Zoveel reden voor vertrouwen

16 signalen dat we de volgende verkiezingen winnen

De spanning in de woonkamer was woensdagavond voelbaar toen de eerste exitpoll stipt negen uur op het scherm verscheen. Enkele minuten later zaten mijn vrienden en ik — allemaal GroenLinks/PvdA-stemmers — beteuterd op de bank. Ondanks een historische overwinning voor D66, de wederopstanding van het CDA en een harde afstraffing van het radicaal-populistische experiment Schoof, konden we onze teleurstelling niet voor elkaar verbloemen. We hadden hoop op het Torentje en het volste vertrouwen in ten minste een kleine plus. Dan is vijf zetels verlies een flinke kater.

NOS-verslaggever van dienst Albert Bos had zijn uitslagenscherm amper schoongeveegd, of in de leden-appgroepen van de partij werden de eerste pogingen ondernomen om de schuld in de schoenen te schuiven van Frans, de fusie, ‘woke’, en — ach waarom ook niet — ‘de jeugd van tegenwoordig’.

Toegegeven: ik heb zelf deze campagne ook vaker langs de zijlijn lopen mopperen dan me lief is. Terwijl campagnevrijwilligers het vuur uit de sloffen renden om samen vooruit te komen, vond ik het maar moeilijk om dezelfde hoop en het optimisme te voelen dat D66 zo zelfverzekerd over het land uitstortte.

Toch is dit geen stukje over wat er mis is gegaan of anders had gekund deze GroenLinks/PvdA-campagne. Dat doet geen recht de ongelofelijke prestaties van al die lokale campagneteams en niet aan het grote kleine wonder van twee partijen die vrijwel zonder problemen opgaan in een nieuwe linkse beweging.

Zelfkastijding en in-de-put-praterij zijn bovendien de enige sociaaldemocratische tradities waarvan ik van harte hoop dat we ze snel kunnen achterlaten op de vuilnisbelt van de politieke geschiedenis — ergens weggemoffeld tussen al die te snel afgedankte politieke leiders, de erfenis van Rutte II en de gebundelde columns van Ronald Plasterk.

Ik hoop dat we in plaats daarvan, ondanks de teleurstelling over de uitslag, een nieuwe gewoonte van hoop en optimisme in ons partij-DNA kunnen verankeren. Hieronder heb ik alvast een kleine poging gedaan:

Zestien signalen dat we de volgende verkiezingen gaan winnen

1. De grootste hobbels richting fusie zijn genomen Het proces richting fusie heeft de afgelopen jaren veel tijd en energie gevergd — een indrukwekkende prestatie van de partijtop en kaderleden. Nu deze fase bijna is afgerond, kunnen we ons volledig focussen op de inhoud, een strakke campagne en een scherpe boodschap.
2. We kregen er tienduizenden nieuwe leden bij Geen partij groeide zo hard in ledenaantal als GroenLinks en PvdA samen. Samen worden we de grootste ledenpartij van Nederland.
3. Daar zit ook heel veel nieuw politiek talent bij Waar kandidaatstellingscommissies vroeger moesten sleuren om genoeg kandidaten te vinden, stromen nu enthousiaste leden en talenten toe. De kwaliteit van de aanmeldingen is hoger dan ooit.
4. Ons partijkader is nieuwer en jonger dan ooit Ervaring en kennis combineren we nu met jeugdige energie en vernieuwing. Dit maakt ons team sterker en beter voorbereid op campagnes en maatschappelijke uitdagingen.
5. Lokale campagneteams kunnen hierdoor harder campagne voeren Vrijwilligersteams van GroenLinks en PvdA werken samen, waardoor zichtbaarheid en impact toenemen. Jongeren en nieuwe leden doen massaal mee, en de meeste oudgedienden hebben ook weer nieuwe energie. Niet langer met z’n tweeën op een pleintje, maar met enthousiaste teams de wijken in en daarna een gezellige borrel.
6. Een nieuwe leider zorgt voor nieuw enthousiasme De waarderingscijfers voor Frans Timmermans waren niet zo hoog als we hadden gewild, en dat heeft ondanks zijn knappe prestatie in de campagne het resultaat beïnvloed. Met een nieuwe leider kunnen we de sociale meerderheid voor ons weten te winnen.
7. Marjolein Moorman komt naar Den Haag Need I say more?!
8. Met een nieuwe stijl en naam zijn we straks meer herkenbaar Tijdens de tussenfase was de herkenbaarheid beperkt: we waren niet langer PvdA of GroenLinks, maar ook nog geen duidelijk herkenbaar nieuw politiek merk (ja, hier krijgen sommige mensen jeuk van, maar naast inhoud en idealen doet communicatie er ook toe).
9. Het nieuwe beginselprogramma is bijna klaar Een solide fundament en visie voor de maatschappij zijn cruciaal om een geloofwaardige en hoopvolle maatschappijvisie op te bouwen. Politiek is veel meer dan goede communicatie. Gelukkig is het nieuwe gezamenlijke beginselprogramma bijna klaar.
10. Een stabiel kabinet zorgt voor nieuw vertrouwen Het vertrouwen in de politiek is historisch laag, mede door het populistische experiment Schoof. Als het landsbestuur stabiliseert, stijgt ook het politieke vertrouwen weer, wat de kansen voor GroenLinks-PvdA vergroot.
11. De kiezer wil hoop en vernieuwing, geen populistische experimenten meer De laatste verkiezingen laten zien dat alle regerende populistische partijen verliezen, terwijl een progressieve partij met een positieve boodschap er met een historische winst vandoor gaat. Met een krachtig verhaal landen deze kiezers volgende keer bij ons.
12. Op televisie lijkt Nederland veel rechtser dan het is Rechtse media domineren het beeld op televisie (zie ook de Volkskrant), maar in werkelijkheid is het draagvlak voor progressieve politiek groter dan vaak wordt gesuggereerd.
13. Een grote politieke mythe is eindelijk doorgeprikt: de PvdA-kiezer liep helemaal niet over naar de PVV Noortje Thijssen legt hier uit hoe dat zit en hoe jij kunt helpen deze mythe te bestrijden.
14. Het kiezerspotentieel van links is stabiel Laat je niks wijsmaken. Het aandeel linkse stemmen is niet gedaald, maar verspreid over meerdere partijen, blijkt uit onderzoek van onder andere politicoloog Silja Hausermann (lees hier het interview over haar gezaghebbende studie). Dit past in een electorale trend die al veel langer gaande is en speelt bij alle politieke blokken (zie deze analyse van De Correspondent).
15. De gemeenteraadsverkiezingen komen eraan, en dan zijn we op ons best We hebben zoveel geweldige raadsleden en wethouders overal in het land. En bijna overal doen we nu samen mee.
16. We zijn kortom klaar voor een nieuwe fase

Tenminste, als we zorgen dat we niet bij de pakken neer gaan zitten, maar hoop houden en in topvorm blijven. Of om de afscheidswoorden van Frans Timmermans te citeren: “De dag dat wij de grootste partij van Nederland worden is niet vandaag. Maar die dag komt.”

Die volgende wedstrijd gaan wij gewoon winnen, met geweldige kandidaten en fantastische vrijwilligers. Samen vooruit!