Tek Komutla Onlarca Paralel Ajan: Claude Dynamic Workflows

Yapay zeka destekli yazılım geliştirme artık bambaşka bir boyuta taşındı.Harnes’i derinlemesine incelemeye çalışırken bir bakıyorsunuz bambaşka bir özellik çıkmış evet ara vermeliyim. bu özelliğe odaklanmam lazım diye hissediyorum. Şimdilik Harnes’e kısa bir mola

Bir sabah uyandınız, yazmak istediğiniz uygulamanın tüm gereksinimlerini bir belgeye döktünüz ve Claude’a şunu söylediniz: “Al bunu, yap.” Saatler sonra döndüğünüzde onlarca paralel ajan yazmış, test etmiş, kendi kendini düzeltmiş ve size çalışan bir uygulama sunmuş. Siz tek bir satır kod yazmadınız.

Bu hayal mi? Hayır. Claude’un Dynamic Workflows özelliği tam olarak bunu yapıyor.

Dynamic Workflows’un ne olduğunu, nasıl çalıştığını ve sıfırdan nasıl kurabileceğinizi adım adım anlatacağım. Hiç kod bilmeseniz de anlayabileceğiniz şekilde yazmaya özen gösterdim.

Geleneksel yapay zeka kullanımında şu döngü yaşanır: Bir şey istersiniz, Claude yapar, siz kontrol edersiniz, hata varsa tekrar istersiniz. Bu döngü hem yavaş hem de sizi sürece dahil etmek zorunda bırakır.

Dynamic Workflows bu döngüyü tersine çevirir.

Siz görevi tarif edersiniz. Claude, görevi kendi başına bir orkestrasyon betiğine dönüştürür. Bu betik arka planda çalışır. Görevi parçalara böler. Her parça için ayrı bir ajan (sub-agent) açar. Bu ajanlar paralel çalışır. Bitince başka ajanlar devreye girerek yapılanları denetler. Sorun varsa düzeltme ajanları devreye girer. Nihai, doğrulanmış sonuç size döner.

Bütün bunlar olurken siz kahvenizi içebilirsiniz.

Dynamic Workflows = Tek Claude yerine sizin için ekip kuran ve yöneten bir Claude.

Neden Bu Kadar Önemli?

Bazı problemler tek bir oturuma sığmaz. Diyelim ki bir e-ticaret uygulaması yazmak istiyorsunuz. Kullanıcı yönetimi, ürün kataloğu, sepet, ödeme, bildirimler, admin paneli… Bunları sırayla Claude’a yazdırmak haftalarca sürebilir ve her adımda siz orada olmak zorunda kalırsınız.

Dynamic Workflows ile şunlar mümkün olur:

• Sıfırdan çok modüllü uygulama: Her modülü ayrı bir ajan yazar, paralelde.
• Büyük çaplı refactoring: Binlerce dosyada değişiklik tek seferde.
• Kod tabanı taraması: Her endpoint, her fonksiyon için güvenlik açığı tespiti.
• Derin araştırma: Çok sayıda kaynaktan doğrulanmış rapor.
• Kapsamlı test: Her dosya, her işlev için ayrı test ajanı.

Tek oturuma sığmayan, uzun sürecek işler tek komutla paralel yapılabiliyor.

Workflow Nasıl Çalışır?

Dynamic Workflows’un içinde üç temel aşama var:

1. Build (Kurulum) Aşaması

Her modül için ayrı bir ajan açılır. Bu ajanlar birbirinden habersiz, paralel olarak çalışır. Her biri kendi bölümünü baştan sona yazar. “Kimin ne yaptığı” script’in değişkenlerinde takip edilir.

2. Review (Kontrol) Aşaması

Bir modül tamamlandığında, o modül için ayrı bir adversarial ajan devreye girer. Bu ajanın görevi adeta bir düşman gibi davranmak: “Bu kodda ne yanlış olabilir? Nasıl çökertebilirim? Güvenlik açığı var mı?” diye sorgular. Sadece tamamlanan değil, eleştirel gözle incelenen bir sonuç çıkar.

