Proje Yönetimi #5: Proje Bileşenleri

Serimizin 5. bölümünde, PMBOK temelli bir proje yönetimi anlayışına sahip olmak açısından bilmeniz gereken proje yönetimi bileşenlerin değineceğiz.

Özellikle PMBOK6'nın en önemli yapı taşları olan bu bileşenler, proje yönetimine sistematik bir bakış açısıyla bakmanıza yardımcı olacak. Unutmayın ki bu bileşenler, PMBOK6'nın süreç bazlı yaklaşımı için olmazsa olmaz bilgilerdir ve PMBOK6 tüm proje yönetimini bu bileşenler üzerinden kurgulamaktadır. Bu durumda diyebiliriz ki, proje yönetimi bileşenlerinin doğru yönetilmesi projenin tamamını da başarıya götürecektir.

Bu bileşenler, daha önce de bahsetmiş olduğumuz gibi, süreç temelli yaklaşımdan prensip temelli yaklaşıma geçiş yapan PMBOK7'nin temelini oluşturmamaktadır. Hatırlayacağımız üzere PMBOK7'de proje yönetimi prensipleri ve performans alanları yer almaktaydı. PMBOK6, proje yönetimindeki bileşenlere ilişkin girdiler, araçlar/teknikler, çıktılar (Inputs, Tools/Techniques, Outputs — ITTO) tanımlayarak bunlar arasındaki ilişki üzerinden bir yönetim pratiği gerçekleştirirken; PMBOK7 ise prensiplerin beslediği performans alanları üzerinden bu yönetimi gerçekleştirir.

Özetle, bu yazıda bahsedeceğimiz bileşenler PMBOK6'nın sahip olduğu süreç temelli yaklaşımın unsurlarıdır. Süreç temelli yaklaşım proje yönetimi pratiğinin ve sertifikasyon sınavlarının hala çok önemli bir parçasını teşkil ettiği için, PMBOK6 ve PMBOK7'nin hep bir arada değerlendirilmesi gerektiğini de hatırlatmış olalım.

Proje Bileşenleri

Proje yönetimi için kullandığımızı 6 temel proje bileşeni vardır. Bunlar aşağıdaki gibidir:

• Proje Yaşam Döngüsü (Project Life Cycle)
• Proje Fazı (Project Phase)
• Faz Geçidi (Phase Gate)
• Proje Yönetim Süreçleri (Project Management Processes)
• Proje Yönetimi Süreç Grupları (Project Management Process Groups)
• Proje Yönetimi Bilgi Alanı (Project Management Knowledge Areas)

Figür 1: Proje Bileşenleri Arasındaki İlişki

PMBOK6'dan aldığımız bu figürde görebileceğimiz üzere, detaylarına daha sonra değineceğimiz ve toplamda 10 adet bulunan bilgi alanları, toplamda 5 adet bulunan süreç gruplarını oluşturmaktadır. Bu süreç grupları ise projenin yaşam döngüsü boyunca gerekli yerlerde görevlerini yapmaktadırlar.

Bir projenin yaşam döngüsü boyunca sahip olduğu başlatma, organizasyon ve planlama, işin gerçekleştirilmesi ve projenin sonlandırılması fazları; direkt olarak sırayla başlatma süreçleri, planlama süreçleri, yürütme süreçleri, kapatma süreçleri ile ilişkilendirilmektedir. İzleme ve kontrol süreçleri ise projenin tamamında gerçekleştirilen, yani tüm fazlar ile etkileşimde bulunan bir süreç grubudur. Seri boyunca bu bilgi alanları, süreç grupları ve fazlar üzerinde sıkça duracağız ki bunların bilinmemesi gibi bir durum zaten söz konusu dahi değildir.

Projenin fazları arasında yer alan, faz geçidi dediğimiz, fazlar arasında kontrol noktası görevi gören spesifik noktalar bulunmaktadır. Faz geçitleri, adı üstünde diğer faza geçiş için gerekli kontrollerin yapıldığı ve tamam ya da devam kararının alındığın noktalar olarak görev görürler. Bu konuya da daha detaylı şekilde değineceğiz.

Sonraki yazılarda bu bileşenleri detaylı bir şekilde inceleyeceğiz.