Prompt Yetmez: İş Analizinde Standardı Skill Sağlar

İyi bir prompt bir kişinin kafasında yaşar; skill onu ekibin kalıcı standardına çevirir.

Bir ekipte çalışan beş iş analisti düşünün. Beşi de kullanıcı hikayelerini yazarken yapay zeka kullanıyor. Fakat beşi de farklı prompt giriyor. Biri INVEST tekniğini hatırlatıyor, biri unutuyor; biri istisnai senaryo istiyor, birinin hiç aklına gelmiyor. Sonuç: aynı takımdan çıkan, beş farklı kalitede backlog maddesi.

İş analizinde yapay zekanın asıl sorunu “AI hikaye yazabilir mi?” değil. Yazabiliyor. Sorun, o kaliteyi her seferinde, herkeste aynı üretebilmektir. Bu yazıda bunu bir kullanıcı hikayesi örneği üzerinden göstereceğim.

Peki skill nedir? En basit tanımıyla, yapay zekaya bir işi ekibinizin doğru bildiği şekilde yaptırmak için hazırlanan, yeniden kullanılabilir bir yönerge paketidir. Bir kez yazarsınız; ilgili görev geldiğinde otomatik devreye girer ve aynı standarda göre üretir.

Prompt söylemektir, skill kılavuzu kuruma kazandırmaktır

Prompt anlıktır. Her seferinde yeniden yazılır, kişiye ve güne göre değişir, konuşma bitince kaybolur. Paylaşılması ve standartlaşması zordur.

Skill kalıcıdır. İlgili görev geldiğinde kendini yükler ve çıktının standardını her seferinde sabitler — birebir aynı cümleleri değil, aynı kaliteyi getirir. En iyi pratikler onun içine gömülüdür; böylece ekip standardı bir kişide değil, skill’de yaşar.

Bir skill’in anatomisi

Bir skill dört parçadan oluşur; yalnızca biri zorunludur.

SKILL.md (zorunlu). İki bölümü vardır. Üstte name + description (frontmatter): Skill'in ne zaman tetikleneceğini belirler. Altta gövde: Skill’in nasıl çalışacağını, çıktı formatını, kalite kurallarını, örnek bir çalışmayı barındırır.

references/ (okunur). Gerektikçe okunan detaylı dokümanlar; içeriği bağlama girer. Bir sözleşme-özeti skill’inde ilgili mevzuat notları olabilir; bir test-senaryosu skill’inde sınır değer analizi rehberi düşünülebilir.

scripts/ (çalıştırılır). Deterministik, tekrarlı işler için kod kullanılır. Kodun kendisi bağlama girmez; yalnızca çıktısı kullanılır. Bir finansal rapor skill’inde toplamları doğrulayan bir kontrol; bir kod skill’inde stil denetleyici (linter) buraya girer.

assets/ (çıktıda kullanılır). Şablon, görsel, hazır dosyalar olabilir. Kurumsal bir sunum şablonu, standart bir e-posta metni ya da içe aktarım için bir CSV başlık yapısı bu klasörde toplanır.

Örnek bir skill: kullanıcı hikayesi yazarı

Yukarıda anlatılan ilkelere dikkat ederek, ham bir isteği takıma hazır bir kullanıcı hikayesine dönüştüren bir skill oluşturdum. Girdi bir paydaş cümlesi, bir e-posta ya da bir toplantı notu olabilir. Çıktı ise INVEST’e uygun bir kullanıcı hikayesi ve onun kabul kriterleridir (Fonksiyonel Gereksinimler + NFR + İş Kuralları).

Skill bunu yaparken birkaç hazır kaynaktan yararlanır. INVEST, kabul kriteri ve hikaye parçalama gibi konulardaki rehberleri gerektikçe okur; kullanıcı hikayesi ve çözüm gereksinimleri için hazır şablonlar ile Jira’ya toplu aktarıma uygun bir çıktı yapısı kullanır; ürettiği hikayeyi de biçim ve kalite açısından otomatik bir denetimden geçirir. Böylece hem yazım standardı hem de eksik senaryo kontrolü tek bir akışta toplanır.

Nasıl çalışıyor?

Bir istek geldiğinde skill önce girdiden KİM (aktör), NE (eylem) ve NEDEN (iş değeri) bilgilerini çıkarır. Bunlar kullanıcı hikayesinin temelini oluşturur. Ardından kabul kriterlerinde bu değerin NASIL sağlanacağını tanımlar.