3. Fix (Düzeltme) Aşaması

Review’dan geçemeyen modül geri döner. Bir düzeltme ajanı hatayı giderir ve modül tekrar review’a girer. Bu döngü sonuç tatmin edici olana kadar devam eder.

Siz bu üç aşamada hiçbir şey yapmıyorsunuz. Ajanlar yazıyor, denetliyor, düzeltiyor. Size yalnızca onaylanmış sonuç geliyor.

Neye Dikkat Etmeli?

Bu noktada çok kritik bir kavramsal ayrım var. Dynamic Workflows’u katmanlara göre değil, modüllere göre bölmek gerekir.

Yanlış bölme (katman bazlı):

• Ajan 1: Frontend
• Ajan 2: Backend
• Ajan 3: Veritabanı

Bu durumda ajanlar birbirine bağımlıdır. Frontend, backend’i bekler. Backend, veritabanını bekler. Paralel çalışamazlar. Bu tür bağımlı yapılar için Agent Teams daha uygundur.

Doğru bölme (modül bazlı):

• Ajan 1: Kullanıcı yönetimi modülü (frontend + backend + DB)
• Ajan 2: Bildirimler modülü (frontend + backend + DB)
• Ajan 3: Raporlama modülü (frontend + backend + DB)

Her ajan kendi git work tree’sinde çalışır. Dosyalar çakışmaz. Gerçekten paralel çalışır. İşte Dynamic Workflows’u güçlü kılan şey bu: Gerçek paralellik.

Adım Adım Kuralım

Şimdi gelin, hiç bilmeyen biri olarak başlayalım ve Dynamic Workflows’u çalışır hale getirelim.

Gereksinimler

1. Claude.ai hesabı — Max veya Team planı (şu an için Pro’da yok)
2. Claude Code — Kurulu ve güncel olması gerekiyor (sürüm 2.1.158 ve üzeri)
3. Yazmak istediğiniz uygulamanın gereksinimleri (PRD — Product Requirement Document)

Adım 1: Claude Code’u Güncelleyin

Claude Code kurulu değilse önce kurun. Kuruluysa terminalden şunu çalıştırın:

claude update

Sürümünüzü kontrol etmek için:

claude --version

Çıkan sürüm 2.1.158 veya üzeriyse hazırsınız.

Adım 2: Proje Klasörünüzü Oluşturun

Uygulamanızı geliştireceğiniz bir klasör açın. Örneğin:

mkdir benim-projem
cd benim-projem

Adım 3: Subagent Model Ayarını Yapın (Token Tasarrufu İçin KRİTİK)

Bu adım çoğu rehberde atlanıyor ama son derece önemli. Dynamic Workflows onlarca ajan açar. Eğer bu ajanların her biri varsayılan olarak Claude Opus 4.8 kullanırsa token limitiniz çok hızlı tükenir.

Çözüm: Alt ajanların daha hafif bir model kullanmasını söyleyin.

Proje klasörünüzün içinde .claude adında bir klasör oluşturun, içine setting.json dosyası ekleyin:

mkdir .claude

.claude/settings.json dosyasının içeriği:

{
  "model": "claude-sonnet-4-6",
  "subagentModel": "claude-sonnet-4-6"
}

Neden bu önemli?

Ana Claude (Opus 4.8) PRD’nizi okur, planlar, orkestrasyon yapar. Bu iş zeka ister. Ama modülleri yazan alt ajanlar için Sonnet 4.6 fazlasıyla yeterlidir. Bu ayrımı yapmazsanız 10 ajan × Opus 4.8 = token limitiniz dakikalar içinde biter.

Adım 4: PRD (Gereksinim Belgesi) Hazırlayın

PRD, “Product Requirement Document” yani Ürün Gereksinimleri Belgesi demektir. Teknik olmak zorunda değil. Şunları içermesi yeterli:

• Uygulama ne yapacak?
• Kimler kullanacak?
• Hangi sayfalar/ekranlar olacak?
• Hangi özellikler olacak?
• Teknoloji tercihiniz var mı? (Varsa belirtin, yoksa Claude karar versin)

Proje klasörünüzün kökünde PRD.md adıyla kaydedin.

