Bene Gesseritler : Anlamlar, Farkındalıklar, Sorgulamalar…

Paul-Gom Jabbar

Dune Evreni serimin üçüncü yazısıdır. Bu yazıda Bene Gesserit oluşumu üzerinden güç, korku ve Voice yeteneği konularından bahsedip, onların üzerinden içsel sorgulamalara ve anlamlara girmeye devam edeceğiz.

Bu yazıları yazmak benim için giderek zorlaşıyor. Değindiğim konular öylesine derin ve çok katmanlı ki üzerine düşündükçe zihnim karmaşaya sürükleniyor, yoruluyorum. Aklımda biriken anlamlar giderek ağırlaşıyor. Yazılar aracılığıyla sorgulayacağım konuların sınırını çizmezsem, sonunda kendimi kaybedeceğim gibi hissediyorum.

Öncelikle Medium’da ücretli üye değilseniz bu yazının tamamına ulaşamayacaksınız. Yazının tamamı için buradan devam ediniz.

Önceki yazıda Bene Gesseritlere odaklanmıştım, ancak üzerine konuşmak istediğim pek çok konu eksik kaldı. O yazıyı tamamlanmış sayamam. Bir yandan kitap serisini yeniden okumaya başladım, diğer yandan yeni çıkan Bene Gesserit dizisi Dune:Prophecy dizisini izledim — hatta bazı bölümleri tekrar tekrar gözden geçiriyorum.

Yani demem o ki, konuşacak çok şey var. Bene Gesseritler tek bir yazıyla kapanacak bir konu değil.

Bu yazı serisi, Dune evreni(kitaplar, filmler ve diziler) hakkında ağır spoiler içerir.

Bu yazıda ele alacağım konular:

• Korku Duaları
• Voice
• Güç

Bene Gesserit Korku Duası

Öncelikle korku duygusunu bir anlayalım istiyorum.

Korku, genellikle tehditkar bir durum, tehlike veya belirsizlik karşısında duyulan yoğun bir duygudur. Biyolojik ve psikolojik bir tepki olarak, bireyi tehlikeden korumak amacıyla evrimsel bir işlevi vardır. Korku, vücudun stres yanıtını tetikleyerek, “savaş ya da kaç” tepkilerini harekete geçirir.

Vücudumuz genelde hayatta kalmak için kaç tepkisini verir. Ama işin içine farkındalık girdiğinde ve tehditkar durumlarla yüzleşmek gerektiğinde, savaşmayı seçiyoruz.

Ben bu mevzuyu şöyle yorumluyorum. Beden, bütünlüğünü korumak ve hayatta kalmak için o tehditkar durumdan veya duygudan kaçmayı seçiyor. Zihin ise fiziksel bir bedene sahip olmadığı için o korkunun üzerine yürümeyi, savaşmayı seçiyor. Sonuç olarak kaybedeceği bir uzvu yok.

Bedenin perspektifinden bakınca, kaç tepkimiz hayvani tarafımıza, savaşmak tepkimiz ise insani tarafımıza hitap ediyor. Ve burada insani tarafımızın verdiği tepkiye, yani savaşmaya odaklanacağız.

[embed]

Benim evrene girme sebebim, Bene Gesserit rahibesi Lady Jessica’nın korku duası okuduğu ve Paul’un gom jabbar ile insanlık testine sokulduğu sahneydi. Kendimi, korkularımı, insani ve hayvani yönlerimi anlamaya çalıştığım bir dönemde, bu sahneye denk gelmiştim.

Gom Jabbar, Dune evreninde Bene Gesseritler tarafından, insanlık ve hayvani içgüdüler arasındaki farkı test etmek için kullanılan korkunç bir sınavdır. Bu test, kişiyi bedensel acıya karşı nasıl tepki verdiğini görmek için sınar. Aynı zamanda insanın duygusal reaksiyonlarını kontrol edip etmediğini, hayvani içgüdülerini ne kadar denetleyebildiğini ölçer.

Bir önceki Bene Gesserit yazısında bahsetmiştik. Bu tarikat, toplumları bir elekten geçirir diye. İşte bahsettiğimiz o elek metaforu, gom jabbar testini de içerir. Paul içeride insanlık savaşı verirken, Lady Jessica oğlunu bu testte kaybetme korkusuyla baş edebilmek için Korku Duasını okumaya başlar.

