Teknoparklarda Tasarım Faaliyetlerine Sağlanan Vergi Teşvikleri: Kurumlar Vergisi, SGK ve Gelir Vergisi Avantajları

Teknokentlerde Tasarım Faaliyetleri İçin İstisna Şartları, Avantajlar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

Teknoparklarda yürütülen uygun tasarım faaliyetleri önemli vergi teşviklerinden yararlanabilmektedir. Ancak özellikle 31 Ağustos 2018 sonrası gayrimaddi hak gelirleri için getirilen kurumlar vergisi istisnası sınırlamaları nedeniyle her gelir kalemi ayrı değerlendirilmelidir.

Teknoparklarda Tasarım Faaliyetlerine Sağlanan Vergi Teşvikleri: Kurumlar Vergisi, SGK ve Gelir Vergisi Avantajları

Giriş

Türkiye’de teknoloji ve inovasyon ekosisteminin gelişmesini desteklemek amacıyla yürürlüğe giren 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu, uzun yıllar yalnızca Ar-Ge faaliyetlerine yönelik teşvikler sunarken, 2016 yılında yapılan düzenleme ile birlikte tasarım faaliyetleri de destek kapsamına alınmıştır. Böylece teknokentlerde faaliyet gösteren tasarım odaklı şirketler de önemli vergi ve sosyal güvenlik avantajlarından yararlanma imkânı elde etmiştir.

Günümüzde endüstriyel tasarım, kullanıcı deneyimi (UX), kullanıcı arayüzü (UI), oyun tasarımı, dijital ürün geliştirme, animasyon ve benzeri birçok yenilikçi çalışma, gerekli şartların sağlanması halinde Teknokent teşviklerinden faydalanabilmektedir.

Ancak uygulamada en sık karşılaşılan sorunlardan biri, tasarım faaliyetlerinin Ar-Ge faaliyetleriyle aynı şekilde değerlendirilmesi ve özellikle 31 Ağustos 2018 tarihinde yapılan mevzuat değişikliklerinin göz ardı edilmesidir. Bu durum, kurumlar vergisi istisnasının yanlış uygulanmasına ve ilerleyen dönemlerde vergi riskleriyle karşılaşılmasına neden olabilmektedir.

Teknokentlerde Tasarım Faaliyeti Nedir?

4691 sayılı Kanun kapsamında tasarım faaliyetleri; bilimsel bilgi ve teknolojiden yararlanılarak yeni veya mevcut ürünlerin işlevselliğini, kullanılabilirliğini, estetik özelliklerini veya kullanıcı deneyimini geliştirmeye yönelik yenilikçi çalışmaları ifade etmektedir.

Teknokentlerde yürütülen tasarım faaliyetlerine örnek olarak;

• Endüstriyel ürün tasarımları,
• Mobil uygulama ve web arayüzü (UI) tasarımları,
• Kullanıcı deneyimi (UX) geliştirme çalışmaları,
• Oyun karakteri ve oyun içi varlık (asset) tasarımları,
• Animasyon ve dijital içerik tasarımları,
• Ambalaj ve ürün konsept tasarımları,
• Dijital platform ve hizmet tasarımları

gösterilebilir.

Ancak her tasarım çalışması teşvik kapsamında değerlendirilmez. Faaliyetin yenilikçi nitelik taşıması, proje olarak kabul edilmesi ve Teknoloji Geliştirme Bölgesi yönetici şirketi tarafından onaylanması gerekmektedir.

Teknokentlerde Tasarım Faaliyetlerine Sağlanan Vergi Teşvikleri

Kanun kapsamında uygun bulunan tasarım projeleri birçok mali avantajdan yararlanabilmektedir.

Gelir Vergisi Stopajı Desteği

Kanunda belirtilen şartları sağlayan tasarım personeline ödenen ücretlerde gelir vergisi stopajı istisnası uygulanabilmektedir. Böylece işletmelerin personel maliyetleri önemli ölçüde azalmaktadır.

SGK İşveren Hissesi Desteği

Tasarım personeline ilişkin işveren sigorta primi desteği uygulanabilmektedir. Bu destek özellikle yüksek nitelikli personel çalıştıran teknoloji şirketleri açısından önemli maliyet avantajı sağlamaktadır.

Kurumlar Vergisi İstisnası

Teknokentte yürütülen uygun tasarım faaliyetlerinden elde edilen kazançlar kurumlar vergisinden istisna olabilmektedir. Ancak istisnanın kapsamı elde edilen gelirin niteliğine göre değişmektedir.

Damga Vergisi İstisnası

Kanun kapsamında düzenlenen bazı sözleşme ve belgeler damga vergisinden istisna tutulabilmektedir.

