Kadim Dostumuz: Kalem

“Kalemin tarihi, yazının tarihinden eskidir.” denir. Bir yazı aleti olan kalem Yunanca’da “sulak yerde yetişen kamış, hasır otu, Hint kamışı” mânalarına gelen kalamos ile Latince kalamustan Arapça’ya ve oradan Türkçe’ye geçmiştir. İsviçreli doğa tarihçisi Conrad Gesner o dönemde (1565) grafiti bir tür kurşun olarak görüyordu. Conrad Gesner sonradan farklı bir mineral olduğunu keşfetti. Grafit yumuşak, yağlı, kağıt üzerinde iz bırakan siyah bir maddedir. İlk kalem taslakları İngiltere yakınlarında ki Seathwaite kentlerinde koyun işaretlemek için ortaya çıktı. Daha sonra İtalyan iki marangoz tarafından, marangoz aletlerini işaretleme amacıyla ilk modern ahşap çubuklu kalem icat edilmiş oldu. Napolyon ordusundan bir subay olan Nicholas Jacques Corte, 1795 yılında kil ve toz grafitin karıştırılıp tahta çubuklarla fırına verilmesiyle oluşturulan kalemleri keşfetti.19.yy bitiminde 240 binden fazla kalem Amerika’da kullanılmaya başlandı.

Dünya çapında her yıl 14 milyonun üzerinde kalem üretilmektedir. Kalemler için en çok kullanılan ağaç Kızıl Sedir’di. Kızıl Sedir, aromikti ve kesildiğinde kıymık oluşmuyordu. 1915’te ise ilk kez mekanik kalem üretimine gidildi. 1958 yılında ise Hymen Lipman kalemin arkasına silgi eklemek için patentini üzerine aldı.

Envai çeşit bilgileri, duygularımızı, düşüncelerimizi kaydettiğimiz kalemin serüveni kısaca bu şekilde. Peki bu icat ne işe yarar? Kısaca kalemin kalem olma serüvenini anlattık. Fakat ne işe yarar kısmı anlatmakla bitmez. Bir hattatın kalemine olan sevgisiyle değil belki ama hayat boyu öğrenmeye aç bir talebe edasıyla anlatmaya çalışalım.

Not almak için ne kullanırsınız? Cep telefonu, bilgisayar, ses kayıt cihazı, kalem… belki hepsi. Fakat şöyle bir düşündükten sonra “Evet, kalem.” dediğinizi duyar gibiyim. Belki de hayatımızın en içinde olan şey yazıdır. Şuan bu yazıyı okumanız, telefonda bir şeylere göz gezdirmeniz, televizyonu açıp izlemeniz, yemek için elinize aldığınız atıştırmalık.. Hepsinin üstünde, içinde, etrafında onu tanımlamak için yazılmış yazılar mevcut.

Günümüzde klavyeye, telefona dokunarak yazmak daha kolayımıza gelebilir ama bu elektronik aletlerin kağıda, kaleme temas ederek yazmanın verdiği hazzı yakalaması mümkün gözükmüyor… Peki neden daha hızlı not almak dururken, en yavaş not tutma yöntemi olan yazmak? Çünkü yazarken yavaşlık bir dezavantaj değildir. Söylenilen şeyleri daha dikkatli dinlemeyi veya aklımızdan geçenleri daha çok analiz etmemizi sağlar. Yani her şeyi değil özeti, özü yazmamızı sağlar. Çünkü biz bilgisayar değiliz. Bizim işimiz kaydetmek, depolamak değil. Tuttuğumuz notların hepsini birebir hatırlayamasak bile zihnimiz daha sonra o satırları anımsar ve gereksiz bilgileri not tutmadığımız için elbette işimize kolaylık sağlar. Aslında kalemle yazarken öğrendiklerimizi kendimize öğretmeye başlıyoruz ve bu çoğu öğrenme şeklinden daha kalıcı ve faydalı bilgiler almamızı sağlıyor.

Davranış psikologlarına göre elle yazmak, beynimizde bir simülasyon oluşmasını ve daha çabuk öğrenmemizi sağlıyor. Aynı zamanda el yazısının beyin gelişimine de faydası var. Grafolojistler yazının bir karakteri ve kişiliği olduğuna, yazıdan kişilik analizi yapılabileceğine inanıyor. Peki bir soru daha, el yazımızı dijital yazılardan üstün kılacak bir özellik var mı? Evet var. Kişinin el yazısı benliğinden bir parçadır. Tıpkı parmak izi gibi, tıpkı yumurtayı rafadan sevmek gibi, tıpkı öfkelerimizin, sevinçlerimizin birbirinden farklı olması gibi…

c

“Yazı yazmak rahatlamaktır, ruhumuzu dinlendirmektir. Tüm bunlar içindir ki yazarken hislerin ve duyguların parmaklarımızla tuttuğumuz kaleme geçmesi çok olağandır. İşte bu yüzden okuduğumuz bir kitap bizi günlerce etkisi altına alabiliyor. Dünyayı yönetenler; kalem, mürekkep ve kağıttır.”

Dünyayı bile değiştirebilecek güce sahip olan bu aracın gücüne inanmanız ve kaleminizin iyilik saçması dileğiyle…