Tükenmişlik Nasıl Hissettirdi?

Modern tükenmişlik bataklığının anatomisi: Kusursuz manipülatörler zihnimizi nasıl ele geçirir ve matrix'ten nasıl uyanırız?

Hepimiz hayat deneyimlerimizle bir başkasına ya ilham oluyor ya da güç veriyoruz, bu yükselişler ve alçalışlar yalnızca bize ait olmamalı. Arabalar bozulur, binalar deforme olur, akan sular kurur, çamurlar bataklık olur, yanlış yerde bulunan insanlarsa bu bataklıklarda kaybolur. Bu yazımı tükenmişlik bataklığını görmüş, oraya düşmeyi deneyimlemiş ya da bu bataklıktan kurtulmak için yardım eli arayanlara ithaf ediyorum.

Tükenmişlik bana göre kesinlikle bir insanın kendi doğasına, kendisine uygun olmayan ortamlarda, insanlarda, bakış açılarıyla veya beklentilerle aynı ortamda bulunması sonrası oluşur. Tükenmişlik bir bataklıktır. Öfkeden bile güçlü bir histir. Öfkenin yaptırabileceği tüm kötü senaryoların ötesinde, tükenmişliğin bir insana yaptıramayacağı onca hayati şey vardır. Olduğumuz yerde dururuz, hareket edemeyiz, felçli kalırız.

Görsel Kaynak: Magnific

Bizi Kim Tüketti?

Sizi tüketen şey ya da kişi tam olarak kimdi?

Bir kişi mi, bir grup mu, yoksa koca bir kitle mi? Önünüze yığılan tek bir iş mi, yoksa üst üste binen binbir sorumluluk mu? Sonu gelmez beklentiler, haksız yaklaşımlar, sınır ihlalleri vesaire vesaire. Aslında bunların hepsi tükenmişlik sendromunun olay yerindeki katil zanlılarıdır.

Ama merceği biraz daha genişletelim. Sizi tüketen o sesler, o manipülatif karakterler size ancak sistem izin verdiği için ulaşır. Adaletsizlik ve hoyratlık aslında en tepeden, sistemin kendisinden başlar. Bir insan olduğunuzun farkındadırlar ama bu asla onların işine gelmez.

Sizi tüketen bir insansa emin olun ki bu insanın buram buram psikolojik sorunları vardır, bunu her gün size yansıtır, sizi hırpalar. Ama siz bu saçmalıklara karşı tek bir gözyaşı dökseniz duygusallıkla suçlanırsınız. Bakın, tekrardan belirtmek isterim: SUÇLANIRSINIZ.

Tüketenler her zaman kusursuz birer manipülatördür. Ortada öyle bir algı oyunu döner ki o bulanık ve kabarık sularda neyin doğru, neyin yanlış olduğunu göremez hale gelirsiniz. Sürekli kendinizi sorgular, “Acaba ben mi abartıyorum, acaba ben kötü biri mi olmaya başladım, acaba hata tamamen bende mi?” gibi kendinizden emin olamadığınız bir tuzağa düşersiniz. Günün sonunda hem manipüle edilmiş hem yetersiz görülmüş hem değersiz hissettirilmiş hem de bu dipsiz mücadelede tek başınıza tükenmiş kalırsınız.

Sistem, Yani Matrix Neyi Amaçlıyor?

Matrix filmindeki o meşhur sahneyi hatırlayın: Kahin, Neo’ya şekeri zaten yiyeceğini bile bile “Şeker ister misin?” diye sorar. Sistem tam olarak bunu yapar. Size sahte bir “seçim hakkı” ve “özgür irade” illüzyonu satar. Sizi kendi çarkları arasında eritirken bunu sanki kendi isteğinizle yapıyormuşsunuz gibi hissettirmek ister.

“İllüzyon” derken ne demek istiyorum?

