Sadece Sertifika Basmak Değil, Güven İnşa Etmek: ISO/IEC 17065 Akreditasyonunun Temel Kriterleri

Photo by Campaign Creators on Unsplash

Uluslararası ticarette bir ürünün gümrüklerden geçmesi, teknik şartnameleri karşılaması ve pazarda kabul görmesi için üzerinde taşıdığı belgenin hukuki bir karşılığı olmak zorundadır. İşte CE işaretlemesinden tarımsal ürün sertifikasyonuna, yapı malzemelerinden endüstriyel proseslerin onaylanmasına kadar dünyadaki tüm ürün belgelendirme sistemlerinin anayasası ISO/IEC 17065 standartıdır.

Ancak belgelendirme sektöründe ve bu alanda hizmet alan kuruluşlarda çok sık karşılaşılan yapısal bir hata var: ISO 17065 akreditasyonunu sadece “belge basmak için gereken dokümantasyon kuralları” olarak görmek.

Oysa bu standart, bir belgelendirme kuruluşunun tarafsızlığını, karar mekanizmalarının bağımsızlığını ve en önemlisi pazara sunduğu güvenin teknik namusunu tesciller. Şablon dokümanlarla kurulan, karar mekanizmaları net ayrılmamış bir 17065 sistemi, ilk TÜRKAK denetiminde veya uluslararası bir itiraz sürecinde askıya alınma riskiyle karşı karşıya kalır.

Ürün belgelendirme kuruluşlarının akreditasyon süreçlerinde hataya düştüğü ve sistemin sürdürülebilirliğini tehlikeye atan en kritik parametreler şunlardır:

1. Belgelendirme Karar Mekanizmasının Mutlak Bağımsızlığı (Madde 7.6)

ISO 17065’in en katı olduğu yer, “Değerlendirmeyi yapan ile kararı veren kişinin aynı olamayacağı” kuralıdır. Sektörde yapılan en büyük hata; sahaya gidip ürünü inceleyen, testi gerçekleştiren veya denetimi yapan mühendisin, aynı zamanda belgenin verilip verilmeyeceğine karar veren komitede de yer almasıdır.

Standart, değerlendirme (evaluation) ve karar (decision) süreçleri arasında aşılması imkânsız bir Çin Seddi ister. Karar verici mekanizmanın ticari ve operasyonel baskılardan tamamen arındırılmış olması yasal bir zorunluluktur.

2. Şemaların Yönetimi ve Ürün Kategori Kuralları (Madde 7.1)

Her ürünün belgelendirme süreci aynı değildir. Bir yapı malzemesinin belgelendirilmesi (Sistem 1+, 3, 4) ile bir gıda ürününün sertifikasyonu farklı test, muayene ve gözetim şemaları gerektirir.

Kuruluşların, akredite olmak istedikleri her bir ürün grubu için spesifik Belgelendirme Şemalarını (Certification Schemes) uluslararası normlara göre eksiksiz kurgulaması gerekir. “Genel bir prosedür yazdık, tüm ürünleri buna göre belgeleriz” mantığı teknik denetimlerde doğrudan majör uygunsuzlukla sonuçlanır.

3. Tarafsızlığın Yönetimi ve Risk Analizleri (Madde 4.2)

Ürün belgelendirme kuruluşları, doğası gereği ticari işletmelerdir. Ancak standart der ki: “Ticari faaliyetleriniz belgelendirme kararlarınızın tarafsızlığını gölgeleyemez.”

Piyasada bu madde çoğunlukla formalite icabı kurulmuş “Tarafsızlığı Koruma Komiteleri” ile geçiştirilmeye çalışılır. Oysa gerçek bir 17065 sistemi; kuruluşun danışmanlık hizmeti verip vermediğini, ortaklık yapılarını, personelin geçmiş ilişkilerini ve finansal kaynaklarını kapsayan derinlikli bir Tarafsızlık Risk Analizi gerektirir. Risklerin somut aksiyonlarla sönümlendirilmediği bir yapı, akredite kalma şansını kaybeder.

USCERT ile Uluslararası Standartlarda Akreditasyon

ISO/IEC 17065 Akreditasyonu, duvara asılacak bir çerçeve değil; küresel pazarda ticaretin kurallarını belirleyen bir güven mekanizmasıdır.

Biz USCERT olarak, belgelendirme dünyasındaki derin saha ve denetim tecrübemizle kuruluşların bu standartları en doğru mühendislik vizyonuyla kurmasını sağlıyoruz. Sunduğumuz **ISO/IEC 17065 Akreditasyon Danışmanlığı** kapsamında:

• Kuruluşunuzun belgelendirme şemalarını uluslararası kurallara tam uyumlu hale getiriyor,
• Değerlendirme ve karar mekanizmalarınız arasındaki operasyonel bağımsızlığı yasal çerçevede kurguluyor,
• Ticari ve idari yapıya özgü tarafsızlık risk analizlerinizi eksiksiz hazırlıyoruz.

Amacımız, sadece TÜRKAK denetimlerinden başarıyla geçmeniz değil; piyasaya ihraç ettiğiniz her sertifikanın arkasında teknik ve hukuki olarak dimdik durabilen, kurumsal hafızası güçlü bir belgelendirme yapısı inşa etmektir.

Ürün belgelendirme faaliyetlerinizi uluslararası standartlarda akredite etmek ve sürdürülebilir bir sistem kurmak için USCERT’in uzman ve mühendis kadrosuyla sürecinizi güvenle planlayabilirsiniz.

ISO17065 #ÜrünBelgelendirme #AkreditasyonDanışmanlığı