Moeders voor Vrede

Vanaf het begin van het uitbreken van de oorlog tussen Rusland en Oekraïne ben ik verbijsterd en bedroefd. Verbijsterd dat er zoveel menselijk leed wordt toegebracht aan burgers en militairen. Bedroefd over de pijn en het verdriet dat het leed teweeg brengt bij ontelbare onschuldige mensen. De beelden op de televisie en in de sociale media over zoveel militaire en oorlogsslachtoffers gaan niet uit mijn gedachten. Ik wil geen oorlog. Volgens mij wil niemand oorlog behalve dan een paar machtswellustelingen.

In plaats van oorlog voeren en het verlies van levens zouden we ons moeten concentreren op het voortbestaan van de aarde. Klimaatverandering, de groei van de wereldbevolking de volhoudbaarheid van onze ecologische systemen. Er zijn zoveel uitdagingen om in de toekomst het hoofd te bieden.

Al bijna anderhalf jaar wordt er strijd geleverd en er lijkt geen einde aan te komen. Sterker nog, het lijkt alleen maar erger te worden en te escaleren. Het westen levert wapens aan Oekraïne die om zeer te begrijpen en legitieme redenen Rusland van haar eigen grondgebied wil verdrijven. Er is geen twijfel mogelijk over de rechtvaardigheid van het optreden en verzet van Oekraïne.

Het komt geregeld voor wanneer ik naar bed ga, dat ik denk aan de militairen die aan het front liggen. Ik moet dan denken aan de gevaren, aan de kans dat zij gewond raken of nog erger, sterven. Of het komt omdat ik zelf op uitzending ben geweest, weet ik niet maar ik voel een sterke verbondenheid. Ik denk dan aan het heerlijke bed en de veilige omgeving waarin ik zelf verblijf en voel dan een groot contrast met wat er in Oekraïne gebeurd. Dat denken lost natuurlijk maar weinig op behalve dan dat ik mij bewust ben van mijn eigen comfort. Ik wil eigenlijk ook iets doen, maar wat?

Als ik om mij heen kijk in mijn directe omgeving dan lijkt alles gewoon door te gaan. Het enige wat wij van de oorlog merken, los van wat in de media verschijnt, zijn de stijgende prijzen voor ons levensonderhoud. Gas en elektra waren nog nooit zo duur. In tegenstelling tot de jaren zestig, waarin mensen demonstreerden tegen de oorlog in Vietnam of de jaren tachtig, de grote protesten tegen de opslag van kernwapens in Nederland, zie ik geen enkel maatschappelijk protest.

Even verscheen er een plan voor vrede geschreven door een aantal vooraanstaande Nederlanders en hoogleraren maar ook dit doofde snel weer uit. Het voorstel voor vrede zou de Russische president Poetin in de kaart spelen. Hoe komt het dat we zo gelaten zijn? Dat we geen alternatieven ontwikkelen voor het alleen maar leveren van wapens? Dat we ons niet meer hardop uitspreken dat we vinden dat de oorlog moet stoppen? Waar is de vredesbeweging? Wie staat erop en roept op tot vrede?

In al mijn vertwijfeling en de spaarzame gesprekken die ik met collega’s over vrede heb, kwam er afgelopen week een klein sprankje hoop boven drijven. Die hoop vind ik bij de moeders van de overleden Oekraïense en Russische militairen. Ik moest denken aan de dwaze moeders die in de jaren tachtig protesteerden in Argentinië om hun vermiste kinderen of de moeders in Srebrenica die de straat op gingen om opheldering te eisen over hun vermoorde echtgenoten en zonen. Wat zou er gebeuren als de moeders van de overleden Oekraïense en Russische militairen zich verenigen en in actie komen?

Een moeder weet wat het is een negen maanden een kind te dragen en daarna op de wereld te zetten. Wat het betekent om er voor te zorgen en met liefde te omgeven. Die liefde is volgens mij een enorme kracht om militairen en wereldleiders te laten inzien dat oorlog een groot kwaad is waar niemand beter van wordt. We moeten de moeders van de gesneuvelde Oekraïense en Russische militairen helpen om op te staan. Uit liefde voor het leven, uit naam van hun gesneuvelde kinderen, uit onze morele plicht ons in te zetten voor medemenselijkheid: geef moeders een stem, stop met oorlog voeren!