Kira ve Konut Fiyatlarına Özgürlükçü Bir Çözüm

Kira ve konut fiyatlarına özgürlükçü bir çözüm Ucuza Ev Alma, Ucuza Kirada Oturma, Ucuza Yazlık Yapmak

Tahmin ediyorum ki, herkesin kulağına hoş gelen bir şeydir. Ancak, bunu hayata geçirebilmek için devletin ne yapması gerektiğini tartışalım.

Sovyetler gibi Mahremiyetsiz, Göz Zevkinden Uzak ve Cezaevinden Farksız Sosyal Konut Piyangoları Yapması mı?

Hayır, bu işe yaramadı ve yaramayacak.

Merkez Bankasına Para Bas Emri Vererek Ucuza Krediler Dağıtması mı Lazım?

Hayır, Türkiye tarihinde birçok kez yapıldı. Sonuç olarak, ülke geneli yüksek enflasyon ve balonlaşan konut fiyatları oluştu.

Türkiye’de Kendini Adalet ve Zenginliğin Tek Çaresi Olarak Gören Bazı Solcu Partilerin Dediği Gibi Bir Taneden Fazla Eve Sahip Olanların Evine Devletin Zorla Çökmesi mi Lazım?

Hayır, bu devlet eliyle hem apaçık hırsızlık hem de insan hakları ihlalidir.

Peki Çare Ne?

Çare; piyasanın arz ve talebini belirlemekten aciz olan devletin elinden imar yasasını almaktır. Şöyle düşünelim: Marmara bölgesinde yeni yapılacak daire talebi yıllık 50.000 daire olsun. Ancak siyasetçilerin yıllık belirlediği imarlı arsa kapasitesi sadece 20.000 daire yapmaya yetecek kadar. Bu 20.000 dairelik imarın, yandaşa verilip verilmeyeceği bile ayrı bir şaibe konusu olup bu konu es geçilmiştir. Burada görülüyor ki, talep duyulan yeni inşa edilecek daire sayısı ile imarlı arsalardaki kapasite bir değil. Yani arz talebe yetmiyor. Sonuç olarak hem arsalara hem de yeni yapılan dairelere olan ilgi olması gerekenden çok daha fazla olup daire fiyatları astronomik değerlere ulaşıyor. İmar yasası kalkarsa, konut arzı artar ve bu artış sonucunda hem daire fiyatları hem de kira fiyatları daha ulaşılabilir seviyelere gelir.

Tarım Arazileri Betona Kurban Olmaz mı?

Bunun cevabı tabii ki hayır. Kendinizi bir inşaat müteahhitlik şirketinin sahibi olarak düşünün. İmar yasasının kalkması sonucu ucuzlaşan arsa fiyatlarından faydalanarak kârlı işler yapmak istiyorsunuz. Önünüzde iki seçenek var: Birincisi köyler ve kasabalar. Bu bölgelerde işçi bulma sıkıntısı, pahalı malzeme tedarik masrafları ve az olan konut talebi gibi birçok sorunla karşılaşıp, şehre kıyasla daha düşük kâr marjı koysanız bile satmanızın garanti olmadığı bir yerde konut yapmak mı? Yoksa işçi bulmanın daha kolay olduğu, malzeme tedariğinin daha uygun olduğu ve talebin oldukça fazla olduğu şehirde konut yapmak mı? Herkes ikinci seçeneği seçecektir. Ayrıca, bugün imar yasalarının çok katı kuralları olan ülkemizde, tarım arazilerinin yakınlarında imara açılan köy arazileri yüzünden “yakınına imar geldi, yakında benim arazime de imar gelir” mantığından dolayı köylü ekip biçecek araziye uygun fiyata ulaşamıyor. Uygun fiyata tarım arazisi bulunamıyor ve bu da tarımsal üretim kapasitesinin düşmesine yol açıyor. Sonuç olarak çiftçi daha az para kazanırken, şehirli ise daha pahalıya meyve ve sebze alıyor.

İmar Kalkarsa Düzensiz Yapılaşma Olmaz mı?

Bunun cevabı yine hayır. Günümüzde konut yapmanın maliyeti kadar, hatta bazen daha fazlası kadar, imarlı arazi fiyatı vardır. Şirketler, arazi alırken bütçeleri doğrultusunda hareket eder. Türkiye’deki şirketler, pahalı arazi maliyetlerinden dolayı, ABD, Avustralya ve İsviçre gibi ülkelerdeki gibi büyük villa siteleri yapamıyor. Günümüzde düzenli yapılaşması olan ülkelerden biri olan ABD, neredeyse yok denilebilecek kadar hafif bir imar yasasına sahiptir. Yani kısaca, ucuzlaşan arsa fiyatları sayesinde, şirketler tekil konut yapmak yerine muasır medeniyetlerdeki gibi düzenli villa siteleri yapacaktır. Örnek: Texas, hem imar serbestliğinde, hem de kira gelir oranı ile yaşam maliyetlerinin düşük olduğu eyaletler arasında üst sıralarda yer almaktadır. Düzenli şehirleşmesi ile Amerika’da başta gelen eyaletlerden biridir.

Azad Emre İpek