Szczegółowa analiza początku sezonu burzowego 2026 w Polsce oraz zestawienie z rokiem 2025 na podstawie danych satelitarnych Meteosat-12

Wraz z początkiem maja rozpoczęliśmy w Polsce okres aktywnego sezonu burzowego z pierwszymi, poważniejszymi incydentami burzowymi, podczas których w ciągu jednego dnia detektory naziemne wykrywają tysiące wyładowań atmosferycznych nad terenem Polski. Korzystając z tej okazji, za pomocą danych z satelitarnego wykrywacza wyładowań na pokładzie satelity geostacjonarnego Meteosat-12, postanowiłem porównać obecny rozwój sytuacji burzowej w kraju na początku maja (1–8 maja) z identycznym okresem w zeszłym roku, aby zobaczyć zmiany i wskazać ciekawostki dotyczące wczesnego rozwoju sezonu burzowego w skali kraju.

Różnica liczby dni burzowych między rokiem 2026 a 2025 w okresie 1–8 maja (CEST). Kolor czerwony oznacza więcej dni burzowych w 2026 r., niebieski — mniej. Kolor biały oznacza brak dni burzowych lub brak zmian.

Na wizualizacjach zastosowano rozdzielczość siatki 1×1 km. Sumarycznie analizą objęto 312 232 (ponad 312 tys.) takie komórki siatki.

Metodologia

Zgodnie z zastosowaną definicją dnia burzowego, w tej analizie satelitarny wykrywacz wyładowań musi wykryć co najmniej dwa wyładowania atmosferyczne w zasięgu 15 kilometrów od centrum punktu jednokilometrowej siatki. Podczas obliczeń wszędzie została zastosowana lokalna strefa czasowa (CEST). Jednakże warto podkreślić, że jest to satelitarna, oparta na wyładowaniach definicja dnia burzowego, a nie klasyczna obserwacja stacyjna oparta na usłyszeniu grzmotu przez obserwatora.

Liczba dni burzowych w Polsce w okresie 1–8 maja 2025 na podstawie tej samej metodologii.

Liczba dni burzowych w Polsce w okresie 1–8 maja 2026 na podstawie tej samej metodologii.

Ograniczenia

Mała próba danych

Ponieważ korzystamy tutaj przede wszystkim z danych z nowego instrumentu, którego dane przedoperacyjne dostępne są jedynie od jesieni 2024 roku, dla tego okresu możliwe jest jedynie zestawienie z zeszłym rokiem, a więc warto od razu mieć świadomość wszystkich ograniczeń podejścia stosowanego w tej analizie. Dane krótkoterminowe omawiane w tej analizie stanowią głównie ciekawostkę, ponieważ ciężko jest wywnioskować z tego jakiś długoterminowy trend na podstawie tak małej ilości danych, a dodatkowo krajowa dystrybucja wyładowań w tak krótkim okresie z roku na rok przebiega całkowicie inaczej, zwłaszcza kiedy zestawienie jest robione na podstawie jedynie ok. tygodnia danych.

Dane pochodzenia satelitarnego

Oczywiście warto również pamiętać o tym, że wszystkie dane były zebrane na podstawie danych satelitarnych, które posiadają swoje własne ograniczenia i nie są to produkty pozbawione niepewności. Należy traktować dane przedstawione w tej analizie z zastrzeżeniem, ponieważ nie jest to dokładne odzwierciedlenie wszystkich wyładowań atmosferycznych, które wystąpiły w tym okresie. Instrument charakteryzuje się własną specyfiką w zakresie wykrywania, geolokalizacji, czy przetwarzania. Przykładowo, satelitarne wykrywacze wyładowań mogą być bardziej wrażliwe na wewnątrzchmurowe wyładowania i wykrywać je skuteczniej w porównaniu do detektorów naziemnych, podczas gdy dokładność wychwytywania wyładowań doziemnych może być niższa w porównaniu do detektorów naziemnych, a ponieważ satelita nie może rozróżniać dokładnych typów wyładowań tak jak detektory naziemne, do dni burzowych mogą również być zaliczane przypadki z dominacją wyładowań wewnątrzchmurowych.

Zestawienie 2026 z 2025: zasięg burz był o połowę mniejszy

Rok 2025

W 2025 roku w okresie 1–8 maja satelita wykrył 53 119 (ponad 53 tys.) wyładowań atmosferycznych w skali kraju. Całkowity obszar, na którym wystąpił co najmniej jeden dzień burzowy, wyniósł ok. 235 167 km² (ponad 235 tys.), co w przybliżeniu stanowi 75% analizowanej siatki wewnątrz Polski. Na pozostałych 77 065 km² (ok. 77 tys.), czyli w przybliżeniu 25% kraju, nie odnotowano żadnego dnia burzowego na podstawie zastosowanego kryterium. Tymczasem w analogicznym okresie bieżącego, 2026 roku, według danych satelitarnych, na terenie kraju wystąpiło jedynie 21 020 (ok. 21 tys.) wyładowań atmosferycznych, co jest liczbą aż o 60,4% mniejszą w porównaniu do zeszłego roku.