Örnek PRD şablonu:

# Uygulama Adı: [Uygulamanızın Adı]
## Genel Bakış
Bu uygulama [ne yapar] ve [kimler için] tasarlanmıştır.
## Özellikler
### Kullanıcı Yönetimi
- Kayıt ol, giriş yap, şifre sıfırla
- Profil düzenleme
### Ana Modül
- [Uygulamanızın ana özelliği]
- ...
### Bildirimler
- E-posta bildirimleri
- ...
## Teknik Gereksinimler
- Frontend: React veya Vue
- Backend: Node.js veya Python
- Veritabanı: PostgreSQL veya SQLite
- Kimlik doğrulama: JWT
## Tasarım Notları
- Modern, sade arayüz
- Mobil uyumlu
- Karanlık/aydınlık mod desteği

Ne kadar detaylı yazarsanız sonuç o kadar hedefe uygun çıkar.

Adım 5: Claude Code’u Başlatın

Terminal üzerinden Claude Code’u projenizde açın:

claude

Adım 6: Effort (Çaba) Seviyesini Ayarlayın

Claude Code’da / yazdıktan sonra effort seçeneğini göreceksiniz. Buradan seviye seçebilirsiniz:

Low => Hızlı, basit sorular

High => Orta büyüklükte görevler

X-High => Büyük görevler (proje iskeleti gibi)

Ultra Code => Dynamic Workflows için zorunlu

Dynamic Workflows için Ultra Code seçmelisiniz.

/effort → sağ ok tuşuyla Ultra Code'a gelin → Enter.

Dinamik workflowları tetiklemek için Ultra Code modu şarttır. Bu mod açıkken arka planda otomatik orkestrasyon aktif olur.

Adım 7: Önce İskeleti Kurun

Dynamic Workflows’u doğrudan tüm uygulamaya uygulamadan önce projenin temelini atmak daha güvenlidir. Bunu Ultra Code yerine X-High effort ile yapın (daha hızlı olur).

Claude’a şöyle yazın:

Proje kökündeki PRD.md dosyasını oku. Yapacağın uygulama bu.
Şimdi sadece proje iskeletini kur.
Yalnızca ortak temel yapıyı oluştur: klasör yapısı, konfigürasyon dosyaları, 
ortak yardımcı fonksiyonlar, hata yönetimi, routing yapısı.
Modül sayfalarını henüz YAZMA. Sadece iskeleti hazırla.

Bu adım tamamlandığında klasör yapınız, temel ayarlarınız ve ortak altyapı hazır olacak.

Adım 8: Ultra Code Moduna Geçin

İskelet hazır. Şimdi gerçek iş başlıyor. /effort→ Ultra Code seçin.

Ultra Code seçildiğinde arayüzde özel bir efekt görürsünüz. Bu modda Dynamic Workflow orkestrasyon sistemi aktif hale gelir.

Adım 9: Dynamic Workflow’u Tetikleyin

Şimdi Claude’a şunu yazın (dikkat: workflow kelimesi tetikleyici):

PRD.md'deki uygulamanın tüm özelliklerini bir WORKFLOW kullanarak yaz.
Her bağımsız modül için ayrı ajan aç, paralelde geliştir.
Her modülü yazdıktan sonra adversarial review yap.
Geçemeyen modülleri fix et.

workflow veya workflows kelimesini kullandığınızda Claude bu modu tanır ve arka planda orkestrasyon betiğini oluşturmaya başlar.

Adım 10: Workflow Ekranını Takip Edin

Workflow başladığında terminal ekranı üç bölüme ayrılır:

Sol üst — Build (Kurulum): Kaç ajanın aktif olduğunu ve hangilerinin devam ettiğini görürsünüz. Her satır bir modülü temsil eder.

Orta — Review (Kontrol): Build tamamlanan modüllerin adversarial review ajanları burada görünür.

Sağ — Fix (Düzeltme): Review’dan geçemeyen modüller düzeltme ajanına düşer. İyileştirme tamamlanınca tekrar review’a gider.

