6.381 Takım Arasından Zirveye: Pilot bölge 40 Asırlık Türk Yurdu Hatay’ın Dijital Hatıra Anıtı — “Antiochia

6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen ve hepimizi derinden sarsan Kahramanmaraş merkezli depremler, sadece fiziksel bir yıkıma yol açmadı; binlerce yıllık geçmişe sahip, medeniyetlerin ve hoşgörünün simgesi olan kadim şehrimiz Hatay’ın kültürel ve tarihi mirasına da çok ağır darbeler vurdu. Bir şehrin binaları yeniden inşa edilebilir , peki ya yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalan tarihi kimliği, sokaklardaki yaşanmışlıklar ve o benzersiz kültür mozaiği? Kırkbeşlik takımı olarak bu can alıcı sorunun peşine düştük. Pilot bölge olarak seçtiğimiz, ulu önderimizin deyimiyle o “40 asırlık Türk yurdu” Hatay’ın unutulmuş güzelliklerini yeniden hatırlatmayı ve doğal afetler sonrası kaybolan o kadim kültürü yeniden canlandırmayı amaçladık. Bu motivasyonla geliştirdiğimiz Antiochia projesi, TEKNOFEST Turizm Teknolojileri yarışmasında 6.381 takım arasından Türkiye Birinciliği ödülüne layık görüldü.

KIRKBEŞLİ Logosu (Yeniden doğuşun adresi)

Ancak bir lider ve analist olarak benim için Antiochia, yalnızca teknolojik bir ihtiyacı karşılayan bir proje değil; içinde milyonlarca insanın duygularını, anılarını ve hatıralarını saklayan dijital bir hatıra anıtı. Henüz mezun olmadan, böylesine derin, anlamlı ve geniş kapsamlı bir projeye liderlik etmenin, vizyonunu belirlemenin ve o sorumluluğu omuzlarında taşımanın gururu gerçekten anlatılmaz bir duyguydu benim için. Geliştirdiğimiz her süreç adımında, modellediğimiz her tarihi taşta Hatay’ın kültürel mirasını geleceğe taşımak için atılan o adımların heyecanı ve şehirle kurduğumuz o görünmez bağ bizimleydi.

Fikir Nasıl Doğdu?

Her projenin buluşun bir hikayesi vardır elbet. Kimisinin hikayesi okuyucuya dokunur, kimisinin ki ise tarihin tozlu raflarında kalır. Daha lise sıralarındayken iyi bir ekibe lider olmayı en güzel çağlarımda gezmeyi hayal ederdim. Ben bu kadarını hayal edemeyen nadir insanlardan oldum. Bir kulübe başkan olduğumda danışmanımızın sosyal sorumluluk projesi istemesiyle doğmuştu Antiochia aslında. Tamamen fikir bu değildi tabi ki bu yönde ilerlemeyi de hiç düşünmemiştim. Derler ya şartlar ne kadar zorlaşırsa hayat sizi o kadar farklı bir noktaya iter diye bizde tam olarak bu oldu. Doğru bildiğim her şey yanlışa, tüm yanlışlar, zorluklara ve beni başka bir yola yönlendiriyordu. Ama söylemem gerekirse bir gün bu proje ile bir kaderim olduğunu aslında bulduğum andan beri hissediyordum.

Problemin Tanımı ve İhtiyaç Analizi (Business Analysis)

Başarılı bir ürün, doğru yapılmış bir problem tanımı ve ihtiyaç analiziyle başlar. Projenin fikir aşamasından raporlama süreçlerine kadar olan tüm iş analizi süreçlerini yönetirken odaklandığım temel nokta, mevcut çözümlerin sınırlarını belirlemekti.

Geleneksel restorasyon çalışmaları genellikle uzun zaman alan ve yüksek maliyetli fiziksel süreçlerle sınırlı kalıyor. Bu durum, deprem sonrası bölgedeki turizm cazibesini azaltarak yerel ekonominin toparlanmasını geciktirirken , en çok da yerel halkın kültürel bağlarını zedeliyor.

Bir İş Analisti gözüyle pazardaki bu boşluğu (Gap Analysis) ve kullanıcı ihtiyaçlarını analiz ettiğimde, fiziksel mekan bağımlılığını ortadan kaldıran bütüncül bir dijital turizm ve hafıza modeline ihtiyaç olduğunu gördüm. Antiochia, tam olarak bu ihtiyacı karşılamak üzere tasarlandı. Projemiz; deprem öncesi var olan tarihi dokuyu, St. Pierre Kilisesi’nden Habib-i Neccar Camii’ne uzanan o eşsiz hoşgörü mirasını sanal dünyada gerçeğe yakın bir şekilde yeniden hayat bulduruyor. Biz sadece binaları değil, o sokaklardaki hikayeleri ve kullanıcı deneyimini dijital olarak arşivliyoruz.

Neydik Ne Olduk?

