İncirdeki Bal Kokusu

Fırsat, merak, tutku.

10. sınıf MEB felsefe kitabında şu metin yer alıyor: “Demokritos sofrasına gelen incirleri yerken bir bal kokusu almış ve hemen bir araştırmadır başlamış kafasında, o güne dek incirlerinden almadığı bu koku nerden gelebilir diye. Merakını gidermek için kalkmış sofradan, incirlerin toplandığı yeri görmeye gitmek istemiş. Sofradan niçin kalktığını duyan hizmetçi kadın gülmüş: Boşuna zaman kaybetmeyin, demiş; incirleri bal çanağına koymuştum toplarken. Demokritos’un canı sıkılmış bu araştırma fırsatını kaçırdığı, bir merak konusu elinden alındığı için. ”Hadi be sen de.“ demiş hizmetçi kadına, ”keyfimi kaçırdın; ama ben yine de bal kokusu incirde kendiliğinden varmış gibi nedenini araştıracağım.“ Böyle demiş ve yanlış, kendi varsaydığı bir etkiye doğru nedenler bulmaktan geri kalmamış. Ünlü ve büyük bir filozofun bu hikâyesi, sonunda bir kazanç umudu olmaksızın bizi seve seve bir şeylerin ardına düşüren araştırma tutkumuzu apaçık anlatıyor. Montaigne, Denemeler”

Bu metin başka nelere ilham verir?

Merakı merak ettirir. Bunun topluma yansımalarını. Nasıl teşvik edildiğini veya bastırıldığını.

Nedenselliği.

Bilgiyi ve iktidarla (güçle) ilişkisini. İlişkileri nasıl etkilediğini.

Tüm bunlarda insan özünün yerini.

Benim sorum ise şu:

Keyfimizi ne kaçırmalıdır?