Koridor: Hem Sizden Geçmişinize Hem de Geleceğinizden Size Bir Yolculuk

Leiden Film Festivali’nde “My Old Ass” filmini izledim. Megan Park’ın yazıp yönettiği bu filmde genç Elliott bir gece 39 yaşındaki haliyle karşılaşıyor ve konuşuyorlar. Bu bana uzun bir koridorda sohbet etmek gibi geldi. Bu başlık da o yüzden. Elliott’ın yaş almış hali genç haline uyarılarda bulununca, genç kız, hem ailesi hem de aşık olduğu kişiyle ilgili her şeyi yeniden düşünmeye başlıyor. Genç halini Maisy Stella, yaş almış halini Aubrey Plaza oynuyor. Film komedi filmi olmakla birlikte beklemediğim kadar duygusaldı. Biraz ters köşe oldum.

Ben de düşünmeye başladım: 20 yıl genç halimle konuşmak ve onu uyarmak ister miyim? Bu soru başka bir soruyu doğurdu: Peki 20 yıl sonraki halimin gelip benimle konuşmasını ister miyim? Tabii ki merak edip Twitter’da anket yaptım. Aslında bu anketi yapalı iki ay oldu, fakat yazısını yayınlamak 18 Aralık’ın kısmetiymiş.

İlk soruya, yani gençliğinize gidip konuşmak ister misiniz sorusuna 42 kişi cevap verdi. 30 kişi evet derken 11 kişi hayır dedi. Bir kişi ise kararsız. Doğrusunu söylemek gerekirse çoğunluğun evet diyeceğini bekliyordum. Neden? Evet diyenlerin amacı değerlenen hisseleri gençlikleriyle paylaşmak olabilir ama bence ilk sebep geçmişimizdeki hataların önüne geçmek. Mesela genç halimizi yanlış üniversite seçimi, kötü bir kariyer tercihi ya da toksik bir ilişki konusunda uyarabiliriz. Bir başka sebep ise kendimize iyi davranmayı öğretmek olabilir. Bugünkü özgüvenimizle geri döner ve genç halimize “kendine yüklenme her şey iyi olacak” da diyebiliriz.

Peki hayır diyenler neden geçmişe gitmek istemiyor? Şu anki hayatlarından çok mutlu olabilirler. Belki de geçmişte verecekleri fikirlerin daha kötü sonuçlara yol açacağından korkuyorlardır. Kim bilir? Belki de genç halleriyle konuşmak istemeyenler hayatlarındaki olumsuzlukları seviyordur. Ya da olumsuzluklara rağmen mutlu oldukları şeylerden vazgeçmek istemeyebilirler. Bir de tabi geçmişte yaşadığımız acıları yaşarken kendimizi görmek istemeyebiliriz. Belki de geçmişe gitme seçeneğini kullanmamak aslında geçmişimizdeki hatalarımızla barışmak demektir. Bir ihtimal de tabii genç halimizin bizi dinlemeyeceğini düşünmemiz olabilir.

Ben bu soruda azınlıkta yer alıyorum. Tabii ki de 13 yaşındaki halime söyleyebileceğim çok şey var. O kadar geçmişe gitmeme de gerek yok. Üç sene önceki halime bile öğreteceklerim çok. Şu an 13 yaşındaki Ayşegül ile konuşsaydım o Ayşegül de eminim bazı şeyleri değiştirirdi. Pişmanlıklarımın önüne geçerdim ya da üzüldüğüm anlar için daha iyi olacak merak etme diye kendimi rahatlatabilirdim. Fakat değiştirseydim yaşamaktan mutlu olduğum şeylerden de vazgeçme riskim olmaz mıydı? Öyle ya değiştireceğim şeyler belki sahip olmaktan mutlu olduğum şeylerle karşılamama engel olacaktı. Hem beni ben yapan şey biraz da geçmişim değil mi ? Bu yüzden iyisiyle kötüsüyle genç Ayşegül’ün tercihlerinden mutluyum. Tabii bu onunla tanışıp konuştuğum senaryo için geçerli. Yoksa gidip gençliğimi, enerjimi ve cesaretimi uzaktan izlemek güzel bir tecrübe olabilir. Hem belki unuttuğum hayallerimi varsa onları da hatırlayabilirim.

İkinci soruya 47 kişi oy verdi. 30 kişi için bu sorunun cevabı evet, 15 kişi içinse hayır. Burada da iki kişi kararsız. Gelecekteki halinizin sizi ziyaret etmesini isteme gerekçelerinin bazıları ilk soru ile aynı olabilir. Gelecekte yapacağımız hataları öğrenmek ya da her şeyin iyi olacağını duymak gibi. Bunlara ek olarak doğru yolda olduğumuzu söylemesini ya da aslında değerli olduğunu henüz fark etmediğimiz şeyleri bize öğretmesini de isteyebiliriz. Mesela zamanımızı daha verimli kullanmayı öğretebilirler. Öyle ya, değmeyeceğini bildiğimiz şeylere emek harcamayı bırakabilir ya da zorlanacağımız şeylere önceden hazırlanmaya başlayabiliriz. Belki de daha bilgili ve olgun halimize fikir danışabiliriz. Mesele hata yapmadan yaşamak mümkün mü? Bir de tabi yaş almış halimizin nasıl gözüktüğünü de merak edebiliriz.

Peki bunu istemeyenler neden istemez? Hayatın sürprizlerle değerli olduğunu düşündükleri için mi? Kötü bir durumla karşılaşıp motivasyonlarını kaybetmek istemedikleri için mi? Gerçi iyi bir durum da motivasyon kaybetmenize yol açabilir. Nasıl olsa her şey iyi olacak diye çalışmayı bıraktığınızı düşünsenize… Ayrıca gelecekteki halinizin size vereceği önerilerin sizi daha kötüye götürme ihtimali de olabilir. Bu işin bir de duygusal yükü var. İnsana tüm hayatını değiştirmen gerekiyor deseler nasıl hisseder?

İlk soruya çok net hayır dedim ama bu soru bakımından biraz kararsızım. Gelecekteki halimi yapacağım hatalarımı öğrenmek ya da seçimlerimi değiştirmek için görmek istemem. Ama geleceğe dair aklımdaki soruların nasıl çözüldüğünü merak etmiyor değilim. Ya da çözülüp çözülmeyeceğini… Belirsizlikler bizi yorduğunda bazen evet/hayır cevaplarına bile razı olmaz mıyız? Hem bir yönlendirme ya da nasihat beklemeyeceğim için de geleceğimi değiştirme riskini aldığımı düşünmüyorum. Gerçi beni ziyarete gelen hayatımın kötü dönemindeki halim olursa durumum biraz riskli. Güzel geçireceğim zamanları da “her şey kötü olacak zaten” diyerek kötüleştirebilirim. Böyle bir huyum yok değil. O zaman da aslında olmadığını düşündüğüm risk tüm gerçekliğiyle ben varım diyor. Evet, bu yazıyı yazarken geleceğimle konuşmaktan da vazgeçiyorum. Yani sevgili gelecekteki halim, bu yazıyı okuyorsan beni ziyaret etmene gerek yok (!) Tabii çok istiyorsan yatırım tavsiyesi verebilirsin.