Sağlık alanında bulunmuş bir projeyken depremden sonra değişti tüm kaderi. O zamanlar depremde Vefat eden bir hocamıza anlatmayı düşünürken depremle tüm dengeler değişti. Depremden sonra uzun süre zorluklar yaşadık. Bana göre sanırım her şeyin bittiği bir dönemdi çünkü daha öncesinde hiç toparlanmak için bu kadar zorlandığım bir dönemim olmamıştı. Bir yerden başlamam gerektiğinin de farkındaydım. Depremin birinci yıl dönümünde Hatay’a gittim ve Teknofes’te katılmaya karar vermiştim. O dönem psikoloji alanından farklı bir proje ile katılacakken rektör hocamız son 20 gün kala projeyi değiştirmemiz için öneride bulundu. O zaman bu kadar kısa sürede nasıl bir proje bulacağımızı düşünüyordum. Birgün durakta beklerken eski bir arkadaşım ile kiralayacağımız evin depremden zarar görmüş halini gördüm. Ben oraya baktığımda kiralamak için gittiğimiz günü ve zorlukları hatta anıları hatırlıyordum daha doğrusu gördüğüm oydu. Sonradan gelen tüm herkes sadece zarar görmüş bir evi görüyordu oysaki.

Hatay halkı geleneklerine kültürüne bağlı bir halktır. İstediğim o evi görenlerin benimle aynı duyguyu yaşayabilmesi benim gibi görebilmesiydi yeni yapı eski dokusunu bize vermeyecekti. Çünkü Mevcut restorasyon ve iyileştirme çalışmaları genellikle uzun zaman alan ve yüksek maliyetli fiziksel süreçlerle sınırlı kalıyor. Bu durum, deprem sonrası bölgedeki turizm cazibesini azaltarak yerel ekonominin toparlanmasını da geciktiriyordu . En önemlisi de gelecek nesillere aktarılması gereken kültürel kimlik büyük bir tehdit altına giriyor. Tüm başlangıçlar işte artık başlamıştı. O eski proje benim için anlamlıydı. Kaybettiğim tüm değerlerimi masumiyeti ve çözümü hatırlatıyordu bana. Projeyi ilk bulduğum gün ve durakta beklediğim o gün artık birleşerek daha anlamlı bir yol oluşturdu benim için.

Kimse Söylemez Ama En Önemlisi Kendini Anlatan Bir Proje Bulmanızdır

Antiochia aslında tüm hikayesini kendisi yazıyordu sanki ya da ben öyle hissediyordum. Beni büyüten o hikayeye adım atmıştım artık. Hangi aşamasını planlasak ve o aşamaları faliyete geçirmeye başlasak proje anlamlaşmaya başlıyordu. Her modülü her aşamasının ayrı bir anlamı vardı. Yapboz gibi düşünün ben tek tek koydukça resim tamamlanıyordu adete. Eksik parçalar vardı ama zaten eksikliği ile güzeldi. Sıfırdan bebek büyütür gibi projeyi olgunlaştırdık. Bana göre bir projeyi değerli kılan yolda yaşadıklarınız ve insanlara neler anlattığıdır. Çoğu insan o ritmi yakalayamaz. Teknik olarak muazzam kusursuz projeler çıkarabilirsiniz ama o projenin her insana hitap edebilmesi her hikayeyi birleştirebilmesi en zorudur ve size kimse bundan bahsetmez. Gerçek bir probleme tüm kullanıcılara indirgeyerek çözüm bulmalısınız. O proje sizin onu anlatmaya başlamadan kendini anlatmalıdır. Bir çok zorluk yaşayacaksınız hatta belki neden bu işe girdim ki diyeceksiniz ama en sonunda yaşadığınız o haz tüm hepsine değecek. Sizi aşağıya çekmek isteyenler olcak, tabiri caiz ise çelme takanlar olcak hatta fikirlerinizi kendi yoluna koyup ilerlemeye çalışanlar olcak. Korkacaksınız, kaybetmekten değil ama o duyguyu insanlara yansıtamamaktan korkacaksınız fakat şunu söylemek isterim ki inandığınız yoldan sizi kimse de döndüremeyecek kimsenin gücü yetmeyecektir. O yüzden sakin olup ilerlemenin tadını çıkarın sizin olan zaten hiçbir yere gitmez. Aşamalarında yaşadığınız her şey sizin için tatlı bir anı olarak kalacak.

Fonksiyonel Gereksinimler ve Teknik Mimari Yönetimi

Bir analist olarak en büyük görevlerimden biri, iş ihtiyaçlarını teknik ekibin anlayabileceği fonksiyonel gereksinimlere (Functional Requirements) dönüştürmek ve yazılım mimarisini uçtan uca planlamaktı. Projemiz, tamamen yerli kaynaklarla ilerlemiş Node js ve flutter ile geliştirilmiştir. 3 katmanlı güçlü bir yazılım mimarisine sahiptir. Sunum Katmanı (Frontend): Kullanıcı deneyimini (UX) ön plana alan, responsive web platformu ve hem iOS hem de Android’de çalışan interaktif mobil uygulama arayüzleri. Mantık Katmanı (Backend): 360 derece video işleme servisleri ile ARKit ve ARCore entegrasyonlarını yöneten iş mantığı katmanı. Veri Katmanı (Database): Kullanıcı profilleri, VR içerik kütüphanesinin güvenli ve hızlı işlenmesi için optimize edilmiş ilişkisel veri tabanları (MySQL / PostgreSQL).