Makine ve Teçhizat Alımlarında KDV İstisnası

Projede kullanılacak yeni makine ve teçhizat alımlarında KDV istisnası uygulanabilmektedir.

Gümrük Vergisi Avantajı

Yurt dışından ithal edilen ve proje kapsamında kullanılacak belirli makine ve ekipmanlarda gümrük vergisi avantajlarından yararlanılabilmektedir.

Tasarım faaliyetlerine ilişkin en önemli düzenlemelerden biri 31 Ağustos 2018 tarihinde yürürlüğe giren değişikliktir.

Bu tarihten sonra başlayan tasarım projelerinde; • Tasarım hakkının satışı, • Tasarım hakkının devri, • Tasarım hakkının kiralanması sonucunda elde edilen kazançlar, Teknokent kurumlar vergisi istisnası kapsamından çıkarılmıştır. Buna karşılık; • Seri üretim faaliyetlerinden elde edilen kazançlar, • Sipariş usulü gerçekleştirilen çalışmalar, • Hibe kapsamında yürütülen projeler sonucunda elde edilen gelirler, ilgili şartların sağlanması halinde kurumlar vergisi istisnasından yararlanmaya devam etmektedir. Bu nedenle tasarım faaliyetlerinden elde edilen her gelirin otomatik olarak istisna kapsamında değerlendirilmesi doğru değildir. Gelirin niteliği ve elde edilme şekli mutlaka analiz edilmelidir.

Gayrimaddi Hak Gelirlerinde Dikkat Edilmesi Gerekenler

Uygulamada en fazla hata yapılan alanlardan biri de tasarım faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan gayrimaddi hakların vergisel değerlendirilmesidir. Özellikle; • Tasarım hakkının satışı, • Lisans verilmesi, • Kullanım hakkının devredilmesi, • Kiralama işlemleri her durumda kurumlar vergisi istisnası kapsamında değerlendirilemeyebilir. Buna karşılık, tasarım hakkının mülkiyeti şirkette kalmak kaydıyla birden fazla firmaya lisanslanması veya kullandırılması gibi durumlarda muhasebeleştirme süreci ve maliyet dağılımı doğru şekilde yapılmalıdır. Gayrimaddi haklara ilişkin amortismanların hangi gelir unsuru ile ilişkilendirileceği de istisna uygulaması açısından önem taşımaktadır. Yanlış muhasebeleştirme, hem kurumlar vergisi hesaplamasını hem de olası vergi incelemelerinde şirketin karşılaşabileceği riskleri doğrudan etkileyebilir.

Tasarım Faaliyetlerinde En Sık Yapılan Hatalar

Uygulamada en sık karşılaşılan hatalar şunlardır:

• Tasarım faaliyetlerini Ar-Ge faaliyetleri ile tamamen aynı kapsamda değerlendirmek.
• 31 Ağustos 2018 sonrası yürürlüğe giren düzenlemeleri dikkate almamak.
• Tasarım hakkının satış veya lisans gelirlerini doğrudan kurumlar vergisi istisnası kapsamında kabul etmek.
• Seri üretim gelirleri ile gayrimaddi hak gelirlerini birbirine karıştırmak.
• Tasarım personelini mevzuata uygun şekilde sınıflandırmamak.
• Muhasebe kayıtlarında maliyet ayrımlarını doğru yapmamak.
• Proje bazlı gelir ve gider takibini yeterli düzeyde gerçekleştirmemek.

Bu hatalar, ilerleyen dönemlerde vergi incelemelerinde cezalı tarhiyatlarla karşılaşılmasına neden olabileceğinden süreçlerin uzman desteğiyle yürütülmesi önem taşımaktadır.

Sonuç

Teknoparklarda yürütülen tasarım faaliyetleri; gelir vergisi stopajı, SGK işveren hissesi desteği, kurumlar vergisi istisnası, KDV istisnası ve çeşitli vergisel avantajlar bakımından önemli teşvikler sunmaktadır. Ancak özellikle 31 Ağustos 2018 sonrasında gayrimaddi hak gelirlerine ilişkin getirilen sınırlamalar, tasarım faaliyetlerinin Ar-Ge projeleriyle birebir aynı şekilde değerlendirilmesini engellemektedir.

Bu nedenle tasarım projelerinde elde edilen gelirlerin niteliği, muhasebeleştirme yöntemi ve proje bazlı maliyet ayrımları dikkatle analiz edilmeli; teşviklerden yararlanılırken hem 4691 sayılı Kanun hem de ilgili uygulama yönetmelikleri birlikte değerlendirilmelidir.

Bu yazımızla ilgili tüm sorularınız ve emin olamadığınız ayrıntılar için bizimle info@nova360.org.tr mail veya WhatsApp numaramızdan iletişime geçebilirsiniz.

Yazıyı okumak için buraya tıklayabilirsiniz.