Talmud Nedir?

Talmud çalışan rabbiler

Genç bir adam ünlü bir rabbiyi (hahamı) ziyaret eder ve Talmud öğrenme arzusunu dilegetirir. “Aramice biliyor musunuz?” diye sorar rabbi.

“Hayır” der genç adam.

“İbranice?”

“Hayır.”

“Peki Torah öğrendiniz mi?”

“Hayır ama endişelenmeyin. Columbia Üniversitesi’nde felsefe okudum Harvard’da Sokrates mantığı üzerine doktora yaptım. Şimdi de biraz Talmud öğrenerek eğitimimi tamamlamak istiyorum.”

Rabbi delikanlıya Talmud öğrenmeye hazır olduğunu düşünmediğini söyler. “Ancak” der, “Eminseniz mantık konusunda sizi sınayabilirim. Sınavı geçerseniz, size Talmud öğretirim. Delikanlı teklifi hemen kabul eder.

Rabbi iki parmağını kaldırır. “İki hırsız bacadan süzülerek bir eve girer. İçeri vardıklarında birinin yüzü temiz, diğerininki kirlidir. Hangisi yüzünü siler?”

“Yüzü kirli olan” diye cevap verir genç adam.

“Yanlış” der rabbi. “Yüzü temiz olan siler. Şu basit mantığa bakın Yüzü kirli olan, temiz olanı görür ve kendi yüzünün de temiz olduğunu düşünür. Yüzü temiz olan ise, kirli olanı görür ve kendi yüzünün de kirli olduğunu düşünür. Dolayısıyla silinen, yüzü temiz olandır.”

“Çok akıllıca” der genç adam. “Beni bir daha sınayın.”

Rabbi aynı soruyu sorar ve hevesli müstakbel öğrenci cevap verir: “Yüzü temiz olanın yüzünü sildiğini belirledik zaten.”

“Yine yanlış” der rabbi. “İkisi de yüzünü yıkar. Şu basit mantığa bakın. Yüzü kirli olan, temiz olanı görür ve kendi yüzünün de temiz olduğunu sanır. Yüzü temiz olan, kirli olanı görür ve kendi yüzünün de kirli olduğunu sanır. Kirli yüzlü adam, temiz yüzlünün silindiğini görünce, o da yüzünü siler.”

“Bunu düşünmemiştim” der genç adam. “Beni yine sınayın.”

Rabbi gene aynı soruyu tekrarlar, genç adam da “İkisi de yüzünü siler” diye cevap verir.

“Yine yanlış” der rabbi. “Hiçbiri yüzünü silmez. Mantıklı düşünün. Yüzü kirli olan, temiz olana bakar ve kendi yüzünün de temiz olduğunu sanır. Yüzü temiz olan ise arkadaşının kirli yüzünü görür ve kendi yüzünün de kirli olduğunu sanır. Ancak yüzü temiz olan, yüzü kirli olanın yüzünü silmediğini görünce, o da yüzünü silmez. Dolayısıyla hiçbiri silinmez.”

Genç adam umutsuzdur. “Ben Talmud öğrenecek niteliklere sahibim. Lütfen beni bir kez daha sınayın” der. Rabi yine aynı soruyu sorar. Delikanlı ise aşikar cevabı verir. “Hiçbiri yüzünü silmez.”

“Yanlış” der rabi. “Sokrates mantığının Talmud öğrenmek İçin neden yetersiz olduğunu artık anlıyor musunuz? Aynı bacadan giren iki adamın, birinin yüzü temiz, diğerinin yüzü kirli olur mu?”

Genç adam iyice sabırsızlanır ve rabbiye meydan okur: “Bir dakika! Aynı soru için bana çelişen Üç tane yanıt verdiniz. Bu imkansızdır!”

“Hayır oğlum” der rabbi “Bu, Talmud’dur.”