Süreç ve Algoritma Akışlarının Optimizasyonu

Kullanıcıların bu hatıra anıtı içinde gezinirken kusursuz bir deneyim yaşaması adına, teknik ekiple birlikte veri akış şemalarını ve sistem algoritmalarını optimize ettik. 360 derece video akış optimizasyonları ve adaptif bit hızı teknikleriyle kesintisiz bir performans sağlarken; cihazların jiroskop, ivmeölçer ve GPS verilerini birleştiren filtreleme algoritmalarıyla AR/VR dünyasının fiziksel ortamla milisaniyelik hassasiyetle uyumlu çalışmasını (Mekânsal Tutarlılık) süreç seviyesinde doğruladım.

Fiziksel Sınırları Aşmak: Çözüm Ürettiğimiz Sorun

Mevcut restorasyon ve iyileştirme çalışmaları genellikle uzun zaman alan ve yüksek maliyetli fiziksel süreçlerle sınırlı kalıyor. Bu durum, deprem sonrası bölgedeki turizm cazibesini azaltarak yerel ekonominin toparlanmasını geciktiriyor. En önemlisi de gelecek nesillere aktarılması gereken kültürel kimlik büyük bir tehdit altına giriyor.

“Herkes İçin Turizm”: Ürün Yönetimi ve Toplumsal Kapsayıcılık (Design Thinking)

Antiochia’yı benzer projelerden ayıran en özgün yönlerden biri, sadece genel turiste hitap eden bir gezi uygulaması olmamasıdır. Biz insanlara tarihi kadim kültürü tekrar var eden bir uygulamayız. Bosna Hersek de tarihi bir fabrikayı gezmeye gitmiştim. Orada o fabrika hikayesini dinlemeden gezseydim eski normal sıradan bir fabrika bakış açısı ile gezimi tamamlayacakken hikayesinden sonra tüm yaşanmışlıkları ile ziyaretimizi anlamlaştırdık. Tam olarak bizim istediğimiz ve çözüm bulduğumuz sorun aslında budur. Kaybolan turizm kimliğimi tekrar var ediyoruz. Eskiden yaşananları bilmeden şuan ki restorasyonlar veya yeni kent sizin için hiçbir anlam katmayacaktır. Biz hikayeli bir anlatım yerine birebir deneyimleyebilme şansı sunuyoruz tüm kullanıcılarımıza. Sadece bunun ile sınırlı değil tabiki.

Dezavantajlı Gruplar ve Engelli Dostu Rotalar ile Fiziksel engelleri nedeniyle seyahat etmekte zorlanan bireyler için özel tasarımlar ve adaptif teknolojiler geliştirdik. Web sitemizde ve uygulamamızda engelli dostu restoranlar, oteller ve erişilebilir rotalar ön plana çıkarılarak toplumsal kapsayıcılık en üst seviyede tutmasını sağladım.

Çok Fonksiyonlu Kullanım, Sistemin sadece bir seyahat uygulaması olarak kalmaması için alternatif kullanım senaryoları (Use Case) geliştirdim. Böylece projenin eğitim kurumlarında interaktif bir tarih/kültür materyali ve dijital bir arşiv olarak konumlandırılmasını sağladım.

Aynı zamanda üniversite ve saha iş birliğini düşünerek turizm bölümlerinde eğitim gören tüm arkadaşlarımızın sahaya inmelerini sağladık.

Son Söz

Bu proje bana; büyük veri setlerini anlamlı iç görülere dönüştürmeyi, karmaşık kullanıcı ihtiyaçlarını fonksiyonel çözümlere kavuşturmayı ve çok disiplinli teknik ekipleri ortak bir vizyonda birleştirmeyi öğreten harika bir deneyim oldu. Teknolojiyi sadece soğuk kod bloklarından ibaret görmüyor; onu süreçleri iyileştiren, değer yaratan ve geçmişin mirasını geleceğe taşıyan en güçlü araç olarak kabul ediyorum.

Mezuniyet öncesi elde ettiğim bu liderlik sonrasında, ürün yönetimi ve iş analistliği deneyimini, profesyonel kariyerimde karmaşık ve büyük ölçekli teknoloji projelerine değer katmak için sabırsızlıkla taşımak istiyorum.

Projenin analiz süreçleri, iş mimarisi ve metodolojisi hakkında detaylı konuşmak veya profesyonel iş birliği fırsatlarını değerlendirmek için benimle LinkedIn üzerinden iletişime geçebilirsiniz.