‘Het initiatief moet van de mensen zelf komen’

Mona(20), jongere in armoede, claimt dat het OCMW niet genoeg hulp verleende toen ze dat echt nodig had. Het OCMW vindt dat ze wel degelijk genoeg acties ondernemen om iedereen te helpen waar ze kunnen. ‘In principe kan het niet zijn dat er geen hulp is gegeven wanneer die wel gevraagd werd’, zegt Dominique Vandevoort, medewerkster OCMW Hasselt.

Een van de hoofdtaken van het OCMW is dat ze kwetsbare personen helpt om hun financiële situatie terug onder controle te krijgen. Ze doet dat in verschillende stappen. In eerste instantie geeft het OCMW budgetadvies aan de persoon in kwestie. Een medewerker overloopt samen met de betrokkene zijn inkomsten, uitgaven, schulden en afbetalingen. Op die manier kan deze dan ook perfect advies op maat geven.

Budgetbegeleiding

Een volgende stap is budgetbegeleiding. Bij budgetbegeleiding is het de bedoeling dat de persoon zijn eigen geld beheert. Het woord spreekt wel voor zich: je wordt nog steeds begeleid door een medewerker. Het is dan ook de bedoeling dat die medewerker regelmatig een afspraak met de betrokkene maakt om zijn situatie te overlopen. Iemand kan echter ook vrijwillig een volmacht geven aan het OCMW om zijn inkomsten te beheren. Dat wordt ook wel budgetbeheer genoemd. De maatschappelijk werker zorgt dan voor een realistisch afbetalingsplan met de schuldeisers.

Tot slot kan het ook altijd zijn dat de schulden zo hoog oplopen dat budgetbeheer gewoon geen oplossing meer is. Dan is het belangrijk dat de persoon in kwestie een collectieve schuldenregeling aanvraagt bij de Arbeidsrechtbank. Ook daar helpt het OCMW mee. Met andere woorden: iedereen mag langskomen bij het OCMW om hulp te vragen.

Het is natuurlijk wel zo dat de hulpverlening van het OCMW niet eindeloos is. ‘Cliënten hebben een aantal rechten maar tegenover die rechten staan ook plichten. Mogelijk hebben Mona en haar vriend zich niet aan bepaalde afspraken gehouden… Of ze hadden bepaalde verwachtingen die het OCMW niet kon inlossen’, aldus Vandevoort.

Schrapping uit het bevolkingsregister

De opeenstapeling van schulden en een schrapping uit het bevolkingsregister waren twee problemen waar Mona en haar vriend mee te maken kregen. ‘We zien het vaker dat de schulden van onze cliënten zich beginnen op te stapelen. De schuldeisers die hun geld niet krijgen, rekenen dan intresten aan. Dat zorgt ervoor dat een oorspronkelijke schuld van een relatief laag bedrag gemakkelijk kan uitgroeien tot een gigantische schuld.’

Ook een schrapping uit het bevolkingsregister is een erg vervelend gebeuren, maar het is exact wat Mona haar vriend heeft meegemaakt. Concreet wil dat zeggen dat hij geen officieel adres meer had en dat hij administratief gezien niet meer bestond in België. Kortom, hij verloor enkele bepaalde sociale rechten en burgerrechten.

‘Dat probleem komt inderdaad veel voor bij mensen die dakloos zijn, zwervers, gevangenen… ‘Wanneer de persoon op een bepaald moment wel een verblijfplaats heeft, kan hij zijn inschrijving daar aanvragen. Je moet dan wel toestemming krijgen van diegene waar je tijdelijk woont’, aldus Vandevoort.

Mensen moeten initiatief nemen

Het OCMW probeert volgens Vandevoort dus wel degelijk te helpen, maar het initiatief moet wél van de mensen zelf komen. ‘Iemand die geen inkomsten of te veel schulden heeft, komt best zo snel mogelijk naar de sociale dienst. Op die manier kunnen we de kwetsbare personen helpen om hun financiële situatie terug onder controle te krijgen.’