Yani sistem güç, para, unvan, itibar sunar. Bunlar birer illüzyondur, kendi küçük dünyamızda sahte kelimelerle anlık olarak iyi hissettiriliriz. Matrix’in tek bir amacı vardır, sizi otonomisiz bırakmak, çarkın amacına uygun ve biat eden bireyler haline getirmek. Başta bunu sizi terbiye ederek yapar, kamçıları da sizi tüketen o insanlardır işte. Size kendi kurallarını dayatıp uymadığınızda da sizi suçlu hissettirirler. Uyanlar da bu illüzyondan nasibini alır, sahte yükselişlerle sistemin tepesine doğru yola çıkar. Yaşadıkları onca gözyaşı, haksızlık ve değersizlik hislerinin erdemini kazanamamıştır, yaşadığı bu acı muameleyi bir miras gibi dilinde taşır, altındakilere yaşatmayı seçer. Bu sistemde özellikle sırt kaslarınızı iyi eğitirler çünkü sırtınıza çok yük bindireceklerdir, burada var olabilmek için her bir yeni yükü BAŞARIYLA taşımanız gerekir.

Nasıl Hissettirdi?

Hayal kırıklığı.

Hayallerimin, motivasyonumun, yaratıcılığımın, inancımın, heyecanımın birer birer söndüğünü gördüm. Kendimi tamamen amaçsız, hedefsiz ve bomboş bir sarmalın içinde buldum.

Tükenmiş biri için basit günlük rutinler bile bezgin hissettirir. Tek tuşla demlenecek kahvenizi demlemek uzun ve meşakkatlidir. Zihniniz durmak ister. Bir sonraki adımı atmayı düşünmek bile, sanki bacağı kırık bir insana “hadi biraz zorla kendini, yürürsen geçer” demek gibi hissettirir. Çok mutsuz hissettirir işte.

Ömür Boyu Böyle mi Geçecek?

Buraya kadar okurken içiniz daralmış olabilir ama hikayenin asıl kırılma noktası şimdi başlıyor. Çünkü yaşıyorsak o bataklıktan tabii ki de kurtulacağız.

Yavaş yavaş, sindire sindire iyileşeceğiz.

Dar ve kirli akvaryumdan nihayet kurtulup okyanusa açıldığınızı hayal edin. İlk başta suyun o buz gibi, berrak ve tertemiz hali teninize çarpıyor. Karşınızda hiçbir yapay engel, sınır, dayatılan hiçbir cam duvar yok. Okyanusun büyüklüğü karşısında ilk günler yüzünüzde istemsiz, hafif bir gülümseme beliriyor. Özgürlüğün tadı tam olarak böyle.

Elbette ki her şey bir günde pespembe olmuyor. Yıllarca maruz kaldığınız o insan kirliliği ve algı oyunlarının gürültüsü bir müddet kulağınıza ulaşabiliyor. Bazen kabuslarda eski, pis akvaryumun içinde kendinizi yüzerken buluyorsunuz.

Ama en önemlisi ve en güzeli ne biliyor musunuz? Artık geride bıraktığınız o pis akvaryum sizi zerre kadar ilgilendirmiyor. Linçe maruz kaldığınız o sığ sular bir daha sizin gibi bir yıldızla karşılaşamayacak.

Dünyaya nasıl ki bir daha Freddie Mercury, Frida Kahlo, Claude Monet veya Artemisia Gentileschi gelemeyecekse sizden de başka bir tanesi gelemeyecek. O sistemin ihtiyacı olan siz değilsiniz zaten. Siz hiçbir zaman oraya ait değildiniz, tekâmül yolculuğunuza bu deneyimin size kattıklarıyla birlikte gerçekten size ait olana doğru ilerlemelisiniz.

Sistemin aradığı şey çok basit: Kendini özgürmüş gibi hisseden bir başka koyun. :) O da siz değilsiniz.

Okyanustan selamlar!

Aslı İ. Topoğlu