Sonra hikaye INVEST’e göre kontrol edilir; tek sprint’e sığmıyorsa parçalama teknikleriyle bölünür. Ardından kabul kriterleri üç senaryoyla yazılır: Ana Senaryo (mutlu yol), Alternatif Senaryo (eylemin yine gerçekleştiği farklı yol) ve İstisnai Senaryo (hata alınan, yarıda kesilen yol). Bunların üstüne ölçülebilir NFR’ler ve iş kuralları eklenir.

Son adımda script çalışır ve çıktıyı denetler. Kişiye bağlı “acaba unuttum mu?” belirsizliği ortadan kalkar; standart koda gömülüdür.

Bu skill’i Git üzerinden indirip kendi ekibinize uyarlayabilirsiniz:

[embed]GitHub - tolgademirli/user-story-writer: INVEST ve 3C prensiplerine dayanan bu Claude Skill, ham… INVEST ve 3C prensiplerine dayanan bu Claude Skill, ham bir talebi (paydaş cümlesi, e-posta, toplantı notu, epic)…github.com

Skill’i iş başında görmek

Anlatılan her şeyi tek bir örnek somutlaştırır. Bir spor salonu uygulaması için gelen talep tam olarak tek satırdı:

“Spor salonunda stüdyo ve grup derslerinin uygulamadan yönetilmesi kapsamında 5 kullanıcı hikayesi yaz.”

Detay yok: hangi roller, hangi kurallar, hangi ekranlar — hiçbiri belirtilmemiş. Skill bu tek cümleden yola çıkarak üye, eğitmen ve stüdyo yöneticisi rollerini kendisi çıkardı; INVEST’e uygun beş ayrı hikaye üretti; her birini ana, alternatif ve istisnai senaryolar, ölçülebilir NFR’ler, iş kuralları ve cevaplanması gereken açık sorularla donattı.

Girdi tek satırdı; çıktı geliştirmeye hazır bir ürün iş listesi maddesi (product backlog item) oldu. Üstelik skill, kimse söylemeden iki pürüzü kendisi işaretledi: üyenin derse gelmediği durumun iki ayrı hikayede farklı tanımlandığını fark edip bunu tek bir iş kuralında toplamayı önerdi; büyük çıkan bir hikayeyi de tek sprint’e sığması için bölmeyi işaretledi. İş analistinin sahada en sık atladığı istisnai senaryolar ve tutarsız iş kuralları, standart skill’in içine gömülü olduğu için kendiliğinden geldi.

Örneğin tamamını — ham talepten üretilen beş hikayenin son hâline kadar — buradan inceleyebilirsiniz:

[embed]Claude Claude is Anthropic's AI, built for problem solvers. Tackle complex challenges, analyze data, write code, and think…claude.ai

Yazarın Defterinden Notlar

Kurumlarda yapay zekayı çoğu zaman yanlış yerden tutuyoruz. “AI bizim yerimize hikaye yazsın” diye bakınca, elimizde her analistte biraz farklı, denetlenmemiş bir yığın çıktı kalıyor. Asıl kazanç orada değil: takımınızın yıllarca uğraşıp öğrendiği standardı — INVEST disiplinini, GWT alışkanlığını, kimsenin atlamak istemediği ama hep atladığı istisnai senaryoları — herkesin uyduğu tek bir standarda dönüştürmekte. Orada bilgi kişiye bağımlı olmaktan çıkıyor, denetlenebilir hale geliyor; yeni gelen analist ilk gününde kıdemli standardıyla üretiyor.

Skill’in sihirli bir değnek olmadığını söylemek de dürüstlük olur: girdi zayıfsa çıktı zayıf çıkar, standart bir kez yazılınca kendi bakımını yapmaz, aşırı katı bir şablon bazen bağlamın kendine has ayrıntısını ezebilir. Ama bunlar skill’i gereksiz kılmaz; tam tersine, standardı görünür kıldığı için bu pürüzleri de tek bir yerde tartışılır hale getirir.

Yapay zekaya iş yaptırmak kolay. Zor olan, ekibinizin standardını ona öğretmek: prompt’u bir kişinin kafasından çıkarıp ekibin ortak hafızasına yazmak.

Yararlanılan Kaynaklar

• IIBA, BABOK v3 (A Guide to the Business Analysis Body of Knowledge)
• Anthropic, Agent Skills dokümantasyonu