Rok 2026

Wówczas całkowity obszar, na którym spełnione zostało kryterium dnia burzowego, czyli teren, na którym odnotowano przynajmniej jeden dzień burzowy na początku maja 2026, stanowił 112 457 km² (ponad 112 tys.), co wynosi około 36% wszystkich punktów siatki analizowanych wewnątrz kraju. W przeciwieństwie do zeszłego roku, obszar, gdzie nie odnotowano żadnego dnia burzowego w ciągu analizowanego okresu, wyniósł aż 199 775 km² (blisko 200 tys.), czyli dużo większa część kraju nie odnotowała do tej pory żadnych wyładowań atmosferycznych na początku maja, a dokładniej ten obszar pozbawiony burz wynosi ok. 64% kraju. W obu przypadkach użyto tego samego kryterium i metodologii obliczania.

Porównanie

Na podstawie tych wszystkich danych można zatem śmiało wywnioskować, że zasięg burz na początku maja 2026 do tej pory jest znacznie mniejszy w porównaniu do zeszłego roku, a obszar, na którym odnotowano co najmniej jeden dzień burzowy zmniejszył się o około 122 710 (ponad 122 tys.) kilometrów kwadratowych: z 235 167 km² (ponad 235 tys.) w 2025 r. do 112 457 km² (ponad 112 tys.) w 2026 r. W prostszych liczbach oznacza to spadek zasięgu o ok. 52,2%. Jednocześnie całkowita liczba dni burzowych w komórkach siatki spadła z 262 952 komórek w 2025 do 126 498 w 2026, czyli jest to spadek o 51,9%. Oczywiście nie oznacza to z automatu, że ten rok będzie posiadał mniejszą aktywność burzową od zeszłego, tak jak było to już wspomniane wcześniej w tej analizie, jest to za mała próba danych, by cokolwiek sensownego z niej wywnioskować, a przebieg sezonu burzowego jest nieliniowy i chaotyczny, dlatego całą informację podaną w tej analizie należy traktować przede wszystkim w ramach swoistej ciekawostki.

Dzienna powierzchnia (w kilometrach kwadratowych) obszaru z co najmniej jednym dniem burzowym według zastosowanego kryterium.

Dzienna liczba wyładowań atmosferycznych wykrytych przez Meteosat-12 LI w analizowanym obszarze Polski.

Średnia liczba dni burzowych była o połowę mniejszą

Jednocześnie w roku 2025 średnia liczba dni burzowych ze wszystkich punktów siatki na terenie Polski oscylowała na poziomie 0,84 dnia burzowego na jedną komórkę siatki o powierzchni 1 km², w porównaniu do ok. 0,41 w roku bieżącym. Czyli w prostszym ujęciu oznacza to, że początek maja 2026 osiągnął mniej więcej połowę wartości tego wskaźnika względem analogicznego okresu 2025 roku. Łącząc te wszystkie dane, początek maja 2026 cechował się znacznie mniejszą zarówno aktywnością burzową jak i zasięgiem burz w porównaniu z początkiem maja 2025.

Dystrybucja aktywności burzowej

Rok 2025

Najbardziej aktywnym dniem burzowym w ciągu analizowanego okresu w roku 2025 był 3 maja, kiedy to odnotowano 32 042 (ponad 32 tys.) wyładowania atmosferyczne, a więc w tym jednym dniu wystąpiło ok. 60,3% wszystkich wyładowań w okresie od 1 do 8 maja 2025. Dodatkowo, ten dzień przyniósł największą przestrzenną dystrybucję burzową, a kryterium dnia burzowego zostało spełnione na obszarze około 145 140 km² (ponad 145 tys.), co odpowiada prawie połowie całego kraju (ok. 46,5% analizowanej siatki wewnątrz Polski). Drugim najbardziej aktywnym burzowo dniem według zasięgu wyładowań w ciągu tego okresu okazał się 2 maja z obszarem ok. 101 452 km² (ponad 101 tys.), co wynosi szacunkowo 32,5% analizowanej siatki. Na trzecim miejscu był znacznie mniejszy obszarowo 4 maja, kiedy to aktywność burzowa wystąpiła jedynie na terenie ok. 5,2% całego kraju. A więc cała aktywność burzowa w ciągu analizowanego okresu (1–8 maja) na początku maja 2025 koncentrowała się przede wszystkim w okresie od 2 do 4 maja.