I must not fear. (Korkmamamalıyım.) Fear is the mind-killer. (Korku, akıl öldürücüsüdür.) Fear is the little-death that brings total obliteration. (Korku, tüm yok oluşu getiren küçük ölümüdür.) I will face my fear. (Korkumla yüzleşeceğim.) I will permit it to pass over me and through me. (Ona, bana ve içimden geçmesine izin vereceğim.) And when it has gone past I will turn the inner eye to see its path. (Ve o geçtiğinde, içsel gözümü yönlendirip yolunu göreceğim.) Where the fear has gone there will be nothing. (Korkunun geçtiği yerde hiçbir şey olmayacak.) Only I will remain. (Sadece ben kalacağım.)

Dune kitap serisi

Korkunun içinden geçmek. İlerlemek..

Bende duayı okuyup , hayattaki korkularımı düşünüyorum. Korkuların içinden geçtiğimi ve bende herhangi yara açmadığını, içsel gözümün açıldığını ve görmeye başladığımı hissediyorum.

Hayatta bazı noktalarda artık korkmadığımı fark ettiğim bir noktadayım. Belki de bu korku ve endişe duygusundan olmaktan sıkıldığım bir dönemde de olabilirim.

Ancak artık hayatta ileriye gitmekten, kendimle yüzleşmekten, kendim olmaktan, değişmekten, hayatımı değiştirmekten korkmuyorum. Evet, tüm bunlardan önce korkuyordum.

Korkuyordum yani. Bu filmde izlediğim sahneden etkilenme sebebimde bu korkularla boğuştuğum bir dönemdi. Sonrasında bu sahne üzerine, bu Dune evreni üzerine çok düşündüm, düşünüyorum.

Korkumla yüzleşeceğim, evet bende yüzleşmeyi seçtim. İyi ki de seçtim. Kendimi değiştirdim, hayatımı değiştirdim, kariyerimi değiştirdim, hayatta ileriye adım attım ve neyden korktuğumu dahi bilmediğim o şeylerin bu sürecin sonucunda bana hiç bir şey yapmadığını gördüm.

Korkularıyla yüzleşmiş, korkularının içinden geçmesine izin vermiş, yolunun sonunda sadece Nursel olarak kalmış kişi olarak, şimdi bu mısraları yazıyorum…

Korkunun birçok çeşidi var. Zamanı ve yeri gelince hepsinin içinden geçmem, geçmemiz ve geçmeniz gerekecek…

Dune : Prophecy scene

Bene Gesserit Voice Gücü

Voice, bir kişinin ses tonunu, ritmini ve kelime vurgusunu kullanarak başkalarının bilinçaltına doğrudan etki eden bir güç. Voice’u kullanan kişi, iradesini karşı tarafa empoze ederek onların düşüncelerini ve eylemlerini yönlendirir. Dune evreninde, Bene Gesserit rahibeleri tarafından geliştirilmiş özel bir konuşma tekniğidir.

Bu kadınlar, koca evreni yönetmeyi kafaya takmış resmen. Tüm sınırları aşmak için ellerindeki her aracı kullanıyorlar. Tabiri caizse, tüm tuşlara basıyorlar yani.

Ses komutuyla birinin bedeni ve zihni üzerinde üstünlük kurmaları hem ürkütücü hem de sinir bozucu. Özgür iradeyi alt üst eden bir durum. Böyle bir yetenekle gerçek hayatta karşılaşmak istemezdim açıkçası. Ancak gerçek dünyada bunun farklı bir versiyonu olduğunu düşündüğüm bir şey var: manipülasyon yeteneği.

Voice ve Manipülasyon Karşılaştırması

İkisi de karşısındaki kişinin eylemleri üzerinde hakimiyet kuruyor. Ama aralarında önemli bir fark var: Voice kullanılan kişi bunun farkında ve bilincinde, manipülasyonda ise durum tam tersi. Manipüle edilen kişi, kontrol edildiğini anlamıyor bile.

İkisi de tehlikeli ama manipülasyon çok daha sinsi, çok daha insanı delirten bir tarafı var. Hayatınızda böyle insanlarla karşılaşıp, sonradan manipüle edildiğinizi fark ettiğinizde… hiç hoş şeyler olmuyor. Beni burada öfkelendiren şey, birinin benim olana (irademe) el uzatması.

Dune evreninde yaşıyor olsaydık, Voice’a karşı nasıl direnirdik? Ya da gerçek dünyada manipülatif insanlara karşı nasıl ayakta kalabiliriz?

İradenize, aklınıza, bedeninize sahip çıkmasını bilin. Öğrenin. Fark edin. Sahip çıkın. Çünkü siz sahip çıkmazsanız, birileri mutlaka sahip çıkar. Ve bu, hep böyle olmuştur.