Gezinme kısayolları:

• sağ ok => Detaya git

• <- sol ok => Geri git
• J => Aşağı kaydır
• K => Yukarı kaydır
• Enter => Seçili ajana gir
• P => Durdur/Pause
• R => Yeniden başlat

Her ajana girdiğinizde sağ tarafta o ajanın çıktısını, kaç token kullandığını ve kaç tool çağrısı yaptığını görebilirsiniz.

Adım 11: Tamamlanmasını Bekleyin

Artık yapmanız gereken tek şey beklemek. Ajanlar:

1. Her modülü kendi git work tree’sinde bağımsız olarak yazar.
2. Tamamlanan modül adversarial review’a girer.
3. Review geçerse merge edilir, geçmezse fix ajanına düşer.
4. Fix tamamlanır, tekrar review’a girer.
5. Tüm modüller onaylandığında iş biter.

Adım 12: Uygulamayı Çalıştırın

Workflow tamamlandığında Claude size kurulum talimatlarını verecektir. Genellikle:

npm install
npm run dev

veya kullandığınız teknolojiye göre eşdeğeri.

Tarayıcıda localhost:3000 (veya belirtilen port) adresini açın ve uygulamanızı görün. Peki hangi durumlarda kullanmalıyız:

• Çok sayıda bağımsız modül varsa
• Kod denetimi ve tarama yapacaksanız
• Büyük çaplı refactoring veya migration gerekiyorsa
• Çok kaynaklı derin araştırma yapacaksanız

Peki hangi durumlarda kullanmayacağız:

• Tek, sıralı bir iş için (sadece kaynak tüketir)
• Aynı dosyada birden fazla ajan yazacaksa (çakışma olur)
• 5 dakikalık küçük görevler için
• Birbirine bağımlı katman geliştirme için (bunun için Agent Teams kullanın)

Token Tasarrufu

• .claude/settings.json ile subagent modelini mutlaka Sonnet 4.6 yapın
• İskelet kurma aşamasında Ultra Code kullanmayın, X-High yeterli
• Workflow sırasında gereksiz manuel müdahale etmeyin

Anthropic, kendi geliştirme araçlarından birini Dynamic Workflows kullanarak baştan yazdı. Sonuç:

• 750.000 satır kod
• %99,8 test geçiş oranı
• İlk commit’ten merge’e kadar: 11 gün

Yüzlerce ajan paralelde çalıştı. İnsan müdahalesi minimum düzeyde kaldı. Bu rakamlar, Dynamic Workflows’un sadece bir özellik değil, yazılım geliştirme paradigmasında gerçek bir kırılım olduğunu gösteriyor.

Maliyet Konusunda Dürüst Bir Not

Dynamic Workflows çok sayıda ajan açar. Her ajan token tüketir. Bu özellik, Max veya Team planı gerektiriyor (şu an Pro’da yok). Subagent modelini Sonnet 4.6 olarak ayarlamazsanız token limitiniz çok hızlı tükenebilir.

Küçük ve kısa projeler için bu özelliği kullanmak gereksiz maliyet yaratır. Ama gerçekten büyük, karmaşık ve uzun sürecek bir proje varsa Dynamic Workflows tam bu iş için yapılmış.

Sonuç:

Dynamic Workflows, yapay zekanın “araç” olmaktan çıkıp “takım” olmaya başladığının göstergesi. Sizi kodun her satırından sorumlu tutan eski model yerini şuna bırakıyor: Neyi istediğinizi söyleyin. Nasıl yapılacağını sistem çözsün.

Bu hâlâ mükemmel değil. Küçük düzeltmeler gerekebilir. Ama sıfırdan, tek bir komutla, saatler içinde çalışan, test edilmiş, review’dan geçmiş bir uygulama elde etmek artık hayal değil.

“İyi tanımlanmış bir PRD ile Dynamic Workflows, özellikle büyük ve bağımsız modüllerden oluşan projelerde ciddi zaman kazandırabiliyor. Yine de sonuçları gözden geçirmek ve kritik kararları doğrulamak hâlâ geliştiricinin sorumluluğunda.”