Doğrulayıcı (Çeviri)

Bu çevirinin orijinali “Validator” adlı yazıya **buradan** ulaşabilirsiniz.

Blokzincir doğrulayıcısı nedir? 📖

Adından da anlaşılacağı gibi blokzincir doğrulayıcısı, blokzincir üzerindeki işlemleri doğrulayan kişidir. Ethereum ve Polkadot gibi Hisse İspatı (PoS) konsensüs mekanizmalarıyla çalışan blokzincirlerde, doğrulayıcılar (işlemleri doğrulamanın yanı sıra) blokzincirin bütünlüğünü korumaktan da sorumludur.

İş İspatı (PoW) konsensüs mekanizmasını kullanan Bitcoin gibi blokzincirlerde, doğrulayıcılara madenci denir. Sorumluluklar büyük ölçüde aynıdır ancak bir madenci aynı zamanda blokzincire yeni işlemler eklemekten de sorumludur.

Madenci ile doğrulayıcı arasındaki farklar

Bir madenci ile bir doğrulayıcıyı birbirinden ayıran en büyük fark, ilkinin blokzincirine bir işlem eklemekten ve doğrulamaktan sorumlu olması, ikincisinin ise blok zincirinin bütünlüğünü korumaktan ve aynı zamanda blok zinciri işlemlerini doğrulamaktan sorumlu olmasıdır.

Tablo, ikisi arasındaki temel farkları daha ayrıntılı olarak açıklamaktadır:

Doğrulayıcı

• Çoğunlukla PoS konsensüs mekanizmasını kullanan blok zincirleri için çalışır ancak Bizans Hata Toleransı gibi diğer mekanizmaları da destekler.
• Doğrulayıcılar, ağdaki paylarına göre seçilir — yatırdıkları kripto para miktarına göre.
• Doğrulayıcılar her işlem için bir işlem ücreti alır.
• PoS mekanizmasında, doğrulayıcılar yalnızca blok zincirinin bütünlüğünü korur ve işlemleri doğrular.

Madenci

• Çoğunlukla PoW konsensüs mekanizmasını kullanan blokzincirleri için çalışır.
• Madenciler seçilmez. Karmaşık matematiksel hesaplamaları çözme konusunda biraz bilgisi ve artırılmış bilgi işlem gücü olan herkes madencilik yapabilir.
• Madenciler, her işleme karşılık belirli miktarda kripto para kazanır.
• Madencilikte, madenciler bir blok zincirindeki bir bloğa bir işlem eklemekten sorumludur.

Doğrulayıcı blokzincirinin bütünlüğünü nasıl korur?

Bir blokzincirinin bütünlüğünü korumak iki nedenden dolayı son derece önemlidir: Blokzincirleri, merkezi sistemlere ve itibari para birimlerine kıyasla daha güvenli olduklarını iddia ederler. Bu nedenle ekstra dikkatli olunması gerekir. Ayrıca, blokzincirler finansal kayıtlar, kişisel bilgiler gibi kritik verileri içerdiğinden bütünlüğü korumak büyük önem taşır.

Bir blokzincirinin bütünlüğü tehlikeye atılırsa, bu hatalara, yanlışlıklara veya hatta dolandırıcılığa yol açabilir. Bir doğrulayıcının bir blok zincirinin bütünlüğünü korumasının birkaç yolu vardır.

1. Bir doğrulayıcı, gönderenin yeterli fona sahip olup olmadığını ve işlemin biçimini kontrol etmek gibi ağın kurallarına uyup uymadığını kontrol ederek bir işlemi iyice doğrular. İşlemde şüpheli veya sahte bir şey varsa, hemen reddedilir.
2. Bir doğrulayıcı ayrıca, bir kullanıcının kullanılmış bir tokeni tekrar harcamaya çalışması durumunda, ağın algoritmasını bozacağı için çift harcama yapılmamasını sağlar.
3. Ayrıca, bir doğrulayıcının PoS mutabakat mekanizmasında payı olduğundan, ekstra teşviklere ve risklere sahiptir (kötü niyetli bir faaliyet durumunda payını kaybetmek) ve doğrulama sürecinde daha titiz ve dikkatli olmaları gerekir.

Doğrulayıcı olmanın faydaları

Yukarıda belirtilen ağlar için doğrulayıcı olmayı seçmenin sayısız faydası vardır ve bunlar:

1. Güvenlik mimarisini güçlendirerek bir ağın ilerlemesine ve iyileştirilmesine katkıda bulunabilirsiniz.
2. Kazancınızı yatırabilir ve yatırımınızdan büyük bir getiri elde edebilirsiniz. Madencilik durumunda, sıkı çalışmanızın karşılığını alırsınız.
3. Kendi benzersiz portföyünüzü oluşturur ve sürekli olarak kripto dünyasında bir otorite olma yolunda çalışırsınız.
4. Bir ağın/blok zincirinin popülaritesinde ve başarısında önemli bir rol oynarsınız.
5. Ufuklarınızı genişletir ve her gün kripto ağları, blok zincirleri ve süreçleri hakkında daha fazla şey öğrenirsiniz.

Doğrulayıcı olabileceğiniz blok zincirleri

1. Ethereum 2.0
2. Cardano
3. Polkadot
4. Cosmos
5. Avalanche
6. Solana

Peter Parker’ın sözleriyle: “Büyük güç, büyük sorumluluk getirir.” Doğrulayıcı olmanın kendi avantajları olsa da, bununla ilişkili bazı riskler de vardır.

Doğrulayıcı olmanın riskleri

1. Doğrulayıcı olmak büyük bir risk içermese de, ağın kurallarına aykırı hareket etmek, bir işlemi taklit etmeye çalışmak veya düğümün uzun süre çevrimdışı kalması finansal kayıplara yol açabilir.
2. Yeni gelişen bir pazar olan kripto para birimleri, birçok ülkede hala yasallaştırılmamıştır. Böyle bir ülkede doğrulayıcı olmak yasal zorluklara yol açabilir. Örneğin, sanal para biriminin piyasada kısıtlandığı veya yasaklandığı Bangladeş ve Çin gibi ülkelerde, hala kripto para birimini kullanan veya herhangi bir şekilde kripto para birimiyle ilişkili olan kişilere para cezası verilir hatta bazı durumlarda hapse bile atılabilir. Bu nedenle, bu tür ülkelerde kripto para birimi kullanmanın yasal sonuçları olabilir.
3. Yeni başlayan veya çok az deneyimi olan biri olarak doğrulamaya adım atmak, teknik tarafta zorluklarla karşılaşmanıza yol açabilir. Hata yapmaya daha yatkın hale gelirsiniz.
4. Hedeflerinize ulaşmak için kısayollar veya daha hızlı yollar bulmaya çalışmak (bu durumda işlemleri doğrulamak) bilmeden hatalar yapmanıza yol açabilir ve bu da itibarınızı olumsuz yönde etkileyebilir.

PoS ve PoW dışındaki algoritmaların riskleri

Ne yazık ki, doğrulayıcılar PoS ve PoW dışındaki bir algoritmayı seçtiklerinde bazı riskler vardır. Bu riskler güvenlik kısıtlamalarından, ölçeklenebilirlik sorunlarından (toplu olarak işlemleri doğrulayamama) az sayıda geliştiriciye, mevcut kaynaklara ve bir ağın işlemlerini sürdürmek ve güvence altına almak için doğrulayıcılara kadar uzanır. Bu nedenle, faydaları risklerden daha ağır basan bir algoritma kullanılması önerilir.