Okuyun, öğrenin, kendi varlığınızı kabul edin. Beni uzun zamandır takip edenler, eğer buradaysanız, size şunu söyleyeceğim:

Kalistenik sporuna kafayı takmam, çok okuyup çok düşünmem, yazmam, disiplinli bir insan olmam, bilim kurgu filmlerde, dizilerde kendimi kaybetmenin alt sebebi; benim olanıma (irademi güçlendirip hayatıma, bedenime, varlığıma) sahip çıkabilmek için… Onu kimseye yem etmek gibi bir niyetim hiiiç yok. Manipülasyonu seven, sizin olana sülük gibi yapışanların kurduğu sistemlerin içinde öğütülüyoruz.. Son kez söylüyorum; Sizin olana sahip çıkmanızsanız, gelir birileri sahip çıkar…

Bene Gesserit gibi oluşumların, gölgelerin arasından tüm sistemi yönetenlerin sadece Dune evrenine özgü olduğunu sanmayın.

[embed]

Güç

Kurgu ve gerçeklik dünyasında sahip olmak istediğimiz, arzuladığımız şeyin kendisi Güç. Çok tehlikeli bir şey. Bene Gesseritler hakkında yazarken onlara öfkelenmiştim, sonra Paul’ün onlara karşı başkaldırısını çok sevmiştim. Ancak hikayenin geri kalanında, Paul ve soyunun yaşadıklarını gözlemleyince — evrene uzaktan bakınca fark ettim ki:

Güç önce Bene Gesseritler’in elinde, sonra Paul ve soyuna geçiyor. Dune evrenindeki tüm topluluklar — Atreidesler, İmparatorluk, Bene Gesseritler, 2. Leto — bu gücün peşinde helak oluyor.

Burada bir kötü karakter ya da oluşum arıyordum. Bu evrende, sinema dilinde kötü adamlar genellikle Harkonenler ya da Bene Gesseritler olarak tanımlanır. Ancak fark ettim ki, burada kötü olan şey Güç’ün ta kendisi.

Güçlü olmak, gücü elde etmek kim istemez? Hangi varlık istemez ki? Ben bile şu hayatta güçlü bir insan olmak için elimden geleni yapıyorum. Şu an bunun farkına varmış olmam, hala gücün peşinden koşmayacağım anlamına gelmiyor.

Şunu anlatmaya çalışıyorum: Gücü elde ettiğimizi sanıyoruz, ancak aslında o bizi ele geçiriyor ve içten içe tüketiyor. Güç, kendisine uygun bir konakçı buluyor, onu tüketiyor ve sonra başka bir konakçı arayışına geçiyor. Konakçısını çiğneyip, kenara atıp geçiyor.

Paul gücü elde ediyor, ama sonra ne oluyor? Çöllerde helak oluyor, kör ve bitkin bir adam olarak hikayesi son buluyor. Paul’den sonra güç oğlu 2. Leto’ya geçiyor. Asırlar boyunca Güç, 2. Leto’nun elinde oluyor. Peki, ona ne oluyor? Tabiri caizse, bin parçaya bölünüp yok oluyor. Ama Güce hiçbir şey olmuyor. Olan, onu belli bir süre elinde tutana oluyor.

O yüzden bu hikayede kötü adam, Gücün tam kendisi…

Değil mi?

Bu Dune evreni daha çok su kaldırır arkadaşlar. Ben kadar bu evrene kafa yoranlarınız var ise, bana ulaşın lütfen. Bu evrenden çıkarılacak çok ders ve anlam var. Üzerine çok konuşmak ve düşünmek isterim.

Hiçbir zaman hayatta karşıma çıkan şeylere bunlar kurgu, gerçek değil gözüyle bakmam. Hayat, bana ne anlatmaya çalışıyorsun diye bakarım.

Gerçek dediğimiz şey ne??? O da ayrı bir konu. Kafayı sıyırmamak için gerçeklik dünyamız, hayal dünyamız, kurgular dünyası diye bir şeyleri sınırlamayı, sınır koymayı, tanımlara sokmayı seviyoruz işte. Hepsi kafayı yemek istemeyişimizden…

Hayat hikayelerle, anlam vermeyi çok seviyor. Ve biz insanlar hikayeleri dinlemeyi, hikayeler yazmayı, hikayeler okumayı çok seviyoruz…

Konu konuyu, anlam anlamı açar. Şimdilik bu kadar yeter. Bu yazıyı burada keselim.

Bir sonraki yazı, ben hayatta bir şeyleri deneyimledikçe gelecek…

[embed]

Kaynaklar

• ChatGPT
• Dune kitap ve film serisi

[embed]**Dune Evreni**