Rok 2026

W porównaniu z rokiem 2025, w 2026 roku aktywność burzowa była na ogół słabsza, chociaż rozprzestrzeniła się na więcej dni niż w ciągu tego okresu w zeszłym roku: dla porównania podczas gdy w skali kraju w roku 2025 w trakcie tego okresu odnotowano 3 główne dni burzowe (2–4 maja), w tym roku aktywne dni burzowe wystąpiły w 6 głównych dniach, od 3 do 8 maja. Pod względem całkowitej liczby wyładowań atmosferycznych najbardziej aktywnym okazał się 6 maja z 9 842 (prawie 10 tys.) wyładowaniami na terenie całego kraju, co stanowi prawie połowę (ok. 46,8%) wszystkich wyładowań wykrytych w okresie od 1 do 8 maja 2026. Natomiast pod względem wielkości obszaru występowania zjawisk burzowych najbardziej aktywnym był zdecydowanie 7 maja, gdzie aktywność burzowa była odnotowana na obszarze o wielkości 65 381 km² (ponad 65 tys. km²), co stanowi w przybliżeniu 21% całej analizowanej siatki wewnątrz Polski. Na podstawie danych z detektorów naziemnych, taka różnica między liczbą wyładowań a ich zasięgiem 6 i 7 maja wynika z koncentracji większości wyładowań 6 maja przede wszystkim na małym terenie województwa dolnośląskiego oraz opolskiego, podczas gdy aktywność burzowa 7 maja była bardziej rozproszona w skali kraju, co skutkowało również większym przestrzennym zasięgiem obszaru spełniającego kryterium dnia burzowego. Dzienna dystrybucja zasięgu burz na podstawie uzyskanych danych w okresie 3–8 maja wygląda następująco:

• 3 maja: 1 647 km² (ponad 1,5 tys.)
• 4 maja: 4 131 km² (ponad 4 tys.)
• 5 maja: 18 011 km² (ponad 18 tys.)
• 6 maja: 35 848 km² (blisko 36 tys.)
• 7 maja: 65 381 km² (ponad 65 tys.)
• 8 maja: 1 480 km² (ponad 1 tys.)

Podsumowanie

Na ogół początek maja w roku 2026 cechował się większą liczbą dni kalendarzowych z aktywnością burzową, natomiast każdy aktywny dzień burzowy był średnio mniejszy w porównaniu do 2025. Jako ciekawostkę można również zaznaczyć to, że na terenie całego kraju w analizowanym okresie na początku maja 2025 instrument nie wykrył żadnych obszarów z więcej niż dwoma dniami burzowymi, natomiast na początku maja 2026 na lokalnym obszarze na terenie Przesmyku Suwalskiego niedaleko granicy z Białorusią wykryto 3 dni burzowe.

Gdzie różnice były największe?

Mówiąc o geograficznej dystrybucji aktywności burzowej w obu analizowanych okresach, możemy od razu zauważyć, że aktywność burzowa na początku maja 2025 była znacznie bardziej powszechna w skali całego kraju, z największą liczbą dni burzowych przede wszystkim w okolicach Bieszczad oraz w pasie od Ziemi Łódzkiej przez Mazowsze po Lubelszczyznę. Najmniej dni burzowych w skali wojewódzkiej odnotowano w województwach lubuskim oraz podlaskim. Natomiast w tym samym okresie na początku maja 2026 sytuacja wyglądała całkowicie inaczej, a aktywność burzowa była znacznie bardziej rozproszona w skali kraju. Można zauważyć, że w roku 2026 wystąpiły całe województwa bez żadnej aktywności burzowej w okresie 1–8 maja, gdzie na terenie całego województwa zachodniopomorskiego nie odnotowano żadnego wyładowania atmosferycznego w okresie objętym analizą. Takie sytuacje nie miały miejsca w roku 2025, ponieważ nawet najmniej aktywne województwa odnotowały relatywnie duży obszar z aktywnością burzową. W tym roku trudno o wyznaczenie dokładnego, najbardziej aktywnego pasa, ponieważ w pozyskanych danych brakuje zdecydowanej ciągłości i większość aktywności burzowej jest zlokalizowana oraz rozproszona. Patrząc na mapę zmiany dni burzowych między rokiem 2025 a 2026, najbardziej wyraźne zmiany pod względem intensywności oraz zasięgu widać na terenie Bieszczad oraz w częściach województwa mazowieckiego, gdzie w porównaniu do zeszłego roku ubyły 2 dni burzowe i nie odnotowano żadnego dnia burzowego w ciągu analizowanego okresu 1–8 maja. Lokalnie widać rozproszoną, większą aktywność burzową pod względem dni burzowych, a najwięcej dni burzowych w stosunku do zeszłego roku przybyło na terenie Kotliny Kłodzkiej oraz Przesmyku Suwalskiego. Statystycznie, ok. 10,2% analizowanej siatki doświadczyło wzrostu liczby dni burzowych, natomiast aż 49,9%, czyli ok. 155 934 km² (blisko 156 tys.), odnotowało spadek liczby dni burzowych w zestawieniu do zeszłego roku, a reszta 39,9% kraju pozostała w kategorii bez zmian, widocznej jako obszar biały na mapie zmiany dni burzowych. W tej kategorii znajdują się obszary z taką samą liczbą dni burzowych jak w zeszłym roku lub z ich całkowitym brakiem.

Cel analizy

Wszystkie dane ujęte w tej analizie mają charakter ciekawostki, a sama analiza powstała przede wszystkim w celu testowania możliwości satelitarnego wykrywacza wyładowań Meteosat-12 Lightning Imager (Meteosat-12 LI) oraz w celu sprawdzenia praktycznego potencjału tych danych w kontekście analiz aktywności burzowej przed nadejściem bardziej dynamicznej części sezonu burzowego 2026.