Pei-Ho-Li

Bir zamanlar Pei-ho-li adında cesur ve kudretli bir Türk beyi yaşardı. Kanglı boylarından birine mensuptu. O dönemde bozkırların hâkimi konumundaki Moğollar, yani Juan-juanlar, Tabgaçlar karşısında ağır bir yenilgiye uğramış ve güçten düşerek Gobi Çölü’nün kuzeyine çekilmek zorunda kalmışlardı.

Bu durumu büyük bir fırsat olarak gören Pei-ho-li, ordusunu topladı ve gizlice Moğol topraklarına girdi. Savaşçıları, zayıf düşmüş düşman karşısında kolay bir zafer kazandılar. Zaferin getirdiği rehavete kapılan Pei-ho-li ve askerleri, çadırları ve evleri yağmaladıktan sonra Juan-juanların kadınlarını ve kızlarını yanlarına alarak uykuya daldılar.

Bu gafleti uzaktan izleyen Moğol hükümdarı She-lun, kaçmış ve dağılmış halkını toparladı. Elinde yalnızca bin kişilik bir kuvvet olmasına rağmen, bu sayının yeterli olacağına inanarak şafak vakti ani bir baskın düzenledi. Pei-ho-li’nin ordusu büyük bir hezimete uğradı; Kanglılar darmadağın oldu ve askerlerinin ancak onda biri ya da üçte biri kurtulabildi.

Bu bozgunun ardından Pei-ho-li, Tabgaçların hizmetine girdi. Kendisine Meng-tu dükü unvanı verildi. Ünü kısa sürede tüm Çin’e yayıldı. Zamanla onun eşsiz savaşçılığı dilden dile anlatılır hale geldi. Savaş atına bindiğinde, onu diğerlerinden ayıran bir ihtişamla parladığı söylenir. Hatta Çinli anneler çocuklarını susturmak için “Pei-ho-li geliyor!” diye korkutuyor, bekâr kızlar ise “İyi bir koca arıyorsan, Pei-ho-li gibi olsun,” diyerek onu övüyormuş.

Rivayet odur ki, Pei-ho-li kehanet ve fal ilminde de ustalığa sahipmiş. Ellilik fal çubuğu kullanarak saadetin mi yoksa felaketin mi geleceğini önceden bildiği anlatılır. Ölümünün ardından Tabgaç imparatoru büyük bir hüzne boğulup, cenazesinin Çin geleneklerine uygun biçimde defnedilmesini emretmiş ve ona “Sadık ve Kuvvetli” anlamına gelen Ch’ung-chuang unvanını vermiştir.

Kaynak: Ahmet Taşağıl, Kök Tengri’nin Çocukları, İstanbul Bilge Kültür Sanat, 2015, s. 108–109