Veri ve Veri Türleri

Veri Nedir?

Veri ; ölçüm, sayım, gözlem ya da araştırma yoluyla elde edilen bilgi birimleridir. Günümüzde veri en değerli maden haline gelmiştir ve verileri kullanabilmek, analiz edebilmek dünyada fark yaratmamızda en önemli unsurlardan biridir.

Verileri işleyerek anlamlı hale getirir ve yorumlayabiliriz. Ham veri yol gösteremez, yer kaplar. Örneğin bir firmada satış ekibinde çalışan bir personelin performansını ölçmek isteyelim. Çalışan performansını etkileyen ölçülebilir değerler çalışma gün sayısı, satılan ürün miktarı, satılan ürünlerin kar oranı vb. olabilir. Bu değerlerin hepsi performans ölçmede kullanılacak verilerimizdir. Bu verileri analiz ederek çalışan personelin performans ölçümlerini yapabiliriz.

Veri Türleri Nelerdir?

Veriler genellikle;

-Kategorik veri,

-Sıralı veri,

-Aralıklı veri,

-Oransal veri,

olarak sınıflandırılır.

Kategorik (Nominal) Veri: Anlamlı bir sıralama olmadan gruplara ayrılabilen ve etiketlenebilen (sarı-1 , siyah-2,..) veri türlerini temsil eder. Nominal verilerle matematiksel hesaplama yapılamaz ve değerlendirilemez. Verilen etiketleme değerler arası ayırt edebilme amacı taşır, üstünlük ifade etmez. Nominal verilere örnek: bir kişinin favori sayısı, cinsiyeti, beğendiği yemek vb.

Sıralı (Ordinal) Veri: Kategorik veri türüdür. Sıralı verilerde, nominal verilerin aksine, değerler arasında sıralı ilişki bulunur. Örnek bir gıdaya duyusal tat testi yaparken “1” beğenmedim, “2’’ fena değil, “3’’ beğendim şeklinde sıralama yapabiliriz. Bu testte toplanan veriler ordinal verilere örnektir. “3’’ sıralamasının “2’’ sıralamasından daha iyi olduğu bilinir. Ordinal verilerle matematiksel hesaplama yapılamaz, görüş için etiketlenir.

Aralıklı (Interval) Veri: Değerler arası eşit uzaklıkta fakat oransallığın olmadığı veri türüdür. Mutlak sıfır yoktur, bu nedenle başlangıç noktası belirsizdir. Aralıklı veriye örnek 10 ֯ ile 20֯ arasında ki fark, 30 ֯ ile 40֯ arasındaki farkla aynıdır. Oransallık olmadığı için 10 derece, 5 derecenin iki katıdır denemez ve mutlak sıfır olmadığı için 0 ֯ de havada hiç sıcaklık yoktur diyemeyiz.

Oransal (Ratio) Veri: Aralıklı verinin tüm özelliklerini taşır ve oransallığın bulunduğu veri türüdür. Her zaman sayısal verilerdir ve matematiksel işleme olanak tanır. Mutlak sıfır bulunur ve yokluk ifade etmektedir. Oransal veriye örnek 20 cm boy uzunluğu, 10 cm boy uzunluğunun 2 katıdır diyebiliriz.