Linkedin’de Damla Ömür Tantekin isimli bir yazar var, kesin biliyorsunuzdur da, bilmiyorsanız da söyleyeyim; sanırım sadece Pazar günleri hayata dair harika yazılar yazıyor.

Geçen, Angela Duckworth’ın, yeteneğin ve IQ’nun insan başarısındaki etkisinin aslında ne denli az olduğunu ortaya koyan ve asıl faktörün “grit” olduğunu iddia eden çalışmasını yazmış. Tantekin İngilizce “grit” kelimesinin Türkçe’de tam bir karşılığı olmadığını; “tutku, azim ve sebat” kelimelerinin bileşimi olabileceğini söylemiş.

Ben kafanızı iyice allak bullak edip, işi Çince’ye ve oradan da Huawei’ye götüreceğim.

Çin kültüründe bir işi bitirememek veya yarım bırakmakla ilgili durumları anlatan terimler mevcut. Bir nevi “Zeigarnik etkisi” diyelim.

未竟之业 (wèijìng zhī yè)

Bitmemiş iş, tamamlanmamış görev.

心结 (xīn jié)

Kalpte düğüm.

遗憾 (yí hàn)

Keşke, pişmanlık, eksik kalmışlık hissi.

功亏一篑 (gōng kuī yī kuì)

Son bir kürek toprak eksik kalıp işi bitirememek.

未了情 (wèi liǎo qíng)

Yarım kalmış hisler, tamamlanmamış duygular.

Şimdi bunları neden anlattım. Çünkü başarı deyince hemen akla gelen şirketlerden birisi Huawei. Huawei’nin temel değerlerinden birisi de 拼搏 . Çinliler bunu İngilizce perseverance olarak çevirmişler ama aslında doğrusu grit olmalı.

Peki bu değer ne anlatıyor: “tüm gücünle mücadele et, her şeyini ortaya koy, savaş, mücadele et” öyle ki, eğer işi başarılı bir şekilde nihayetlendiremediysen içinde hep bir “sıkıntı” olarak kalsın. Yani yukarıda anlattığım terimler, 拼搏 ile doğrudan ya da dolaylı biçimde bağlantılı.

Peki neden perseverance değil de grit dedim? Çünkü Angela ablamızın popüler ettiği bu grit kavramı aslında perseverance’ı da içeriyor. Yani hem perseverance’ın olacak hem de tutkun olacak ve de uzun vadeli ve zorlu hedeflere bağlı kalacaksın.

Bu arada azim ile hırs da farklıdır. Azim içsel motivasyondan gelir, hırs ise hep bir rakip arar, bir düşman arar.

E Volkan Bey hep perseverance dedin, grit dedin de bunların Türkçe karşılıklarını söylemedin, biz ne anladık bu işten derseniz: Aşk olsun bilsem söylemez miyim?

Ama belki “Damla”ların bir “Ömür” boyunca gösterdiği sürekliliğin taşı delmesi deyimini örnek olarak gösterebiliriz.

Çince’den de Türkçe’den de Psikolojiden’de anlamam, hatalarım varsa düzeltmekten lütfen çekinmeyin.