyordu.

1809'da Napoleon Bonapart’ı yenen Mekanik Türk, satranç zaferlerine Fransa ve İngiltere’de devam ederek en büyük ününü bu dönemde kazandı.

Ne zaman ve Kim Tarafından İcad Edildi?

1769 yılında 6 ay kadar bir sürede yapılıp 1770'te ilk kez İmparatoriçe Maria Theresa için sergilendiğinden beri bu konu tartışılmıştır. Otomat Viyana’da İmparatoriçe Maria Theresa’nın hizmetinde çalışan mekanikçi Wolfgang von Kempelen tarafından yapılmıştır.

“Türk” bir yangında yok oldu

Kempelen’in ölümünün ardından otomat oğlu tarafından, metronomun mucidi Johann Maelzel’e satıldı. Maelzel’in girişimleriyle otomat 1817–1837 yılları arasında tüm Avrupa ve ABD’de turneye çıktı.

Maelzel’in vefatının ardından bu kez de Edgar Allan Poe’nun doktoru John Kearsley Mitchell “Türk”ü satın aldı ancak eskisi kadar ilgi görmeyen otomatı Philedelphia’daki bir müzeye bağışladı.

“Türk” 5 Temmuz 1854'te Philadelphia’da Ulusal Tiyatro’da başlayıp müzeye sıçrayan bir yangında sırlarıyla birlikte kül oldu. Tıpkı mekanizmanın nasıl çalıştığı gibi neden tarihin ilk satranç otomatına “Türk” adının verildiği sorusu da yanıtsız kaldı.

“Türk”ün son sahibi Michell’in oğlu Silas Michell bu durumu şu sözlerle anlatmıştı:

“Hiçbir zaman Türk’ünki gibi bir sır tutulmadı. Kısmen, birçok kez tahminlerde bulunuldu ama hiçbirisi bu eğlenceli bulmacayı çözemedi.”

Kempelen ayrıca elle çalıştırılan bir konuşma makinesi de icad etmişti. Bu icadı Münih’teki Deutsches Museum’un Müzik Aletleri bölümünde hala görülebilir.

1789'da, konu hakkında yaklaşık yirmi yıllık konuşma araştırmasını içeren bir kitap yayınladı, adı ise “Mechanismus Der Menschlichen Sprache Nebst Beschreibung Seiner Sprechenden Maschine” olan bu kitap ilgililerini kendine çekti.

İddialardan birine göre yaptığı “Türk” adlı ünlü aletin çakmalarından birini gören Graham Bell, meseleye ilgi duymuş ve Kempelen’in “konuşan makinalar” ile ilgili bir kitabını bulup, okumuştur.

Daha sonra da buradan ilham alıp telefonu icad etmiştir.

Edgar Allan Poe ve Dr. Gamaliel Bradford en akılcı çözümleri üretenler olmuştu. Edgar Allan Poe, otomat hakkında yazdığı ‘Maelzel’s Chess’ adlı tanıtım yazısında Mekanik Türk’ü şöyle tasvir ediyordu:

“Oyunu kazanmadan önce kafasını bir zafer edasıyla sallıyor, kendini beğenmiş bakışlarla etrafına göz gezdirdikten sonra sol kolunu her zamankinden daha geriye çekiyor ve parmaklarını bir süre dinlendiriyor.”

Pandemi sürecinin olumsuz etkilerinden biri de sosyalleşmenin minimuma inmiş olması. Bu olumsuzluğu fark edip en aza indirgemek amacıyla kurulan sosyalleşme ve yardımlaşma platformu Kablosuz Beyin Topluluğu’na göz atabilirsin.

Discord üzerinde aktif birçok kategori ile keyifli vakit geçirebileceğin ve aynı zamanda öğrenebileceğin topluluğa şu ana kadar 6000’e yakın insan katıldı. Sen de topluluğun bir parçası olmak istersen, yukarıdaki görsele tıklayarak bize ulaşabilirsin.

Kaynaklar: 1, 2, 3, 4